Tỷ phú Bill Gates cảnh báo AI có thể dẫn tới thảm họa

Nhà đồng sáng lập Microsoft, tỷ phú Bill Gates, cảnh báo trí tuệ nhân tạo có thể thúc đẩy những sự kiện khiến 1 tỷ người thiệt mạng nếu bị sử dụng sai mục đích. Trong cuộc phỏng vấn với NBC News ngày 24/9, ông nhấn mạnh nhân loại chưa từng sở hữu công cụ nguy hiểm như sự kết hợp giữa những kẻ có ý đồ xấu và các hệ thống AI tiên tiến. Theo ông Gates, sức mạnh ngày càng lớn của AI đang đặt các chính phủ trước yêu cầu cấp thiết: xây dựng quy định kiểm soát công nghệ trước khi rủi ro vượt quá khả năng ứng phó. Cảnh báo của tỷ phú Mỹ xuất hiện trong bối cảnh AI phát triển nhanh hơn đáng kể so với tốc độ hình thành các cơ chế quản lý và bảo đảm an toàn. Ông cho rằng AI chắc chắn đủ mạnh để thúc đẩy những sự kiện gây ra cái chết của 1 tỷ người, dù không đưa ra một kịch bản cụ thể nào. Nhận định này làm nổi bật mối lo lớn hơn trong giới công nghệ, khi các tập đoàn liên tục cạnh tranh để tạo ra những mô hình AI mạnh, nhanh và có phạm vi ứng dụng rộng hơn. Nhiều chuyên gia cho rằng cuộc đua công nghệ hiện nay không chỉ tạo ra sản phẩm mới, mà còn làm gia tăng áp lực kiểm soát những năng lực chưa được hiểu đầy đủ. Đầu tháng Chín, nhà nghiên cứu Jacob Steinhardt của Anthropic tại Mỹ tuyên bố rời ngành AI vì lo ngại cạnh tranh giữa các tập đoàn đang đẩy thế giới tới “điểm không thể quay lại”. Ông Steinhardt nhận định một kịch bản thảm họa có thể xảy ra ngay từ cuối năm 2027, tuy nhiên đây là cảnh báo cá nhân của nhà nghiên cứu này. Sau đó, Evan Hubinger, người đứng đầu nhóm kiểm thử khả năng căn chỉnh AI của Anthropic, đưa ra đánh giá gây chú ý về nguy cơ công nghệ vượt khỏi khả năng kiểm soát. Ông Hubinger cho rằng có 10% khả năng AI hủy diệt nhân loại trong vòng 10 năm tới, nhưng con số này không phải dự báo chính thức của Anthropic. Việc phân biệt rõ giữa ý kiến cá nhân và quan điểm doanh nghiệp được xem là cần thiết, nhất là khi những con số về rủi ro dễ tạo ra phản ứng mạnh trong công chúng. Ngày 12/9, CEO Anthropic Dario Amodei cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế giảm tốc độ phát triển các mô hình AI vì những lo ngại liên quan đến an toàn. Đề xuất này nhận được sự ủng hộ của tỷ phú Mỹ Elon Musk và CEO OpenAI Sam Altman, hai nhân vật có ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực công nghệ. Những tiếng nói khác nhau, dù đến từ các doanh nghiệp cạnh tranh, cho thấy vấn đề kiểm soát AI đang vượt khỏi phạm vi tranh luận nội bộ của từng công ty. AI hiện được ứng dụng rộng rãi trong nghiên cứu khoa học, y tế, sản xuất và dịch vụ, tạo ra nhiều cơ hội nâng cao năng suất cũng như hỗ trợ con người xử lý công việc phức tạp. Tuy nhiên, các hệ thống ngày càng mạnh cũng có thể tạo ra rủi ro lớn hơn nếu bị lợi dụng bởi những cá nhân hoặc tổ chức có mục đích nguy hiểm. Vì vậy, lợi ích kinh tế và xã hội của AI đang song hành với bài toán khó về trách nhiệm, giám sát, minh bạch và giới hạn sử dụng. Theo Bill Gates, các chính phủ cần tăng cường xây dựng pháp luật để định hướng và kiểm soát việc phát triển, triển khai công nghệ trí tuệ nhân tạo. Thách thức nằm ở chỗ quy định phải đủ chặt để giảm nguy cơ, nhưng không cản trở những ứng dụng có thể mang lại lợi ích cho y tế, khoa học, sản xuất và đời sống. Trong khi đó, tốc độ đổi mới của AI khiến nhà quản lý phải liên tục cập nhật cách đánh giá rủi ro, tiêu chuẩn an toàn và trách nhiệm của các doanh nghiệp. Cảnh báo của Bill Gates, cùng những nhận định từ các chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp AI, cho thấy nhu cầu hợp tác quốc tế ngày càng rõ rệt. Không một công ty hay quốc gia riêng lẻ nào dễ dàng giải quyết toàn bộ rủi ro từ công nghệ có khả năng ảnh hưởng trên quy mô toàn cầu. VietnamPlus, theo nguồn TTXVN, cho biết cuộc tranh luận hiện nay không nhằm phủ nhận giá trị của AI, mà tập trung tìm cách bảo đảm công nghệ phục vụ con người an toàn, có trách nhiệm và trong giới hạn được kiểm soát.