Bị kháng nghị sau khi tuyên vô tội, nay lại bị truy tố xét xử
Sáng 28/9, TAND TP Hà Nội mở phiên sơ thẩm xét xử Đinh Tiến Hùng, cựu cán bộ ở Yên Bái (nay là tỉnh Lào Cai) cùng 9 bị cáo khác về các tội: "Vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ” và “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên".
Vụ án khởi tố năm 2021, đến 2023, TAND tỉnh Yên Bái xét sơ thẩm, tuyên ông Đinh Tiến Hùng vô tội.
Cùng vụ án này, 9 bị cáo khác phải nhận từ 2 năm tù nhưng cho hưởng án treo đến 19 năm tù giam.
Sau bản án, Viện KSND tỉnh Yên Bái cũ đã có kháng nghị, đề nghị xét xử phúc thẩm theo hướng ông Đinh Tiến Hùng phạm tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên”.
Năm 2024, TAND Cấp cao tại Hà Nội (nay là Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội) xử phúc thẩm, tuyên hủy án sơ thẩm để điều tra lại vụ án. Đến 2025, ông Đinh Tiến Hùng bị bắt tạm giam.
Cáo trạng thể hiện, các bị cáo phạm tội vì muốn khai thác quặng trái phép tại mỏ Núi Ngàng nhằm thu hồi số tiền 10 tỷ đồng đã góp vốn.
Cụ thể, tháng 7/2020 - 12/2020 bị cáo Đinh Tiến Hùng cùng Nguyễn Trọng Tuấn, Nguyễn Mạnh Hùng (đều là Phó giám đốc Công ty Tuyên Huy); Nguyễn Văn Hậu (Giám đốc Công ty Tuyên Huy) đã bàn bạc thống nhất việc cùng khai thác quặng trái phép tại mỏ Núi Ngàng, phân chia lợi nhuận. Trong đó, Đinh Tiến Hùng hưởng 1/3 lợi nhuận, còn lại 2/3 lợi nhuận là của Công ty Tuyên Huy.
Nhóm bị cáo phân công Nguyễn Mạnh Hùng thực hiện hành vi tìm và thuê thợ nổ mìn khai thác đá chứa quặng tại mỏ; phân công Lăng Đức Hân (Giám đốc Công ty Ngọc Hân) thực hiện hành vi làm hồ sơ đề nghị UBND huyện Yên Bình (Yên Bái cũ) chấp thuận chủ trương đầu tư sửa chữa, nâng cấp đường vào mỏ Núi Ngàng.
Theo cáo trạng, các bị cáo lợi dụng việc thi công làm đường để xin cấp giấy phép vận chuyển vật liệu nổ để làm đường, nhưng sau đó sử dụng trái phép vật liệu nổ để khai thác quặng trái phép tại mỏ Núi Ngàng. Số vật liệu nổ mà Công ty Ngọc Tâm được cấp giấy phép vận chuyển là 868,8 kg thuốc nổ và 863 kíp nổ, nhưng Lăng Đức Hân đã chỉ đạo thủ kho Trần Đắc Việt xuất kho vật liệu nổ vượt quá số lượng được cấp giấy phép vận chuyển tổng số là 2.613 kg thuốc nổ và 3.291 kíp nổ.
Trong vụ, các bị cáo Bùi Mạnh Hùng và Bùi Minh Đức (công nhân) thực hiện hành vi giao nhận vật liệu nổ và giám sát hoạt động nổ mìn tại mỏ Núi Ngàng; Trần Đắc Việt thực hiện hành vi xuất kho vật liệu nổ để vận chuyển, khai thác trái phép quặng tại mỏ Núi Ngàng; bảo vệ Nguyễn Văn Báu thực hiện hành vi vận chuyển trái phép vật liệu nổ lên mỏ Núi Ngàng; Lưu Bằng Đoàn (lao động tự do) thực hiện hành vi quản lý, điều hành việc khai thác quặng trái phép tại mỏ Núi Ngàng.
Cáo trạng cho rằng, các bị cáo đang thực hiện hành vi vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ, khai thác trái phép đá chứa quặng chì kẽm tại mỏ Núi Ngàng thì bị phát hiện bắt giữ.
Cảnh sát thu giữ 150 kg thuốc nổ Amonit (AD1); 144 kg thuốc nổ nhũ tương; 200 kíp điện A8; 200 kíp điện Visai; 1.500 m dây điện mạng; 51 kg thuốc nổ các loại. Số đá chứa chì – kẽm mà các bị can đã khai thác có tổng khối lượng là 1.096 tấn trị giá hơn 2 tỷ đồng.
Trong vụ án, viện kiểm sát xác định ông Đinh Tiến Hùng phải chịu trách nhiệm đối với toàn bộ số vật liệu nổ sử dụng trái phép tại mỏ Núi Ngàng là 1.816 kg thuốc nổ và 2.442 kíp nổ cùng toàn bộ số đá chứa quặng chì - kẽm khai thác trái phép tại mỏ Núi Ngàng là 1.073 tấn.
Bị cáo khai đưa 500 triệu để xin hưởng án treo
Đáng chú ý, liên quan việc ông Đinh Tiến Hùng từng được tuyên vô tội năm 2023, quá trình điều tra lại, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an xác định bản án này đã bị kháng nghị phúc thẩm và tuyên hủy. Nguyên nhân chính là việc Hội đồng xét xử TAND tỉnh Yên Bái cũ tuyên Đinh Tiến Hùng không phạm tội. Cơ quan An ninh điều tra nhận thấy cần kiến nghị TAND Tối cao xem xét, kiểm tra, xử lý nghiêm trách nhiệm của lãnh đạo và các cá nhân có liên quan.
Ngoài ra, quá trình điều tra lại, một bị can trong vụ là Nguyễn Mạnh Hùng khai từng đưa 500 triệu đồng cho Thư ký phiên tòa để xin được hưởng án treo. Tuy nhiên, nữ Thư ký không thừa nhận nội dung này. Cơ quan an ninh cho rằng, thông tin này có dấu hiệu của tội “Đưa hối lộ”, “Nhận hối lộ” thuộc chương Các tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp, là thẩm quyền điều tra của Cơ quan điều tra của Viện KSND Tối cao.
Do vậy, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã chuyển thông tin trên đến Cơ quan điều tra thuộc Viện KSND Tối cao giải quyết theo thẩm quyền.
Ngoài ra, ông Nguyễn Xuân Trường, nguyên Chủ tịch UBND huyện Yên Bình cũ, hiện là Phó Ban Tổ chức Tỉnh ủy Lào Cai cùng một số cán bộ bị xác định cho phép đầu tư xây dựng dự án sửa chữa, nâng cấp đường vào mỏ Núi Ngàng khi chưa đảm bảo đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định.
Kết quả điều tra không có cơ sở xác định các cá nhân này có dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực; các cá nhân đều không biết các bị can trong vụ án sử dụng hồ sơ sửa chữa, nâng cấp đường vào mỏ Núi Ngàng để hợp thức, che giấu hoạt động vận chuyển, sử dụng vật liệu nổ, khai thác quặng trái phép tại mỏ Núi Ngàng nên không có căn cứ để xem xét xử lý.
Tuy nhiên, cơ quan tố tụng cho rằng cần kiến nghị Tỉnh ủy, UBND tỉnh Lào Cai chỉ đạo kiểm tra, thanh tra và xử lý nghiêm trách nhiệm về mặt Đảng và chính quyền đối với các cá nhân này.
Đối với một số cán bộ, Điều tra viên Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Yên Bái, kết quả điều tra lại xác định họ có vi phạm trong việc trích xuất phạm nhân nên đã đề nghị Công an tỉnh Lào Cai xem xét, xử lý theo quy định.
Đối với PC06 Công an tỉnh Yên Bái (nay là tỉnh Lào Cai), từ tháng 10/2020 - 12/2020, đơn vị này cấp 5 Giấy phép vận chuyển 868 kg mìn và 5 Giấy phép vận chuyển vật liệu nổ khác (kíp nổ, dây nổ) phục vụ cho thi công đường vào mỏ Núi Ngàng nhưng chưa đảm bảo chặt chẽ theo quy định.
Điều tra xác định các cán bộ liên quan tại PC06 Công an tỉnh Yên Bái không có tham nhũng, tiêu cực; không biết các bị cáo trong vụ án lợi dụng hồ sơ cấp phép để vận chuyển trái phép, sử dụng vật liệu nổ... nên không có căn cứ xem xét xử lý nhưng cũng cần kiến nghị xử lý.