Không còn điểm cộng, IELTS sẽ tạo ra những “điểm nhân” dài hạn

Đề xuất bỏ điểm cộng đối với chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh đại học đang đặt ra nhiều câu hỏi về giá trị thực sự của IELTS và các chứng chỉ quốc tế đối với người học. Nếu không còn được quy đổi thành lợi thế điểm số, những chứng chỉ này sẽ mang lại gì cho học sinh ngoài cánh cửa xét tuyển?

Từ những trao đổi tại talkshow “IELTS trong tuyển sinh đại học: Giá trị nào ngoài điểm cộng?” do báo Dân trí tổ chức, câu chuyện được nhìn rộng hơn ở giá trị mà năng lực ngoại ngữ có thể mang lại trong học tập, nghề nghiệp và hành trình phát triển của mỗi người.

Điểm cộng không chỉ nằm trên thang điểm

Từ trải nghiệm của bản thân để đạt được IELTS 8.5 và hiện là quản lý học thuật tại DOL English, Thạc sĩ Đỗ Thị Ngọc Anh, cho biết chứng chỉ này chủ yếu phục vụ công việc giảng dạy và học thuật. Nhưng giá trị lớn nhất của IELTS lại đến từ thời điểm chị còn là học sinh.

Chị thi IELTS lần đầu khi học lớp 12 và nhờ chứng chỉ này mà nhận được học bổng du học tại Nga.

“Đó là một điểm cộng rất lớn và cũng từ đó tôi nhận ra giá trị của việc học ngoại ngữ ngay từ những năm tháng ngồi trên ghế nhà trường”, chị chia sẻ.

Và hiện nay, khi đang trong vai trò giáo viên, chị không chỉ muốn truyền đạt kiến thức mà còn muốn truyền cảm hứng, đam mê học ngoại ngữ cho học sinh, bởi học ngoại ngữ sẽ mở ra rất nhiều cơ hội.

Tuy nhiên, Thạc sĩ Ngọc Anh nhấn mạnh rằng cần phải giỏi tiếng Việt trước khi học tiếng Anh vì đó là năng lực ngôn ngữ. Khi các bạn có khả năng nói một câu rõ ràng, rành mạch, đủ ý, có khả năng viết một câu khiến người đọc cảm thấy thuyết phục, đó sẽ là giá trị rất lâu dài. Nó không chỉ là kỹ năng giao tiếp mà còn là kỹ năng lắng nghe, kỹ năng phản biện, kỹ năng tư duy giải quyết vấn đề.

Đặc biệt, trong bối cảnh công nghệ và AI phát triển, theo Thạc sĩ Ngọc Anh, những năng lực này càng quan trọng. AI có thể dịch ngôn ngữ, hỗ trợ viết bài luận hay báo cáo, nhưng người học vẫn cần khả năng kiểm chứng thông tin, phân tích và phản biện kết quả.

Khả năng tư duy cũng quyết định chất lượng kết quả khi sử dụng AI. Nếu yêu cầu đưa ra chung chung, kết quả có thể mơ hồ; ngược lại, khi người dùng biết tư duy và cụ thể hóa yêu cầu, AI có thể hỗ trợ tốt hơn cho mục tiêu học tập, nghiên cứu.

Vì vậy, trong quá trình giảng dạy IELTS và tiếng Anh, Thạc sĩ Ngọc Anh hướng học viên kết hợp năng lực ngôn ngữ với tư duy và ứng dụng công nghệ. Theo chị, đây mới là giá trị có thể theo người học trong chặng đường dài.

Còn ở góc độ đào tạo đại học, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia TPHCM, cũng nhìn nhận lợi thế của người có năng lực ngoại ngữ không nhất thiết phải thể hiện bằng điểm cộng trong tuyển sinh.

Theo ông, sinh viên sử dụng ngoại ngữ thành thạo có khả năng tiếp cận kho tàng tri thức nhân loại, nhiều nền văn hóa và các đối tượng giao tiếp thuận lợi hơn. Từ đó, sự tự tin, năng động và khả năng hội nhập cũng được nâng lên.

Điển hình tại Trường Đại học Quốc tế, nơi tiếng Anh được sử dụng trong giảng dạy, học tập và nghiên cứu, Tiến sĩ Chính cho biết năng lực ngoại ngữ mang lại lợi thế rõ rệt cho sinh viên. Nhà trường cũng nhận được phản hồi từ doanh nghiệp về sự năng động, tự tin và khả năng hòa nhập của những sinh viên có năng lực tiếng Anh tốt.

Bên cạnh đó, một số lượng khá lớn sinh viên của trường sau khi tốt nghiệp đã tiếp cận các chương trình học bổng ở nước ngoài.

Học ngoại ngữ để có “điểm nhân” cho thành công

Từ thực tế tại trung tâm ngoại ngữ, Thạc sĩ Ngọc Anh thừa nhận, hiện nay có rất nhiều bạn đi học IELTS từ độ tuổi rất nhỏ. Ví dụ tại đơn vị chị đang công tác, có những lớp học cho các bạn nhỏ tiểu học, học sinh THCS và việc học ngoại ngữ sớm đang trở thành xu hướng hiện nay.

Tuy nhiên, Thạc sĩ Ngọc Anh cho rằng cần hiểu đúng về việc học IELTS. Học IELTS không nên được hiểu đơn giản là giải thật nhiều đề, làm hết bộ đề này đến bộ đề khác rồi kiểm tra số câu đúng. Với học sinh nhỏ tuổi, quan trọng hơn là tạo môi trường để các em tiếp xúc với tiếng Anh một cách tự nhiên.

Tại DOL English, theo Thạc sĩ Ngọc Anh, chương trình dành cho học sinh nhỏ tuổi được xây dựng dựa trên những nội dung gần gũi với các em, như thuyết trình về các chủ đề quen thuộc hoặc sử dụng những nhân vật hoạt hình mà các em yêu thích.

Khi hình thành được sự yêu thích đối với tiếng Anh, học sinh sẽ dần phát triển khả năng tự tìm hiểu, tự khám phá và tự học. Khi nền tảng tiếng Anh đủ chắc, việc thi chứng chỉ sẽ trở thành kết quả của quá trình học lâu dài thay vì mục tiêu duy nhất.

Với học sinh lớp 10, lớp 11, ThS Ngọc Anh cho rằng việc có thêm thời gian trước kỳ tuyển sinh là cơ hội để các em học tiếng Anh một cách căn bản, chậm và chắc, thay vì gấp rút luyện thi.

Còn với học sinh lớp 12, nữ giáo viên lưu ý các em cần cân đối mục tiêu học tập với sức khỏe thể chất và tinh thần trong giai đoạn có nhiều áp lực.

Với kinh nghiệm trong công tác quản lý, khảo thí, đào tạo và cả tuyển sinh, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính đưa ra ba lời khuyên cho các em học sinh hiện nay.

Trước hết, học sinh nên tiếp tục học ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, hoặc thành thạo ít nhất một ngôn ngữ ngoài tiếng mẹ đẻ. Theo ông, đó không phải là một điểm cộng nhỏ vào đại học mà sẽ nhân lên gấp bội cơ hội thành công của các bạn trong cuộc sống. Không chỉ là cơ hội thành công mà còn là cơ hội để mình cảm thấy hạnh phúc hơn.

Thứ hai, trong quá trình chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, học sinh cần theo dõi kỹ quy định của Bộ GD&ĐT và phương án tuyển sinh của từng trường để tận dụng đúng năng lực của mình. Với những học sinh có thế mạnh ngoại ngữ, các kỳ thi có phần đánh giá tiếng Anh cũng là một hướng cần lưu ý.

Cuối cùng, Tiến sĩ Chính cho rằng học sinh cần cân đối việc học với nghỉ ngơi, sức khỏe và rèn luyện tâm trí. Việc dồn sức quá mức có thể khiến năng lực thực sự không được thể hiện đầy đủ trong những kỳ thi quan trọng.