Loại chuối cực tốt nhưng ít người thích ăn

Nguồn ảnh: VietnamNet

Chuối hột được sử dụng phổ biến trong dân gian và y học cổ truyền với nhiều cách khác nhau. Tuy nhiên, ít người lựa chọn ăn loại trái cây này.

Vì sao chuối hột tốt cho sức khỏe nhưng chỉ dùng sắc nước uống hoặc ngâm rượu? Xin chuyên gia tư vấn công dụng và cách sử dụng an toàn loại quả này. (Vũ Hà Anh - Thái Nguyên).

Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cơ sở 3 tư vấn:

Chuối hột là loại cây quen thuộc ở Việt Nam, thường được trồng để lấy lá, quả trong đó quả và hạt được sử dụng làm dược liệu.

Quả xanh có thể được sử dụng như rau, quả chín có thể ăn nhưng vị không ngon, chứa nhiều hạt cứng khó ăn và gây táo bón.

Quả chuối hột chứa một số hợp chất polyphenol như catechol, epicatechin, kaempferol và quercetin. Đây là những chất có khả năng chống oxy hóa, trung hòa các gốc tự do - những phân tử không ổn định có thể gây tổn thương tế bào, qua đó góp phần giảm stress oxy hóa.

Theo y học cổ truyền, chuối hột có tác dụng lương huyết, thoái nhiệt và lợi tiểu. Quả xanh được sử dụng trong các bài thuốc dân gian liên quan đến sỏi đường tiết niệu. Hạt chuối hột được rang, nghiền thành bột và sử dụng theo kinh nghiệm dân gian với mục đích hỗ trợ tống sỏi.

Củ chuối hột là thành phần trong một số bài thuốc dành cho trường hợp sốt cao; thân cây non có nơi được dùng lấy nước để ngậm khi đau răng. Một số tài liệu nước ngoài ghi nhận nước sắc từ thân và lá chuối hột có tác dụng lợi tiểu.

3 lưu ý khi dùng chuối hột

Không lạm dụng: Dùng chuối hột, nhất là dạng bột hạt hoặc nước sắc đậm đặc, quá nhiều có thể gây đầy bụng, khó tiêu hoặc rối loạn tiêu hóa ở một số người. Nếu sử dụng chế phẩm giàu chất xơ, bạn cần uống đủ nước. Mọi người cần dùng với lượng hợp lý: Không quá 1-2 quả chuối hột chín/ngày hoặc quá 30g hạt khô/lần sắc nước.

Cẩn trọng với chuối hột ngâm rượu: Người dân không nên uống rượu ngâm chuối hột thường xuyên với lượng lớn. Rượu có thể gây tổn thương gan và làm tăng nhiều nguy cơ sức khỏe.

Không thay thuốc chữa bệnh: Một số bài thuốc dân gian dùng chuối hột để hỗ trợ các vấn đề như sỏi tiết niệu, tiểu đường. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự điều trị hoặc ngừng thuốc bác sĩ kê để dùng chuối hột.

Chuối hột có nhiều giá trị trong đời sống và y học cổ truyền, nhưng “nhiều công dụng” không đồng nghĩa với việc có thể sử dụng tùy ý. Dược liệu cũng cần được dùng đúng bộ phận, đúng cách và phù hợp với từng người bệnh.

Chuối hột là loại quả quen thuộc trong đời sống người Việt nhưng ít khi xuất hiện trên bàn ăn tráng miệng do vị chát, quả chín nhiều hạt cứng và dễ gây táo bón. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y học, loại quả này chứa nhiều hợp chất polyphenol quý như catechol, epicatechin, kaempferol và quercetin giúp trung hòa các gốc tự do và bảo vệ tế bào. Theo y học cổ truyền, chuối hột mang đặc tính lương huyết, thoái nhiệt, đồng thời các bộ phận như hạt, củ hay thân non đều được ứng dụng linh hoạt trong việc hỗ trợ điều trị đau răng, sốt cao hoặc sỏi tiết niệu. Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ từ Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cơ sở 3, việc khai thác dược tính của chuối hột cần tuân thủ liều lượng nghiêm ngặt để tránh tác dụng phụ. Người dùng chỉ nên tiêu thụ tối đa 1 đến 2 quả chín mỗi ngày hoặc không quá 30g hạt khô cho mỗi lần sắc nước nhằm hạn chế nguy cơ đầy bụng và rối loạn tiêu hóa. Đáng chú ý, thói quen uống rượu ngâm chuối hột thường xuyên với lượng lớn tiềm ẩn nguy cơ tổn thương gan nghiêm trọng, do đó không thể coi đây là giải pháp bồi bổ vô hại. Mặc dù mang lại nhiều giá trị dược liệu phong phú, chuối hột chỉ đóng vai trò hỗ trợ và hoàn toàn không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa. Người mắc bệnh lý như tiểu đường hay sỏi đường tiết niệu tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc theo chỉ định của bác sĩ để chuyển sang dùng bài thuốc dân gian. Việc sử dụng dược liệu đúng bộ phận, đúng cách thức và phù hợp với thể trạng cá nhân chính là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.