Men gan gồm các enzyme như ALT, AST, ALP và GGT, tham gia nhiều quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Khi tế bào gan bị tổn thương hoặc viêm, một số enzyme, đặc biệt là ALT và AST, có thể giải phóng vào máu khiến chỉ số xét nghiệm tăng.
Theo Medical News Today, men gan cao có thể xuất phát từ gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan, sử dụng rượu bia hoặc một số loại thuốc. Tình trạng này đôi khi chỉ diễn ra tạm thời nhưng cũng có thể là dấu hiệu của bệnh lý cần điều trị. Một số thay đổi trong chế độ ăn và sinh hoạt có thể hỗ trợ giảm men gan cao.
Uống cà phê phù hợp
Cà phê chứa các hợp chất chống oxy hóa có thể hỗ trợ bảo vệ tế bào gan. Uống cà phê thường xuyên có liên quan đến men gan thấp hơn, đặc biệt là góp phần cải thiện chỉ số ALT và giảm nguy cơ mắc một số bệnh gan.
Người trưởng thành có thể lựa chọn cà phê nguyên chất, hạn chế thêm đường, sữa đặc hoặc kem béo. Người nhạy cảm với caffeine, mất ngủ hoặc có bệnh lý cần hạn chế caffeine nên điều chỉnh lượng uống phù hợp.
Uống cà phê vừa phải có thể hỗ trợ bảo vệ gan và cải thiện men gan. Ảnh minh họa: Bảo Bảo
Bổ sung thực phẩm giàu folate
Folate (vitamin B9 hay axit folic), tham gia quá trình tạo tế bào và chuyển hóa trong cơ thể. Theo Healthline, thực phẩm giàu folate gồm rau lá xanh đậm, các loại đậu, măng tây, bông cải Brussels, chuối, đu đủ, các loại hạt và trứng.
Nên ưu tiên bổ sung folate từ thực phẩm trong bữa ăn hằng ngày. Người bệnh không nên tự uống axit folic liều cao để hạ men gan nếu chưa được bác sĩ tư vấn, bởi hiệu quả còn phụ thuộc nguyên nhân và tình trạng sức khỏe.
Giảm đường và thực phẩm nhiều chất béo bão hòa
Chế độ ăn nhiều đường bổ sung, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa có thể góp phần làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, một trong những nguyên nhân phổ biến khiến men gan tăng.
Người muốn cải thiện sức khỏe gan nên hạn chế nước ngọt, bánh kẹo, đồ uống nhiều đường và thực phẩm chế biến sẵn. Có thể thay thực phẩm chiên rán bằng món hấp, luộc hoặc nướng; giảm mỡ động vật, thịt chế biến sẵn và ưu tiên chất béo không bão hòa từ cá, các loại hạt và dầu thực vật.
Tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt
Chế độ ăn cân bằng, giàu chất xơ giúp kiểm soát cân nặng và hỗ trợ giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ. Các loại rau lá xanh, rau họ cải, trái cây tươi và các loại đậu cung cấp vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa. Người có chỉ số men gan cao có thể bổ sung cá giàu omega-3 như cá hồi ít nhất hai lần mỗi tuần, lựa chọn sữa ít béo và thay các món chiên bằng thực phẩm hấp hoặc nướng.
Hạn chế rượu bia
Rượu bia có thể gây tổn thương tế bào gan, làm tăng men gan và thúc đẩy bệnh gan tiến triển. Giảm hoặc ngừng uống rượu có thể giúp cải thiện chỉ số này.
Người có men gan tăng, đặc biệt do rượu bia hoặc mắc bệnh gan, nên ngừng uống và trao đổi với bác sĩ về cách kiểm soát phù hợp. Người uống rượu nhiều trong thời gian dài cần được tư vấn y tế khi ngừng để tránh các triệu chứng cai rượu nguy hiểm.
Men gan cao không phải là một bệnh độc lập và không thể chỉ dựa vào chỉ số xét nghiệm để xác định nguyên nhân. Ngoài gan nhiễm mỡ và rượu bia, tình trạng này còn có thể liên quan đến viêm gan virus, bệnh tự miễn hoặc tác dụng phụ của thuốc, trong đó có một số thuốc giảm đau.
Người có kết quả men gan bất thường nên đi khám để được đánh giá, tìm nguyên nhân và theo dõi phù hợp. Không tự ý ngừng thuốc đang sử dụng, uống thực phẩm bổ sung hoặc áp dụng chế độ ăn kiêng cực đoan với mục đích hạ men gan.
Bảo Bảo (Tổng hợp)