Kích thích từ trường xuyên sọ dùng từ trường đi qua da đầu để tác động lên những vùng não được lựa chọn. Để thực hiện kỹ thuật này, bác sĩ đặt một cuộn dây sát da đầu và nối với máy phát dòng điện biến thiên. Dòng điện này tạo ra từ trường, sinh dòng điện rất nhỏ trong mô não. Tùy vị trí, tần số và cường độ kích thích, kỹ thuật có thể làm tăng hoặc giảm hoạt động của các mạng lưới thần kinh mà không cần rạch da, không phẫu thuật.
ThS.BS Hoàng Ngọc Dũng, Khoa Thần kinh - Đột quỵ, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết kích thích từ trường xuyên sọ không thay thế các biện pháp phục hồi chức năng mà đóng vai trò hỗ trợ kiểm soát triệu chứng trầm cảm, đau đầu, rối loạn vận động, mất ngủ, rối loạn lo âu... Hiệu quả khác nhau tùy từng người và từng chức năng.
Cải thiện vận động
Sau đột quỵ, người bệnh có thể yếu một bên tay, chân, khó cầm nắm, khó đứng dậy hoặc đi lại. Kỹ thuật này có tác dụng kích thích khả năng thích nghi của não, tức là các tế bào thần kinh còn lại tăng cường kết nối để bù đắp phần bị tổn thương.
Ở một số người bệnh sau đột quỵ, bán cầu não lành có thể hoạt động mạnh hơn bình thường, làm tăng sự ức chế lên bán cầu não bị tổn thương. Kích thích từ trường có thể góp phần điều chỉnh sự mất cân bằng này. Khi kết hợp với tập luyện, một số người bệnh cải thiện khả năng vận động cũng như phối hợp động tác.
Kích thích từ trường xuyên sọ cho người bệnh sau đột quỵ. Ảnh: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Hỗ trợ cải thiện chức năng ngôn ngữ
Đột quỵ có thể gây khó nói, khó tìm từ, khó gọi tên đồ vật, khó hiểu lời nói hoặc diễn đạt thành câu. Kích thích từ trường xuyên sọ có thể được đưa vào chương trình trị liệu ngôn ngữ để điều chỉnh hoạt động của các vùng não xử lý lời nói. Người bệnh vẫn cần tập nói, nghe hiểu giao tiếp cùng chuyên viên ngôn ngữ trị liệu.
Tăng cường nhận thức và trí nhớ
Theo bác sĩ Dũng, kỹ thuật này đang được nghiên cứu để giúp cải thiện sự tập trung, ghi nhớ và khả năng lập kế hoạch. Sóng từ trường kích thích hoặc ức chế các vùng não đang bị ảnh hưởng, hỗ trợ thiết lập và tạo ra các kết nối thần kinh mới tăng cường khả năng tập trung, ghi nhớ.
Giảm triệu chứng trầm cảm
Nhiều người bệnh buồn bã kéo dài, mất hứng thú, rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi hoặc giảm động lực tập luyện sau đột quỵ. Kích thích từ trường xuyên sọ là lựa chọn có thể được bác sĩ cân nhắc kiểm soát triệu chứng trầm cảm song song với điều trị bằng thuốc và trị liệu tâm lý.
Theo bác sĩ Dũng, giai đoạn sớm sau đột quỵ (khoảng vài tuần đầu) là lúc não có khả năng thích nghi mạnh nên thường được ưu tiên cân nhắc. Một số người ở giai đoạn muộn hơn vẫn có thể được chỉ định tùy tình trạng.
Bác sĩ sẽ khám, đánh giá chức năng, xây dựng phác đồ riêng gồm số buổi, tần suất và thông số kích thích. Người bệnh vẫn cần tập vận động, trị liệu ngôn ngữ, tập nuốt, hỗ trợ tâm lý, đồng thời tiếp tục dùng thuốc, kiểm soát huyết áp, mỡ máu, đường huyết theo chỉ định để phòng đột quỵ tái phát.
Kích thích từ trường xuyên sọ an toàn khi thực hiện đúng chỉ định và quy trình, nhưng không phù hợp với tất cả mọi người. Người bệnh cần báo bác sĩ nếu có tiền sử động kinh hoặc co giật, kim loại hoặc thiết bị cấy ghép trong đầu, tai, cổ hoặc ngực (như clip phình mạch, máy tạo nhịp tim, ốc tai điện tử, máy kích thích thần kinh) hoặc khi đang mang thai.
Một số tác dụng phụ có thể xảy ra như đau đầu nhẹ, khó chịu hoặc đau tại vị trí đặt cuộn dây, co giật cơ mặt thoáng qua, ù tai. Co giật động kinh không thường gặp nhưng là biến chứng cần được theo dõi.
Thanh Long
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh thần kinh tại đây để bác sĩ giải đáp