Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng kỷ niệm 56 năm Ngày thành lập trường (7/11/1970-7/11/2026), thu hút sự tham gia của đông đảo nhà khoa học, nhà giáo, nghệ sĩ trong nước và quốc tế.
Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số, giáo dục nghệ thuật đứng trước nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, mở rộng không gian sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa. Tuy nhiên, công nghệ cần được sử dụng như một công cụ hỗ trợ, không thể thay thế những giá trị nhân văn, sự rung cảm nghệ thuật và vai trò truyền cảm hứng của người thầy. Vì vậy, cần chú trọng xây dựng nền tảng thẩm mỹ, bồi đắp bản sắc văn hóa và giúp người học làm chủ công nghệ mà không đánh mất những giá trị cốt lõi của dân tộc.
“Một giờ học âm nhạc, một bức tranh đầu đời hay sự khích lệ của người thầy có thể gieo mầm tình yêu cái đẹp, khơi dậy khả năng sáng tạo và bồi đắp nhân cách cho người học. Trong kỷ nguyên số, học sinh cần được trang bị năng lực làm chủ công nghệ, đồng thời giữ được khả năng rung cảm trước cái đẹp, sự gắn bó với cội nguồn và bản sắc văn hóa dân tộc”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn chia sẻ.
Phát biểu khai mạc và đề dẫn, Nhà giáo Ưu tú, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Đăng Phượng, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Nhà trường, Trưởng ban Tổ chức nhấn mạnh yêu cầu đổi mới giáo dục nghệ thuật trong bối cảnh chuyển đổi số. Từ các Nghị quyết số 57-NQ/TW, 71-NQ/TW và 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, đồng chí khẳng định: “Đổi mới đào tạo trên nền tảng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời giữ gìn và phát huy hệ giá trị văn hóa, chuẩn mực con người Việt Nam là yêu cầu đặt ra đối với giáo dục nghệ thuật hiện nay".
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Đăng Phượng, công nghệ số đã đi sâu vào hoạt động sáng tạo nghệ thuật. Trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh có thể dựng hình ảnh, phối khí, viết lời trong thời gian ngắn; sinh viên cũng đã sử dụng những công cụ này trong bài tập, đồ án. Điều đó đặt ra hàng loạt vấn đề mới đối với cơ sở đào tạo: Xác định quyền tác giả trong sản phẩm có sự tham gia của AI, xây dựng quy chế sử dụng công nghệ, đổi mới phương pháp đánh giá và bảo đảm tính trung thực trong học thuật.
Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương nhận định, một cơ sở đào tạo khó có thể tự giải quyết những vấn đề về hạ tầng, học liệu, dữ liệu di sản, bản quyền và đầu ra sáng tạo nếu thiếu sự phối hợp của nhiều chủ thể. Hệ sinh thái cần kết nối nhà trường, giảng viên, người học với nghệ sĩ, nghệ nhân, cơ quan quản lý, bảo tàng, nhà hát, doanh nghiệp sáng tạo, cộng đồng nắm giữ di sản và các đối tác quốc tế. Các nguồn lực về chương trình đào tạo, học liệu, công nghệ, dữ liệu và tài chính cần được liên thông, hỗ trợ lẫn nhau.
Ở góc độ quản lý giáo dục và hợp tác quốc tế, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thu Thủy, Cục trưởng Hợp tác quốc tế (Bộ Giáo dục và Đào tạo) đánh giá cao những bước tiến của Trường đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương trong mở rộng quan hệ đối tác. Theo đó, trong năm 2025, Nhà trường triển khai 22 hoạt động hợp tác với đối tác đến từ 10 quốc gia, ký kết 6 thỏa thuận hợp tác mới, tham gia nhiều dự án đào tạo theo tiêu chuẩn quốc tế...
Với phiên toàn thể cùng ba phiên chuyên đề song song, hội thảo tạo diễn đàn trao đổi giữa các nhà khoa học Việt Nam và học giả quốc tế. Ban Tổ chức cho biết đã tiếp nhận hơn 170 tham luận, trong đó 145 tham luận được tuyển chọn, biên tập và đưa vào Kỷ yếu Hội thảo, thuộc ba lĩnh vực: Văn hóa nghệ thuật, Âm nhạc và Mỹ thuật. Các tham luận có sự tham gia của các tác giả đến từ nhiều học viện, trường đại học, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo uy tín trên cả nước.
Nội dung các bài viết tập trung vào những vấn đề có tính thời sự và thực tiễn, từ ứng dụng học liệu số, AI trong đào tạo, giảng dạy và sáng tác nghệ thuật đến bảo tồn, kế thừa và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống như Xoan, Quan họ, Ví giặm, Chèo, Hát bội, Cải lương và múa dân gian các dân tộc thiểu số...
Khi tư liệu di sản được số hóa và đưa vào bài giảng, người học có thêm điều kiện tìm hiểu, thực hành, sáng tạo trên nền tảng văn hóa dân tộc. Đây cũng là cơ sở để kết nối đào tạo với các sản phẩm công nghiệp văn hóa. Bên cạnh đó, các vấn đề về bản quyền, đạo đức nghề nghiệp và tính minh bạch trong ứng dụng AI cũng được đề cập, phản ánh những yêu cầu mới đặt ra đối với hoạt động đào tạo và sáng tạo nghệ thuật hiện nay.
Cụ thể, tại phiên Văn hóa nghệ thuật, các báo cáo viên tập trung vào các vấn đề về đổi mới giáo dục gắn với phát triển công nghiệp văn hóa, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, quyền của nghệ sĩ và năng lực văn hóa trong bối cảnh hội nhập.
Phiên Âm nhạc đề cập đến ứng dụng công nghệ trong nghiên cứu, giảng dạy và bảo tồn âm nhạc truyền thống; vai trò của AI trong hỗ trợ đào tạo thanh nhạc, sân khấu âm nhạc và những phương thức sáng tạo trong thực hành âm nhạc đương đại.
Phiên Mỹ thuật-Mỹ thuật ứng dụng tập trung vào tác động của AI tạo sinh đối với đào tạo thiết kế đồ họa, vấn đề gìn giữ bản sắc văn hóa trong sáng tạo số, đạo đức hình ảnh và đổi mới phương pháp giảng dạy thư pháp.
Các học giả đến từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Lào, Malaysia, Thái Lan cũng đóng góp những góc nhìn và cách làm thực tiễn về hợp tác đào tạo, ứng dụng công nghệ và giao lưu nghệ thuật trong khu vực. Từ những kinh nghiệm được chia sẻ, có thể thấy giáo dục nghệ thuật cần được đặt trong mạng lưới liên kết rộng, để tri thức, học liệu, phương pháp giảng dạy và nguồn lực sáng tạo được trao đổi thường xuyên giữa các cơ sở đào tạo.
Những kinh nghiệm, đề xuất thiết thực tại hội thảo được kỳ vọng sẽ trở thành kiến nghị chính sách, chương trình đào tạo, mô hình hợp tác, góp phần xây dựng hệ sinh thái giáo dục nghệ thuật Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc và hội nhập quốc tế.
Mỹ Hạnh