Không được yêu cầu doanh nghiệp nộp bản giấy khi dữ liệu đã được chia sẻ

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan được Quốc hội thông qua sáng 23/8, với nhiều quy định mới trong việc đẩy mạnh số hóa, quản lý thương mại điện tử và tăng cường kiểm soát rủi ro.

Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật trước khi các đại biểu Quốc hội bấm nút biểu quyết, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo, nhấn mạnh luật này tạo cơ sở pháp lý cho việc tái thiết kế quy trình quản lý hải quan, tăng kết nối dữ liệu và giảm chi phí, thủ tục cho doanh nghiệp.

Luật sửa đổi quy định về Cơ chế một cửa quốc gia theo hướng làm rõ cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu thông qua hệ thống thông tin tích hợp. Đáng chú ý, với những dữ liệu đã được chia sẻ, Luật quy định không được yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp lại bản giấy.

Liên quan vấn đề thương mại điện tử xuyên biên giới là một nội dung mới được đặc biệt chú trọng, Luật bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử; đồng thời đặt trách nhiệm kết nối, cung cấp dữ liệu đối với chủ quản nền tảng.

Tuy nhiên, luật chỉ quy định những nguyên tắc cơ bản, còn Chính phủ sẽ quy định ngưỡng trị giá, quy trình và lộ trình xác thực định danh điện tử. Theo Bộ trưởng Tài chính, cách tiếp cận này nhằm tạo dư địa điều hành linh hoạt trước sự phát triển nhanh của thương mại điện tử.

Một thay đổi quan trọng khác là luật mới đã hoàn thiện cơ chế quản lý rủi ro và quản lý tuân thủ. Chính phủ đã tiếp thu ý kiến đại biểu, chỉnh lý các quy định liên quan, trong khi những nội dung kỹ thuật được giao quy định tại nghị định.

Theo định hướng mới, quản lý hải quan sẽ dựa trên dữ liệu, mức độ tuân thủ và rủi ro, qua đó tập trung nguồn lực kiểm tra vào những trường hợp có nguy cơ cao, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.

Sau khi tiếp thu nhiều ý kiến khác nhau, Chính phủ đã bỏ khái niệm và các quy định về “kiểm định hải quan” khỏi luật sửa đổi.

Với kiểm tra sau thông quan, Chính phủ tiếp thu, chỉnh lý cách tính thời hiệu 5 năm, đồng thời giữ thời hạn kiểm tra tối đa 20 ngày và gia hạn 20 ngày, phù hợp với Luật Quản lý thuế.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan vừa được thông qua quy định rõ, với hàng hóa đã được thông quan, người khai hải quan có thể khai bổ sung trong vòng 60 ngày kể từ ngày thông quan, với điều kiện việc khai bổ sung được thực hiện trước khi cơ quan hải quan quyết định dừng đưa hàng qua khu vực giám sát hoặc tiến hành kiểm tra sau thông quan, thanh tra, kiểm tra.

Quy định này không áp dụng đối với một số nội dung liên quan đến giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu và kiểm tra chuyên ngành như chất lượng hàng hóa, y tế, văn hóa, kiểm dịch động vật, thực vật và an toàn thực phẩm.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan có hiệu lực thi hành từ 1/3/2027.