Từ vận động hiến đất làm đường, phát triển kinh tế đến gìn giữ bản sắc văn hóa, những việc làm thiết thực của họ đã củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.
Sau sáp nhập, tỉnh Tuyên Quang có không gian đa sắc tộc đậm đà bản sắc. Điều này đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có cơ chế, phương thức tổ chức và vận hành hệ thống chính quyền sao cho vừa tinh gọn, hiệu quả, vừa bao quát được đặc thù văn hóa dân tộc, tôn giáo của một địa bàn rộng lớn và đa dạng.
Vì vậy, trong lĩnh vực đặc thù như chính sách dân tộc và tôn giáo, luôn cần sự chung tay của đội ngũ người có uy tín, già làng, trưởng bản. Người có uy tín luôn có vị trí, vai trò quan trọng, là cầu nối giữa chính quyền với nhân dân, gắn kết ý Đảng với lòng dân. Hiện nay, toàn tỉnh có hơn 3.400 người có uy tín trong cộng đồng.
Tại thôn Làng Quài, xã Lực Hành, khi triển khai chủ trương hiến đất làm đường, một số hộ ban đầu còn băn khoăn bởi đất đai là tài sản, tư liệu sản xuất của gia đình... Gần 10 năm được bà con tín nhiệm bầu làm người có uy tín, ông Hoàng Văn Nam hiểu rằng, muốn vận động hiệu quả phải lắng nghe, chia sẻ với từng hoàn cảnh.
Cùng chi ủy, lãnh đạo thôn và các đoàn thể, ông đến từng gia đình, tìm hiểu tâm tư, giải thích lợi ích của việc mở đường đối với hoạt động đi lại, sản xuất. Sự kiên trì, gần gũi đã giúp người dân hiểu, đồng thuận, tự nguyện hiến đất làm đường bê-tông nông thôn, đường nội đồng.
Ông Hoàng Văn Nam cho biết, muốn bà con nghe và làm theo, trước hết mình và gia đình phải gương mẫu. Đất đai là tài sản quý đối với mỗi nhà, cho nên phải giải thích để bà con thấy con đường hoàn thành sẽ đem lại lợi ích chung, đồng thời mình phải nói được, làm được thì việc vận động mới có sức thuyết phục.
Bà Hà Thị Toàn, ở thôn Làng Quài cho biết, ông Nam thường xuyên gần gũi, vận động bà con hiến đất làm đường, giải thích để mọi người hiểu lợi ích chung. Có đường rồi, bà con đi lại, vận chuyển hàng hóa thuận tiện hơn, có thêm điều kiện phát triển kinh tế gia đình.
Từ những việc cụ thể như vậy, vai trò của người có uy tín được khẳng định trong đời sống thôn, bản. Ngoài việc truyền đạt chủ trương, họ còn giúp chính quyền hiểu những điều người dân đang lo lắng, lựa chọn cách giải quyết phù hợp để tạo đồng thuận.
Là địa phương có đông đồng bào dân tộc Dao và Tày sinh sống, xã Lực Hành có nhiều nét văn hóa truyền thống đặc sắc được gìn giữ và lưu truyền qua nhiều thế hệ. Những năm qua, cùng với đẩy mạnh phát triển kinh tế, đồng bào các dân tộc trên địa bàn ngày càng chú trọng bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
Trong đó, đội ngũ người có uy tín đã tích cực tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức gìn giữ phong tục, tập quán tốt đẹp, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời từng bước loại bỏ những tập tục không còn phù hợp.
Phát huy vai trò của người có uy tín, ông Triệu Kim Thoa, thôn Ngọc Trà đã tích cực tuyên truyền, vận động bà con nâng cao ý thức bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, nhất là phong tục nghề thêu, các làn điệu, điệu múa và những nghi lễ sinh hoạt văn hóa đặc trưng.
Từ sự vận động của ông Thoa và những người tâm huyết, đến nay thôn đã tập hợp được một nhóm cùng sở thích để bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa.
Ông Thoa cho biết, muốn giữ được văn hóa dân tộc, phải có người thực hành, người hướng dẫn để thế hệ trẻ hiểu và tiếp nối. Trong vận động cũng vậy, phải nói đi đôi với làm, cùng bà con gìn giữ những phong tục tốt đẹp, xây dựng sự đoàn kết trong thôn.
Việc duy trì những hoạt động này vừa giúp thế hệ trẻ thêm hiểu, yêu văn hóa dân tộc, vừa từng bước đưa giá trị văn hóa trở thành sản phẩm phục vụ du lịch cộng đồng. Người có uy tín phải đồng thời vận động bà con loại bỏ những tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống phù hợp, gắn bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế.
Đồng chí Chẩu Bình Yên, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lực Hành cho biết, người có uy tín là cầu nối quan trọng đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân; tuyên truyền, vận động bà con sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật.
Với sự gương mẫu và sức thuyết phục trong cộng đồng, đội ngũ này góp phần tạo sự đồng thuận trong thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, giảm nghèo tại địa phương.
Điều đáng ghi nhận ở Tuyên Quang là phương thức tuyên truyền của người có uy tín không chỉ dừng ở lời nói mà được thể hiện bằng hành động cụ thể, từ tích cực phát triển kinh tế gia đình, cùng thực hiện hiến đất, góp công xây dựng nông thôn mới, giữ gìn an ninh trật tự đến bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.
Tỉnh đã quan tâm thực hiện các chế độ, chính sách đối với người có uy tín, bảo đảm công khai, đúng đối tượng; chú trọng cung cấp thông tin, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, tạo điều kiện tham quan, học tập kinh nghiệm và tiếp cận mô hình kinh tế hiệu quả; đồng thời thăm hỏi, động viên, hỗ trợ kịp thời khi cần thiết.
Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục nâng cao kiến thức, kỹ năng tuyên truyền, phát huy vai trò người có uy tín trong thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia, góp phần xây dựng vùng đồng bào dân tộc thiểu số phát triển nhanh, bền vững.
Bài và ảnh: ĐỨC THẮNG