Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện K phẫu thuật thành công cho cụ bà 100 tuổi mắc u mô đệm đường tiêu hóa (GIST) dạ dày. Đây là trường hợp đặc biệt, bởi ở độ tuổi này, nguy cơ biến chứng do gây mê, phẫu thuật và hồi phục sau mổ đều là những thách thức lớn.
Bệnh nhân nhập viện sau ba ngày đau âm ỉ vùng thượng vị. Trước đó, cụ được theo dõi u GIST dạ dày tại tuyến dưới, chưa loại trừ nguy cơ vỡ u và chảy máu ổ bụng nên chuyển đến Bệnh viện K.
GIST là loại khối u có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào của ống tiêu hóa, phổ biến nhất là dạ dày (chiếm khoảng 50-60% trường hợp), tiếp đến là ruột non. GIST có thể lành tính hoặc ác tính với mức độ nguy cơ khác nhau, tùy kích thước khối u, vị trí, tốc độ phân chia tế bào và tình trạng vỡ u.
Ở giai đoạn đầu, bệnh thường ít triệu chứng, đôi khi chỉ gây đau bụng, đầy bụng, chán ăn; khi tiến triển có thể gây xuất huyết tiêu hóa, thiếu máu hoặc đau bụng cấp nếu khối u vỡ. Điều trị tùy thuộc vào nguy cơ và giai đoạn bệnh, trong đó phẫu thuật là phương pháp chủ yếu đối với các khối u khu trú có chỉ định can thiệp.
Sau khi đánh giá tình trạng và hội chẩn chuyên môn, các bác sĩ quyết định phẫu thuật cắt dạ dày hình chêm để xử trí khối u. Trong mổ, êkíp ghi nhận khối u đã vỡ tự phát, gây chảy máu và hình thành dịch trong ổ bụng. Các bác sĩ tiến hành hút, rửa ổ bụng và xử trí tổn thương. Ca mổ do PGS.TS Kim Văn Vụ, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa 1, cùng ê kíp phẫu thuật và gây mê hồi sức thực hiện. Sau can thiệp, bệnh nhân tiến triển tốt, sức khỏe ổn định, có thể vận động, ăn uống và sinh hoạt trở lại.
"Trường hợp này cho thấy tuổi cao không đồng nghĩa người bệnh mất cơ hội phẫu thuật", PGS Vụ nói, thêm rằng quyết định can thiệp ngoại khoa cần dựa trên tình trạng khối u, giai đoạn bệnh, thể trạng, chức năng các cơ quan, bệnh lý đi kèm và khả năng phục hồi, thay vì chỉ căn cứ vào số tuổi.
Các bác sĩ phẫu thuật cho cụ bà 100 tuổi. Ảnh: Hà Trần
PGS Vụ cho biết nhiều bệnh nhân cao tuổi và gia đình thường e ngại phẫu thuật vì lo cơ thể không chịu đựng được cuộc mổ, bệnh nền làm tăng nguy cơ biến chứng hoặc can thiệp khiến ung thư tiến triển nhanh hơn. Gánh nặng chi phí điều trị cũng khiến một số người lựa chọn sống chung với bệnh, bỏ lỡ cơ hội điều trị.
Tuy nhiên, với nhiều loại ung thư ở giai đoạn sớm, phẫu thuật vẫn là phương pháp điều trị triệt căn quan trọng, mang lại cơ hội kiểm soát bệnh và kéo dài thời gian sống. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Annals of Surgical Oncology ghi nhận bệnh nhân trên 80 tuổi mắc ung thư đại trực tràng được phẫu thuật có tỷ lệ sống sau 5 năm cao hơn đáng kể so với nhóm không phẫu thuật.
Dù vậy, không phải người cao tuổi mắc ung thư nào cũng phù hợp để phẫu thuật. Các bác sĩ cần đánh giá toàn diện nguy cơ gây mê, tim mạch, hô hấp, chức năng thận, dinh dưỡng, khả năng vận động và mức độ độc lập trong sinh hoạt. Những bệnh lý nền cần được kiểm soát, đồng thời xây dựng kế hoạch chăm sóc và phục hồi sau mổ nhằm hạn chế biến chứng.
Mục tiêu điều trị ở nhóm bệnh nhân này không chỉ là loại bỏ khối u mà còn phải bảo đảm chất lượng sống, duy trì khả năng vận động và sinh hoạt độc lập. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật, điều trị toàn thân, xạ trị hoặc chăm sóc giảm nhẹ.
Lê Nga