Bỏ qua điều hướng

Lần đầu tiên ở Việt Nam cấy điện cực để phục hồi chức năng nghe cho 2 trẻ điếc bẩm sinh

Lần đầu tiên ở Việt Nam cấy điện cực để phục hồi chức năng nghe cho 2 trẻ điếc bẩm sinh
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Hai trẻ điếc bẩm sinh không có dây thần kinh ốc tai hai bên vừa được cấy điện cực thính giác thân não tại Bệnh viện Nhi đồng 1, mở thêm cơ hội nghe cho những trường hợp không thể cấy ốc tai điện tử. Tưởng chỉ đau ngực thoáng qua, cụ ông 72 tuổi được phát hiện động mạch vành gần như tắc [CLIP] Nạn nh...

Ngày 18/9, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM) thông tin về việc thực hiện thành công cấy điện cực thính giác thân não cho 2 trẻ điếc bẩm sinh. Sau khi kích hoạt thiết bị, cả 2 trẻ đã bắt đầu có phản ứng với âm thanh. Đây là những trường hợp đầu tiên tại Việt Nam được can thiệp bằng kỹ thuật này, mở thêm cơ hội phục hồi thính giác cho trẻ không thể cấy ốc tai điện tử.

Theo Bệnh viện Nhi đồng 1, hai ca phẫu thuật được thực hiện vào ngày 21 và 22/5. Một bệnh nhi là bé gái 40 tháng tuổi, ở Hà Nội, bị điếc bẩm sinh và không có dây thần kinh ốc tai hai bên. Trẻ từng được phẫu thuật với dự định cấy ốc tai điện tử nhưng do không ghi nhận đáp ứng thần kinh nên các bác sĩ không đặt điện cực.

than-nao.png
Ê-kíp phẫu thuật cấy điện cực thính giác thân não vào tháng 5/2026. Ảnh: Sở Y tế TPHCM

Bệnh nhi còn lại là bé trai 19 tháng tuổi, ở Đồng Nai, bị điếc sâu hai tai và không đáp ứng với máy trợ thính dù đã sử dụng ở mức khuếch đại tối đa. Kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy trẻ dị dạng nặng tai trong và không có dây thần kinh ốc tai hai bên.

Ở những trẻ này, cấy ốc tai điện tử thông thường không phù hợp vì thiết bị cần có dây thần kinh ốc tai để tiếp nhận và truyền tín hiệu âm thanh lên não.

Với kỹ thuật ABI, thay vì đặt điện cực vào ốc tai, các bác sĩ đưa một bản điện cực đến vùng nhân ốc tai ở thân não. Tín hiệu điện từ thiết bị được truyền trực tiếp đến khu vực này, qua đó bỏ qua phần tai trong và dây thần kinh ốc tai bị thiếu hoặc tổn thương.

Ca phẫu thuật được thực hiện bởi ê-kíp nhiều chuyên khoa của Bệnh viện Nhi đồng 1, với sự hướng dẫn và phối hợp của các chuyên gia đến từ Đức. Trong quá trình mổ, chức năng các dây thần kinh được theo dõi liên tục, đồng thời các bác sĩ kiểm tra đáp ứng điện thính giác trên từng kênh điện cực để xác định vị trí đặt phù hợp.

Sau phẫu thuật, cả 2 trẻ đều ghi nhận đáp ứng thần kinh thính giác và hệ thống điện cực hoạt động ổn định. Thiết bị của hai bệnh nhi lần lượt được kích hoạt vào ngày 16/7 và 9/9.

Theo bệnh viện, sau khi mở máy, cả hai trẻ đã bắt đầu nhận biết âm thanh và có phản ứng với những âm thanh lớn như tiếng trống. Tuy nhiên, đây mới là bước đầu trong quá trình phục hồi. Trẻ chưa thể nghe hiểu và giao tiếp ngay sau khi thiết bị được kích hoạt mà cần tiếp tục được hiệu chỉnh thiết bị và trị liệu nghe - nói trong thời gian dài.

Việc triển khai kỹ thuật ABI được Bệnh viện Nhi đồng 1 chuẩn bị trong nhiều tháng. Tháng 12/2025, bệnh viện được Bộ Y tế cho phép thí điểm kỹ thuật. Đến tháng 3/2026, các bác sĩ được đào tạo chuyên sâu tại Đức, sau đó các chuyên gia tiếp tục sang Việt Nam để tập huấn, hội chẩn và phối hợp thực hiện những ca đầu tiên.

Theo Bệnh viện Nhi đồng 1, ABI hướng đến nhóm trẻ điếc bẩm sinh đặc biệt nặng, không có dây thần kinh ốc tai hai bên hoặc có dị dạng tai trong nghiêm trọng, vốn không thể hưởng lợi từ phương pháp cấy ốc tai điện tử.

Trước đây, những trường hợp này thường phải ra nước ngoài để được thăm khám, đánh giá và can thiệp, trong khi chi phí điều trị khá lớn. Với nhiều gia đình, việc tiếp cận một phương pháp phục hồi thính giác phù hợp cũng không dễ dàng.

Việc thực hiện thành công hai ca đầu tiên tại Việt Nam giúp nhóm trẻ này có thêm một hướng tiếp cận điều trị ngay trong nước, đồng thời thuận lợi hơn cho quá trình theo dõi, hiệu chỉnh thiết bị và trị liệu nghe - nói về sau.

Hai trẻ điếc bẩm sinh không có dây thần kinh ốc tai hai bên vừa được cấy điện cực thính giác thân não tại Bệnh viện Nhi đồng 1, đánh dấu lần đầu kỹ thuật này được triển khai tại Việt Nam. Sau khi thiết bị được kích hoạt, cả hai trẻ đã bắt đầu nhận biết và phản ứng với những âm thanh lớn như tiếng trống, dù chưa thể nghe hiểu hoặc giao tiếp ngay. Hai ca phẫu thuật được thực hiện ngày 21 và 22/5/2026, gồm bé gái 40 tháng tuổi ở Hà Nội và bé trai 19 tháng tuổi ở Đồng Nai. Bé gái từng được phẫu thuật với dự định cấy ốc tai điện tử nhưng không ghi nhận đáp ứng thần kinh, còn bé trai bị điếc sâu hai tai, dị dạng nặng tai trong và không đáp ứng với máy trợ thính ở mức khuếch đại tối đa. Do cả hai đều không có dây thần kinh ốc tai, phương pháp cấy ốc tai điện tử thông thường không thể truyền tín hiệu âm thanh lên não. Với kỹ thuật ABI, bản điện cực được đặt tại vùng nhân ốc tai ở thân não, cho phép tín hiệu điện đi trực tiếp đến trung tâm tiếp nhận âm thanh, bỏ qua tai trong và dây thần kinh ốc tai bị thiếu hoặc tổn thương. Ca mổ do ê-kíp đa chuyên khoa của Bệnh viện Nhi đồng 1 thực hiện với sự phối hợp của chuyên gia Đức, đồng thời theo dõi liên tục chức năng thần kinh và kiểm tra đáp ứng điện thính giác trên từng kênh điện cực. Sau phẫu thuật, hệ thống điện cực của hai bệnh nhi hoạt động ổn định và thiết bị lần lượt được kích hoạt ngày 16/7 và 9/9. Thành công bước đầu mở thêm lựa chọn cho nhóm trẻ điếc bẩm sinh đặc biệt nặng, trước đây thường phải ra nước ngoài đánh giá và can thiệp với chi phí lớn. Bệnh viện đã chuẩn bị kỹ thuật trong nhiều tháng, được Bộ Y tế cho phép thí điểm từ tháng 12/2025 và cử bác sĩ đào tạo chuyên sâu tại Đức vào tháng 3/2026. Tuy nhiên, khả năng nghe và giao tiếp của trẻ còn phụ thuộc vào quá trình hiệu chỉnh thiết bị cùng trị liệu nghe, nói lâu dài, vì phản ứng với âm thanh mới chỉ là điểm khởi đầu của hành trình phục hồi.