Không phải có khối u sẽ là ung thư: 3 điều cần biết trước khi quá lo

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Không phải lúc nào xuất hiện khối u bất thường trong cơ thể đều có thể là ung thư. Trên thực tế, khối u có lành tính và ác tính. Phần lớn trường hợp là lành tính và không phải ung thư.

Khối u là một khối mô bất thường hình thành khi các tế bào tăng sinh quá mức hoặc không chết đi theo cơ chế tự nhiên của cơ thể. Khối u lành tính không phải ung thư, thường phát triển tại chỗ và không xâm lấn các mô xung quanh hay lan sang những cơ quan khác, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).

Trong khi đó, khối u ác tính là ung thư, có khả năng xâm lấn các mô xung quanh và di căn đến những cơ quan khác. Vì vậy, việc phát hiện một khối u không đồng nghĩa với mắc ung thư; cần thực hiện các xét nghiệm và thăm khám cần thiết để xác định bản chất của khối u.

Khối u lành tính vẫn có thể lớn

Lành tính không có nghĩa là khối u chắc chắn vô hại. Một số khối u lành tính phát triển lớn và gây áp lực lên các mô, dây thần kinh hoặc cơ quan nằm gần đó. Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI) lưu ý rằng một số khối u lành tính, chẳng hạn khối u phát triển trong não, vẫn gây ra vấn đề nghiêm trọng do vị trí của chúng.

Tuy nhiên, có nhiều khối u lành tính không gây triệu chứng và có thể không cần điều trị ngay. Tuy nhiên, nếu khối u tiếp tục phát triển hoặc gây chèn ép, bác sĩ sẽ cần theo dõi thường xuyên hoặc điều trị, tùy vào vị trí và mức độ ảnh hưởng.

Trong một số trường hợp, phẫu thuật được cân nhắc để loại bỏ khối u lành tính, bác sĩ Marc-Elie Nader, chuyên gia phẫu thuật đầu cổ tại Trung tâm Ung thư MD Anderson (Mỹ), cho biết.

Sờ không đủ để xác định có phải ung thư hay không

Một số đặc điểm khi khám giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân nhưng không thể chỉ dựa vào sờ nắn để xác định bản chất của một khối bất thường. Trung tâm y tế phi lợi nhuận Cleveland Clinic (Mỹ) cho biết một số khối u ung thư có cảm giác chắc và ít di động, nhưng đây không phải đặc điểm luôn đúng với mọi trường hợp. Ngược lại, nhiều khối lành tính cũng có cảm giác chắc hoặc có những đặc điểm khiến người bệnh lo lắng.

Tương tự, một khối u không gây đau cũng không có nghĩa chắc chắn là lành tính. Một số tổn thương tồn tại mà gần như không gây triệu chứng.

Chẩn đoán hình ảnh đôi khi chưa đủ để xác định

Siêu âm, CT và MRI là những phương pháp quan trọng giúp bác sĩ phát hiện các khối bất thường trong cơ thể. Những xét nghiệm này cung cấp thông tin về vị trí, kích thước, hình dạng và một số đặc điểm của khối u. Tuy nhiên, những kết quả hình ảnh này không phải lúc nào cũng xác định chắc chắn một khối bất thường là lành tính hay ác tính.

Quá trình chẩn đoán ung thư cần kết hợp nhiều thông tin, bao gồm bệnh sử, khám lâm sàng, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và các thủ thuật khác. Trong nhiều trường hợp, sinh thiết được sử dụng để xác định liệu các tế bào có phải ung thư hay không, theo Medical News Today.

Việc phát hiện khối u bất thường trong cơ thể thường gây ra tâm lý lo lắng, song không phải trường hợp nào cũng đồng nghĩa với nguy cơ mắc ung thư. Theo chuyên trang y tế Medical News Today (Anh), khối u hình thành khi tế bào tăng sinh quá mức hoặc không tuân theo cơ chế chết tự nhiên, trong đó phần lớn là các khối u lành tính phát triển tại chỗ và không xâm lấn. Dù vậy, Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI) cùng bác sĩ Marc-Elie Nader từ Trung tâm Ung thư MD Anderson lưu ý rằng một số u lành tính vẫn có thể gây chèn ép thần kinh hoặc mô xung quanh, đòi hỏi phải theo dõi chặt chẽ hoặc can thiệp phẫu thuật tùy vị trí. Bên cạnh đó, các phương pháp thăm khám lâm sàng bằng sờ nắn không đủ căn cứ để xác định chính xác bản chất của khối u. Trung tâm y tế Cleveland Clinic (Mỹ) nhấn mạnh rằng mặc dù u ung thư thường có cảm giác chắc và ít di động, đặc điểm này không đúng với mọi trường hợp và nhiều u lành tính cũng sở hữu đặc tính tương tự. Đồng thời, việc một khối u không gây đau đớn cũng không đồng nghĩa với khả năng chắc chắn lành tính. Nhằm đưa ra kết luận y khoa chính xác, việc ứng dụng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, CT hay MRI là bước thăm khám quan trọng giúp xác định vị trí, kích thước và hình dạng tổn thương. Tuy nhiên, kết quả chẩn đoán hình ảnh đôi khi chưa thể phân biệt chắc chắn khối u là lành tính hay ác tính. Theo Medical News Today, quy trình xác định bệnh cần kết hợp toàn diện giữa bệnh sử, khám lâm sàng và các thủ thuật chuyên sâu, trong đó sinh thiết là phương pháp quyết định để xác định tế bào ung thư.