Từ 10 năm trước, khi Thanat còn là sinh viên y, một nguyên tắc kỳ lạ đã âm thầm lan truyền trong giới y bác sĩ Thái Lan: Chỉ cần ăn một miếng gà rán KFC, ca trực hôm đó sẽ biến thành cơn ác mộng với lượng bệnh nhân ập đến dồn dập.
"Đó là nguyên tắc kiêng kỵ rất nghiêm túc ở một số bệnh viện", bác sĩ Thanat tại bệnh viện Vajira ở Bangkok, chia sẻ. "Đồng nghiệp có thể sẽ nổi giận nếu bạn mang KFC đến chỗ làm".
Bệnh viện Vajira ở Bangkok. Ảnh: Hospital Management Asia
Để giải mã hiện tượng này, bác sĩ Thanat cùng các đồng nghiệp tại Bệnh viện Phatthalung, miền nam Thái Lan, đã tiến hành theo dõi ngẫu nhiên 345 ca phẫu thuật từ năm 2023 tới 2024.
Họ chia các bác sĩ thành ba nhóm: nhóm ăn KFC, nhóm ăn thương hiệu gà nội địa Five Star và nhóm không ăn gì, sau đó đo lường khối lượng công việc cũng như lượng máu mất của bệnh nhân.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí y khoa Annals of Surgery Open của Mỹ đưa ra kết luận: Ăn KFC không làm gia tăng ca bệnh hay áp lực công việc. Tuy nhiên, kết quả này vẫn không thể dập tắt niềm tin đã bén rễ sâu vào tiềm thức của giới y bác sĩ Thái Lan.
"Tôi vẫn tin, chắc phải đến 80%. Nếu ai đó mang KFC cho tôi tại nơi làm việc, tôi sẽ cất đi chờ hết ca trực mới ăn", bác sĩ Thanat thừa nhận.
Một cửa hàng KFC tại Bangkok. Ảnh: Bangkok Foodie
Tại Thái Lan, nơi Phật giáo hòa quyện cùng tín ngưỡng vạn vật hữu linh và chiêm tinh học, yếu tố tâm linh vốn tồn tại song hành với đời sống hiện đại.
"Một người sở hữu bằng cấp khoa học vẫn có thể xem ngày lành tháng tốt hoặc đeo bùa hộ mệnh đi làm", giáo sư Theeranuch Pusaksrikit từ Đại học Chulalongkorn cho biết.
Văn hóa kiêng kỵ này len lỏi vào từng ngóc ngách y tế.
"Mỗi bệnh viện đều có văn hóa mê tín riêng", Thanat nói. Anh cũng từng nghe kể về việc các đồng nghiệp tránh ăn các loại hạt, pizza hoặc cà phê khi làm việc. Ít nhất một bệnh viện cấm cửa cả chuối - loại quả vốn được coi là may mắn.
"Lời nguyền KFC" vẫn là quan niệm phổ biến và kéo dài nhất, tới mức gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh. Thương hiệu thức ăn nhanh của Mỹ này hiện sở hữu khoảng 1.300 cửa hàng tại Thái Lan. Phân tích dữ liệu cho thấy doanh số tại các chi nhánh gần bệnh viện từng ghi nhận mức sụt giảm rõ rệt.
Nhận thấy điều này, KFC Thái Lan từng tung chiến dịch marketing nhân Ngày Bác sĩ vào tháng 11/2024. Họ thay đổi bao bì thành khẩu hiệu "Đây không phải là KFC" nhằm mang lại tâm lý "giải hạn" cho các nhân viên y tế.
Dù vậy, đằng sau màu sắc siêu nhiên của câu chuyện lại là một thực tế trần trụi về ngành y. "Lời nguyền" này hầu như chỉ tồn tại ở các bệnh viện công - nơi đội ngũ y bác sĩ phải làm việc trong tình trạng quá tải nghiêm trọng nhưng đãi ngộ lại thấp hơn nhiều so với khu vực tư nhân.
Tại các bệnh viện tư, thu nhập của bác sĩ tỷ lệ thuận với số lượng ca bệnh, đồng nghĩa với việc bệnh nhân càng đông càng tốt.
Bác sĩ Thái Lan phẫu thuật cho bệnh nhân. Ảnh: Bangkok Post
Nhiều chuyên gia nhìn nhận, quy tắc ngầm "không ăn KFC" thực chất là một cơ chế tự vệ tâm lý. Nó tạo cho các bác sĩ cảm giác có thể kiểm soát một môi trường làm việc vốn vô cùng bất định, đồng thời thắt chặt sự đoàn kết giữa các đồng nghiệp trong ca trực.
"Tôi nghĩ lời nguyền KFC thực chất là sự phản ánh của nỗi sợ hãi. Chúng tôi chỉ đang cần một vật tế thần", bác sĩ Thanat nói.
Hồng Hạnh (Theo Seattle Times, AFP)