Ăn ít hơn 30%: Nghiên cứu phát hiện điều bất ngờ với tuổi thọ

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Ăn giảm calo có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, từ kiểm soát cân nặng đến cải thiện một số chỉ số chuyển hóa.

Đáng chú ý, nghiên cứu mới trên tạp chí khoa học Cell còn phát hiện chế độ ăn giảm 30% calo có thể làm giảm sự tích tụ đột biến ADN ở chuột, mở ra hướng nghiên cứu về lão hóa và các bệnh liên quan đến tuổi tác.

Đột biến ADN tích lũy theo thời gian có thể làm rối loạn hoạt động của tế bào, góp phần thúc đẩy quá trình lão hóa và làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh, trong đó có ung thư. Vì vậy, việc tìm hiểu những yếu tố ảnh hưởng đến tổn thương và sửa chữa ADN đang được các nhà khoa học quan tâm.

Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Hệ thống Y tế NYU Langone và Bệnh viện Đại học Cleveland (Mỹ) dẫn đầu, phối hợp với Trung tâm Y tế Tây Nam Đại học Texas và Viện Y tế Quốc gia Mỹ thực hiện. Thí nghiệm được tiến hành trên chuột, so sánh nhóm ăn giảm 30% lượng calo với nhóm được ăn theo chế độ thông thường.

Ăn giảm calo có thể hạn chế đột biến ADN

Bằng kỹ thuật giải trình tự ADN có độ chính xác cao, các nhà nghiên cứu nhận thấy nhóm chuột ăn giảm 30% calo có ít đột biến gien hơn so với nhóm ăn bình thường. Hiệu quả này được ghi nhận ở nhiều loại mô, trong đó có gan và thận.

Đáng chú ý, mức giảm đột biến rõ nhất xuất hiện tại những vùng ít hoạt động của hệ gien. Theo nhóm nghiên cứu, các vùng gien hoạt động thường xuyên vốn được tế bào giám sát và sửa chữa tổn thương tương đối tích cực. Trong khi đó, những vùng ít hoạt động có thể ít được sửa chữa hơn, khiến tác động của việc giảm tổn thương ADN thể hiện rõ hơn.

Phát hiện này gợi ý rằng hạn chế lượng calo nạp vào có thể ảnh hưởng đến quá trình tích lũy tổn thương di truyền trong tế bào, qua đó góp phần lý giải mối liên hệ giữa chế độ ăn và lão hóa.

Chưa thể áp dụng trực tiếp cho con người

Các tác giả cho rằng kết quả nghiên cứu mở ra hướng tìm hiểu mới về cách bảo vệ ADN và hạn chế những biến đổi tế bào liên quan đến tuổi tác. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu trên động vật, chưa đủ căn cứ để khẳng định ăn giảm 30% calo có thể giúp con người giảm đột biến ADN hoặc kéo dài tuổi thọ.

Việc cắt giảm năng lượng quá mức cũng có thể dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng, mất cơ và ảnh hưởng sức khỏe, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền. Vì vậy, thay vì tự ý ăn kiêng nghiêm ngặt, mỗi người nên duy trì chế độ ăn cân đối, đủ chất, kiểm soát khẩu phần và vận động thường xuyên.

Nghiên cứu công bố trên tạp chí Cell do Hệ thống Y tế NYU Langone và Bệnh viện Đại học Cleveland dẫn đầu đã phát hiện cơ chế bảo vệ di truyền đáng chú ý từ việc tiết giảm khẩu phần ăn. Thí nghiệm thực hiện trên chuột chỉ ra rằng chế độ ăn giảm 30% calo giúp hạn chế đáng kể sự tích tụ đột biến ADN trong tế bào. Phát hiện này mở ra hướng tiếp cận mới nhằm giải mã mối liên hệ giữa dinh dưỡng, quá trình lão hóa và các bệnh lý mạn tính liên quan đến tuổi tác. Bằng kỹ thuật giải trình tự ADN độ chính xác cao, các nhà khoa học nhận thấy mức giảm đột biến gien biểu hiện rõ rệt ở nhiều cơ quan, tiêu biểu là gan và thận. Tác động này tập trung chủ yếu tại những vùng ít hoạt động của hệ gien, nơi vốn ít nhận được sự giám sát và sửa chữa tự nhiên từ tế bào so với các vùng gien hoạt động thường xuyên. Điều này cho thấy việc hạn chế năng lượng nạp vào có khả năng kìm hãm trực tiếp tốc độ tích lũy tổn thương vật chất di truyền theo thời gian. Dù mang lại giá trị sinh học lớn, nhóm nghiên cứu cảnh báo kết quả thí nghiệm trên động vật chưa thể áp dụng trực tiếp lên cơ thể người. Việc cắt giảm calo quá mức tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng, suy giảm khối lượng cơ và tổn hại thể trạng, đặc biệt đối với người cao tuổi hoặc người có bệnh nền. Do đó, giới chuyên môn khuyến nghị duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối kết hợp vận động đều đặn thay vì tự ý áp dụng các biện pháp ăn kiêng nghiêm ngặt.