Quanh nhà tôi mọc nhiều loại cây dại. Tôi thấy cây càng cua xanh tốt nhiều người nói có thể ăn sống, trộn salad hoặc nấu canh. Xin chuyên gia tư vấn loại rau này có giá trị gì không, cần lưu ý điều gì? (Hà Nhiên - Quảng Ninh).
Lương y Bùi Đắc Sáng - Hội Đông Y Hà Nội tư vấn:
Rau càng cua có nguồn gốc từ Nam Mỹ, hiện mọc phổ biến ở nhiều nơi, trong đó có Việt Nam. Cây thường xuất hiện tại những khu vực ẩm ướt quanh nhà, chân tường hoặc khe đá. Lá mọc so le, có cuống, phiến lá hình tam giác hoặc trái xoan, phần gốc hình tim, đầu lá hơi nhọn. Hoa mọc thành cụm dài ở ngọn, quả nhỏ hình cầu.
Rau càng cua từng bị nhiều người nhổ bỏ như cỏ dại. Tuy nhiên, những năm gần đây, loại rau này được sử dụng rộng rãi hơn trong bữa ăn, đặc biệt ở các món salad, rau trộn và canh thanh mát.
Bộ phận thường được sử dụng là toàn cây, bỏ rễ. Rau có thể ăn sống hoặc nấu canh. Khi ăn sống, rau càng cua thường được trộn cùng dầu giấm, chanh, cà chua, thịt bò hoặc tôm để tạo thành món salad có vị chua nhẹ, thanh mát.
Rau càng cua có kết cấu mọng nước, vị giòn và hơi chua dịu, phù hợp với những món ăn ngày nóng. Tùy khẩu vị, người dùng có thể kết hợp rau với các nguyên liệu giàu protein như thịt, cá, trứng hoặc đậu phụ để tạo thành bữa ăn cân đối hơn.
Rau càng cua chứa một số vitamin, khoáng chất và hợp chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe, trong đó có vitamin C, beta-carotene, kali, sắt và flavonoid. Dinh dưỡng trong rau hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch và quá trình tổng hợp collagen. Kali góp phần duy trì hoạt động bình thường của tim, cơ và hệ thần kinh...
Theo tài liệu y học cổ truyền, rau càng cua có vị ngọt, tính mát, được dùng làm rau ăn và xuất hiện trong một số bài thuốc dân gian. Cây từng được sử dụng theo kinh nghiệm truyền thống trong các trường hợp sốt rét, đau đầu, đau bụng, với cách dùng như sắc uống hoặc giã đắp.
Tuy nhiên, những cách sử dụng này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm dân gian, không đồng nghĩa với hiệu quả điều trị đã được khoa học hiện đại chứng minh. Người bị sốt rét, đau đầu dữ dội hoặc đau bụng kéo dài cần được thăm khám, không nên tự điều trị bằng rau càng cua.
Bạn lưu ý, không nên sử dụng tùy tiện rau hái ở chân tường, ven đường, khu đất ô nhiễm hoặc nơi có nguy cơ tiếp xúc với hóa chất. Rau cần được rửa kỹ dưới vòi nước sạch trước khi ăn sống. Mọi người nên lựa chọn rau có nguồn gốc rõ ràng, tránh cây có dấu hiệu dập nát hoặc nhiễm bẩn.