Laptop mới có cần sạc đầy trước khi dùng lần đầu?

Nhiều người vẫn truyền tai nhau rằng laptop mới phải cắm sạc liên tục từ 12 đến 24 tiếng trước khi sử dụng, nhằm bảo đảm pin đạt dung lượng tối đa. Một số người còn cho rằng cần dùng máy đến khi cạn pin rồi sạc đầy nhiều lần, vì đó từng được xem là cách hiệu chỉnh pin và ngăn mất dung lượng vĩnh viễn. Tuy nhiên, theo thông tin được Thanh Niên đăng tải, quan niệm này chủ yếu xuất phát từ công nghệ pin cũ, không còn phù hợp với laptop hiện đại. Hiện tượng mất một phần dung lượng do vật liệu điện cực kết tinh theo thời gian từng liên quan đến pin niken-cadimi, thường gọi là NiCd. Pin niken-metal hydride, viết tắt NiMH, cũng có thể gặp hiện tượng tương tự và đôi khi cần từ 3 đến 5 chu kỳ sạc-xả đầy để hoạt động ổn định. Đây là nguyên nhân hình thành khái niệm “hiệu ứng nhớ”, khiến nhiều người tiếp tục áp dụng quy trình sạc-xả cũ cho những thiết bị đời mới. Phần lớn laptop hiện nay sử dụng pin lithium-ion, gọi tắt Li-ion, hoặc lithium-polymer, gọi tắt LiPo, vốn không gặp hiệu ứng nhớ như pin NiCd và NiMH. Vì vậy, laptop mới không cần trải qua một khoảng thời gian “làm quen” cố định, cũng không bắt buộc phải sạc đầy rồi xả cạn trước lần sử dụng đầu tiên. Người dùng có thể mở máy và bắt đầu thiết lập ngay khi cần, miễn thiết bị còn đủ năng lượng cho toàn bộ quá trình cài đặt ban đầu. Dù không có quy tắc sạc đặc biệt, việc cắm sạc trong lần đầu sử dụng vẫn được khuyến nghị để tránh máy tắt giữa chừng khi đang thiết lập. Quá trình này thường gồm mở hộp, khởi động laptop, kết nối mạng, đăng nhập tài khoản và cài hệ điều hành thông qua các trợ lý có sẵn trên Windows hoặc Mac. Nếu chỉ thực hiện những bước cơ bản, thời gian thiết lập có thể chưa đến 30 phút, nên một viên pin còn nhiều năng lượng thường vẫn đáp ứng được nhu cầu. Thời gian chuẩn bị máy sẽ kéo dài hơn nếu người dùng chuyển dữ liệu từ laptop cũ, cài thêm phần mềm, tùy chỉnh giao diện hoặc cấu hình các lớp bảo mật. Việc thiết lập sao lưu cũng có thể làm quá trình kéo dài, đặc biệt khi dữ liệu cần chuyển gồm nhiều tài liệu, hình ảnh, video và tệp công việc có dung lượng lớn. Trong những trường hợp đầy đủ hơn, tổng thời gian thiết lập có thể lên đến 2 đến 4 tiếng, khiến việc cắm sạc ban đầu trở nên thực tế hơn. Pin Li-ion và LiPo vẫn tự xả khi không sử dụng, dù tốc độ khá thấp, chỉ khoảng 1 đến 3% mỗi tháng theo thông tin trong bài viết. Mức tự xả này không khiến laptop mới nhanh chóng hết pin trong quá trình vận chuyển hoặc chờ mở hộp, nhưng vẫn có thể làm giảm thời lượng sẵn có. Do đó, cắm sạc khi thiết lập giúp người dùng không phải gián đoạn công việc chỉ vì pin bất ngờ xuống thấp giữa quá trình cài đặt. Laptop hiện đại thường tích hợp hệ thống quản lý pin, còn gọi là BMS, có nhiệm vụ theo dõi trạng thái sạc và kiểm soát dòng điện phù hợp. Khi pin đạt 100%, BMS tự động ngắt quá trình sạc chính, sau đó chỉ kích hoạt lại chế độ “sạc nhỏ giọt” khi mức pin giảm xuống dưới khoảng 95%. Cơ chế này khiến việc cắm sạc thường xuyên nhìn chung an toàn, khác với lo ngại phổ biến rằng laptop sẽ liên tục nạp điện không kiểm soát. Dù vậy, duy trì pin ở mức điện thế tối đa trong thời gian dài vẫn có thể tạo áp lực và làm dung lượng suy giảm theo thời gian, dẫn đến chai pin. Người dùng nên tránh để laptop cạn hoàn toàn, đồng thời có thể ưu tiên mức sạc quanh 50% khi điều kiện sử dụng cho phép. Nguyên tắc 80 - 20 dành cho pin sạc lại cũng là gợi ý hữu ích, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là dùng sạc phù hợp và tránh nhiệt độ quá cao.