Trong đó, tỉnh chú trọng công khai chính sách, tăng cường đối thoại, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị nhằm đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng.
Dự án Khu công nghiệp Phúc Yên có quy mô hơn 111 ha, liên quan 853 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức. Đến nay, dự án đã giải phóng mặt bằng được hơn 90% diện tích.
Ông Hoàng Văn Duyên, Tổ trưởng Tổ dân phố Xuân Phương, phường Phúc Yên cho biết, địa phương đã tổ chức nhiều cuộc họp để phổ biến phương án thu hồi đất, giải thích cụ thể mức bồi thường, hỗ trợ, giải đáp những băn khoăn của người dân, qua đó giúp người dân hiểu rõ chính sách và đồng thuận trong quá trình thực hiện.
Theo ông Nguyễn Trọng Khanh, đại diện Dự án Khu công nghiệp Phúc Yên, nhà đầu tư luôn phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và tổ dân phố trong công tác kê khai, kiểm đếm, lập phương án giải phóng mặt bằng. Đáng chú ý, sự vào cuộc tích cực của chính quyền cùng công tác tuyên truyền, vận động đã góp phần giúp tiến độ thực hiện dự án thuận lợi hơn.
Hiện nay, phường Phúc Yên đang tập trung triển khai giải phóng mặt bằng 22 dự án, với tổng diện tích hơn 300 ha; trong đó, 14 dự án do phường làm chủ đầu tư, tám dự án do tỉnh và các đơn vị khác làm chủ đầu tư. Đến nay, địa phương đã giải phóng mặt bằng gần 250 ha, đạt hơn 72% kế hoạch.
Phó Trưởng ban Quản lý dự án phường Phúc Yên Hoàng Quý Cường cho biết, thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục tập trung giải quyết những vấn đề tồn tại, vướng mắc liên quan chính sách bồi thường, hỗ trợ; đồng thời tăng cường vận động, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.
Đối với những trường hợp cố tình không chấp hành quyết định thu hồi đất sau khi đã thực hiện đầy đủ quy định, địa phương sẽ kiên quyết cưỡng chế theo quy định pháp luật.
Tỉnh Phú Thọ đã thành lập 67 cụm công nghiệp, trong đó 35 cụm đã đi vào hoạt động, thu hút khoảng 930 dự án thứ cấp, tạo việc làm cho hơn 37.000 lao động. Tuy nhiên, nhiều cụm công nghiệp vẫn đang trong quá trình giải phóng mặt bằng hoặc hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật.
Trước yêu cầu sớm hình thành quỹ đất sạch, tỉnh đã thành lập ban chỉ đạo, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc các sở, ngành, địa phương phối hợp tháo gỡ khó khăn; đồng thời yêu cầu nhà đầu tư, nhà thầu tăng cường nhân lực, thiết bị, đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án.
Dự án Cụm công nghiệp Thổ Tang-Lũng Hòa, quy mô gần 35 ha, sau nhiều năm triển khai, diện tích được bồi thường, giải phóng mặt bằng mới đạt hơn 9,6 ha, tương đương 27,8%.
Để khắc phục tình trạng chậm tiến độ, Ủy ban nhân dân tỉnh đã giao Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Vĩnh Phúc trực tiếp thực hiện nhiệm vụ giải phóng mặt bằng.
Theo Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Vĩnh Phúc Hoàng Trọng Linh, ngay sau khi được giao nhiệm vụ, đơn vị đã triển khai công bố quy hoạch, thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng và khẩn trương phối hợp chính quyền địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tiến độ đề ra.
Theo thống kê, Phú Thọ đang triển khai thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng tại 462 dự án, với tổng diện tích phải thu hồi 5.445 ha. Đến giữa tháng 9/2026, diện tích đã giải phóng đạt 2.558 ha, tương đương 47%.
Tổng kinh phí giải phóng mặt bằng theo các phương án được phê duyệt là 3.014 tỷ đồng, trong khi nguồn vốn thực tế đã bố trí đạt 1.950 tỷ đồng, bằng 65% nhu cầu.
Khối lượng công việc lớn, liên quan nhiều dự án có tổng vốn đầu tư đáng kể, đang tạo áp lực không nhỏ đối với các cấp, các ngành. Trong số các dự án đang thực hiện giải phóng mặt bằng, có 18 dự án sử dụng vốn đầu tư công và 21 dự án ngoài ngân sách.
Vì vậy, công tác chậm bàn giao mặt bằng không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ thi công mà còn tác động trực tiếp đến giải ngân vốn đầu tư công, thu hút đầu tư và khả năng đưa các dự án vào hoạt động.
Trước những khó khăn đó, tỉnh xác định muốn đẩy nhanh giải phóng mặt bằng phải nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, tăng cường nhân lực và đổi mới phương pháp làm việc.
Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Phú Thọ Nguyễn Quốc Tuấn cho biết, giải phóng mặt bằng phải hoàn thành thì nhà đầu tư mới có thể triển khai dự án, các công trình đầu tư công mới có điều kiện giải ngân và thi công.
Vì vậy, trung tâm đã chủ động tăng cường cán bộ có chuyên môn, kỹ năng giao tiếp, vận động người dân; đồng thời ứng dụng khoa học-công nghệ vào đo đạc, kiểm kê và xử lý hồ sơ.
Để đáp ứng yêu cầu tiến độ, đơn vị còn tổ chức làm việc tăng ca, bố trí từ ba đến bốn kíp, tập trung xử lý công việc tại các dự án trọng điểm. Nhờ đó, trong 9 tháng năm 2026, các dự án trọng điểm của tỉnh cơ bản đáp ứng tiến độ do nhà đầu tư đề ra.
Cùng với giải pháp về nhân lực, tỉnh đang tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng. Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phú Thọ Ngô Tiến Đức, tỉnh đã ban hành 11 văn bản quy phạm pháp luật liên quan, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho cấp xã và thành lập tổ công tác tháo gỡ khó khăn đối với các dự án trọng điểm. Các giải pháp này nhằm tạo cơ sở thực hiện thống nhất, rút ngắn quy trình xử lý và nâng cao trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.
Để bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án, Phú Thọ cần tiếp tục nêu cao trách nhiệm người đứng đầu, tăng cường phối hợp giữa chính quyền cơ sở, cơ quan chuyên môn, đơn vị thực hiện bồi thường và chủ đầu tư.
Đồng thời, công tác rà soát hồ sơ địa chính, xác minh nguồn gốc đất, xây dựng phương án bồi thường cần được tiến hành ngay từ đầu; quỹ đất tái định cư, điều kiện sản xuất và sinh hoạt của người dân phải được chuẩn bị trước một bước.
Thực tế cho thấy, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng không đồng nghĩa với chạy theo tiến độ bằng mọi giá. Sự quyết liệt phải luôn gắn với công khai, minh bạch, đối thoại và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.
Khi những kiến nghị được lắng nghe, vướng mắc được giải quyết thấu đáo, đúng quy định và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành được xác định rõ ràng, sự đồng thuận trong Nhân dân sẽ được củng cố. Đây chính là nền tảng để Phú Thọ tháo gỡ điểm nghẽn giải phóng mặt bằng, khơi thông nguồn lực, tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội.
Bài và ảnh: NGỌC LONG