Ông Dương Đình Lục (67 tuổi), trú tại xã Vạn Tường, tỉnh Quảng Ngãi cho biết đã nghe thông tin được thưởng do giao nộp tượng thần khỉ Hanuman. Tuy nhiên, ông chưa nhận được quyết định từ cơ quan chức năng.
“Tôi giao nộp tượng cho bảo tàng năm 2023, nhưng do thủ tục phức tạp nên nay mới được trao thưởng. Nghe thông tin tôi cũng mừng”, ông Lục nói.
Tượng thần khỉ ông Lục phát hiện và trục vớt tại vùng biển xã Vạn Tường (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Theo ông Lục, bức tượng thần khỉ được phát hiện năm 2021, lúc đó ông thấy “có duyên” nên muốn để trong nhà trưng bày. Nhiều người biết thông tin nên đã đến nhà ông để xem.
“Lúc đầu có người hỏi mua nhưng tôi không bán mà muốn giữ lại để trong nhà, sau đó chính quyền vận động nên tôi giao nộp cho bảo tàng. Tôi muốn tượng được trưng bày để nhiều người xem”, ông Lục chia sẻ.
Ông nhớ lại năm 2021, trong một lần ra biển câu cá thấy có những mảnh gốm, sứ dạt vào bãi cát. Ông biết vùng biển này có nhiều tàu cổ đắm, người dân từng vớt được cổ vật. Do đó trong quá trình câu cá ông Lục đã lặn tìm và phát hiện một khối đá bị vùi lấp trong cát.
“Tôi lặn xem kỹ mới biết đây là bức tượng nên kêu thêm người ra biển trục vớt đưa về nhà. Bức tượng bị vùi lấp cách bờ khoảng 50m, ở độ sâu 3-4m”, ông Lục chia sẻ.
Ông Dương Đình Lục, người tìm thấy tượng thần khỉ Hanuman (Ảnh: Quốc Triều).
Theo ông Ung Đình Hiền, Chủ tịch UBND xã Vạn Tường, bức tượng thần khỉ do ông Lục phát hiện rất có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa. Việc ông bàn giao hiện vật cho Bảo tàng tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi nghiên cứu, trưng bày rất đáng được biểu dương, khen thưởng.
"Ngày 16/9, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có quyết định chi thưởng cho ông với số tiền gần 93 triệu đồng", ông Hiền thông tin.
Theo hồ sơ giám định hiện vật của Bảo tàng tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi, hiện vật ông Lục vớt được là tượng thần khỉ Hanuman có niên đại thế kỷ XI-XII. Tượng được làm từ đá sa thạch. Thân và đế tượng cao 84cm, nặng 150kg.
Tượng có đặc điểm nổi bật là đầu tròn, mắt lồi, sống mũi cao, miệng rộng cùng hoa văn vòng tròn, tua lục lạc quanh bụng mang phong cách điêu khắc Champa muộn.
Vùng biển xã Vạn Tường và Đông Sơn của Quảng Ngãi có một “nghĩa địa tàu cổ” chìm đắm. Các chuyên gia khảo cổ đã phát hiện 11 xác tàu cổ trên vùng biển này. Kết quả khảo cổ cho thấy tàu đắm là những thương thuyền, hầu hết chở gốm, sứ. Từ kết quả đó có thể nhận định, từ trước thế kỷ XIII, tại Quảng Ngãi từng có một thương cảng sầm uất.
Qua nghiên cứu vết tích một số con tàu đắm, các chuyên gia nhận thấy có dấu vết hỏa hoạn. Có thể tàu bè đến thương cảng trao đổi hàng hóa rồi bị cháy, cũng có thể bị cướp biển tấn công, hoặc trong quá trình neo đậu tránh trú bão bị chìm.
Sau hàng trăm năm, những xác tàu này dần phát lộ. Hàng hóa trên tàu bị sóng biển đánh vỡ, trôi dạt. Do đó, ngư dân hành nghề trên biển có thể phát hiện được cổ vật từ xác tàu cổ.
Việc chi thưởng cho người giao nộp cổ vật được căn cứ vào Nghị định 77, của Chính phủ quy định thẩm quyền, thủ tục xác lập quyền sở hữu toàn dân về tài sản và xử lý đối với tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân.
Điều 94 của Nghị định 77, quy định mức tiền thưởng được tính theo phương pháp lũy thoái từng phần.
Mức 1, nếu giá trị tài sản đến 10 triệu đồng thì tổ chức, cá nhân ngẫu nhiên tìm thấy và giao nộp tài sản được thưởng 30%.
Mức 2, giá trị tài sản trên 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, tiền thưởng của phần giá trị đến 10 triệu đồng áp dụng như mức 1, phần giá trị trên 10 triệu đồng áp dụng tỷ lệ 15%.
Mức 3, giá trị tài sản trên 100 triệu đồng đến 1 tỷ đồng, phần giá trị đến 100 triệu áp dụng như mức 2, phần giá trị trên 100 triệu đồng áp dụng tỷ lệ 7%.
Mức 4, giá trị tài sản trên 1 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng, phần giá trị đến 1 tỷ đồng áp dụng như mức 3, phần giá trị trên 1 tỷ đồng áp dụng tỷ lệ 1%.
Mức 5, giá trị của tài sản trên 10 tỷ đồng, phần giá trị đến 10 tỷ đồng áp dụng như mức 4, phần giá trị trên 10 tỷ đồng áp dụng tỷ lệ 0,5%.