Hồ sơ sẽ tập trung làm rõ thân thế, sự nghiệp, di sản và tầm ảnh hưởng của danh y Tuệ Tĩnh tại Việt Nam, khu vực cũng như trên thế giới. Đây không chỉ là bước chuẩn bị cho sự kiện kỷ niệm năm 2030 mà còn là quá trình nghiên cứu, kiểm chứng và hệ thống hóa giá trị di sản, làm cơ sở để bảo tồn và giới thiệu y học cổ truyền Việt Nam ra quốc tế.
Theo kế hoạch, từ tháng 10 đến tháng 12/2026, thành phố tổ chức điền dã, điều tra, khảo sát và sưu tầm tài liệu, công trình nghiên cứu về Tuệ Tĩnh. Các đơn vị chức năng sẽ lập thư mục tư liệu, dịch các văn bản chữ cổ, tài liệu nước ngoài, đồng thời thống kê toàn bộ địa danh, đường phố, trường học, cơ sở y tế và chùa có vườn thuốc liên quan đến ông.
Sang năm 2027, trọng tâm chuyển sang đánh giá sâu những đóng góp của Tuệ Tĩnh trên các lĩnh vực y học, Phật giáo, văn học, văn hóa và tầm ảnh hưởng quốc tế. Hai hội thảo khoa học lớn sẽ được tổ chức vào tháng 5 và 10.
Khung hồ sơ bước một dự kiến hoàn thành trong quý IV/2027. Sau khi lấy ý kiến chuyên gia và hoàn thiện các sản phẩm truyền thông đi kèm (phim, video, album ảnh) trong quý I/2028, UBND TP Hải Phòng sẽ trình Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch thẩm định trước khi trình Thủ tướng xem xét. Hồ sơ bản tiếng Anh dự kiến nộp lên Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam vào tháng 9/2028.
Năm 2029, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam phối hợp với Phái đoàn Thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO vận động ít nhất hai quốc gia ủng hộ. Hồ sơ sẽ trình Ban Chấp hành UNESCO tại Paris trước ngày 15/1/2029. Thành phố cũng dự kiến cử đoàn vận động sang Paris vào tháng 3/2029.
Chân dung danh y Tuệ Tĩnh trong sách tư liệu. Ảnh: chụp màn hình
Nếu được UNESCO đồng thuận, lễ kỷ niệm 700 năm ngày sinh đại danh y Tuệ Tĩnh sẽ được tổ chức vào năm 2030 tại trụ sở UNESCO (Paris), cùng các hoạt động tầm khu vực và tại Hải Phòng.
Việc Hải Phòng lập hồ sơ kỷ niệm 700 năm ngày sinh Tuệ Tĩnh chính là quy trình chuẩn theo quy định của UNESCO để đưa danh y Tuệ Tĩnh vào danh sách các danh nhân kiệt xuất được quốc tế vinh danh.
Các danh nhân Việt Nam như Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Chu Văn An, Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Xuân Hương, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, Chủ tịch Hồ Chí Minh đều được UNESCO công nhận, vinh danh đúng cơ chế đăng ký kỷ niệm năm sinh, ngày mất.
Đại danh y, thiền sư Tuệ Tĩnh (tên thật là Nguyễn Bá Tĩnh), sinh năm 1330 tại vùng đất Hải Dương xưa, nay thuộc TP Hải Phòng. Ông là danh y kiệt xuất thời Trần, người đặt nền móng vững chắc cho y học cổ truyền dân tộc và được hậu thế tôn vinh là "ông Tổ thuốc Nam".
Sự nghiệp của Tuệ Tĩnh gắn liền với tư tưởng đề cao việc dùng cây thuốc, dược liệu bản địa để chữa bệnh cho người Việt. Tác phẩm tiêu biểu "Nam dược thần hiệu" của ông đã hệ thống hóa kho tàng kinh nghiệm chữa bệnh bằng thuốc Nam, tạo dựng đường lối y học tự chủ.
Lê Tân