Gần đây, thu nhập giảm nên tôi đề nghị góp ít hơn nhưng mẹ chồng không đồng ý. Bà thường xuyên chì chiết, gây áp lực và dọa nếu không đưa đủ tiền thì phải dọn ra ngoài ở.
Tôi không biết mẹ chồng nói thật hay chỉ vì tức giận, nhưng việc này khiến tôi rất áp lực. Tôi muốn giữ hòa khí gia đình, song cũng không thể tiếp tục đóng góp vượt khả năng tài chính.
Xin hỏi, tôi có bắt buộc phải đưa mẹ chồng 5 triệu đồng mỗi tháng không? Nếu bà tiếp tục gây sức ép, tôi nên làm gì?
Độc giả Yến Nhi
Luật sư tư vấn
Pháp luật không quy định con dâu phải đóng cho mẹ chồng một khoản tiền sinh hoạt cố định hằng tháng. Vì vậy, mẹ chồng bạn không thể đơn phương ấn định mức 5 triệu đồng và buộc bạn thực hiện mà không xét đến khả năng tài chính, những khoản vợ chồng đã đóng góp.
Tuy nhiên, khi sống chung, các thành viên gia đình có nghĩa vụ cùng chia sẻ chi phí và trách nhiệm duy trì đời sống chung.
Cụ thể, Điều 103 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định các thành viên gia đình sống chung có nghĩa vụ tham gia công việc gia đình, lao động tạo thu nhập; đóng góp công sức, tiền hoặc tài sản khác để duy trì đời sống chung phù hợp với khả năng thực tế.
Khoản 4 Điều 70 của luật này cũng quy định con đã thành niên sống cùng cha mẹ phải tham gia công việc gia đình, đóng góp thu nhập đáp ứng nhu cầu chung phù hợp với khả năng. Khoản 2 Điều 71 quy định nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ mất năng lực hành vi dân sự, ốm đau, già yếu hoặc khuyết tật.
Những quy định này không đồng nghĩa mẹ chồng có quyền tùy ý quyết định mức tiền con dâu phải nộp. Nghĩa vụ đóng góp cần được xem xét trên cơ sở khả năng kinh tế của từng người và các chi phí đã thực tế chi trả.
Trong trường hợp của bạn, vợ chồng đã cùng thanh toán tiền điện, nước, ăn uống nên cần làm rõ khoản 5 triệu đồng mẹ chồng yêu cầu được sử dụng cho những chi phí nào, có trùng với các khoản đã đóng góp hay không.
Bạn nên cùng chồng trao đổi với mẹ, thống kê các khoản chi tiêu chung và thống nhất mức đóng góp phù hợp với thu nhập hiện tại. Nếu kinh tế khó khăn, hai vợ chồng có thể đề xuất giảm tiền mặt, tiếp tục trực tiếp thanh toán một số khoản hoặc phân chia lại trách nhiệm chi tiêu.
Mẹ chồng ép đóng tiền có thể bị xử phạt khi nào?
Việc yêu cầu con dâu góp tiền sinh hoạt không đương nhiên là hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, nếu có hành vi cưỡng ép thành viên gia đình đóng góp tài chính vượt quá khả năng hoặc kiểm soát tài sản, thu nhập nhằm tạo ra tình trạng lệ thuộc về vật chất, tinh thần, người thực hiện có thể bị xem xét xử lý về bạo lực gia đình về kinh tế theo Điều 3 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022.
Theo điểm d và đ khoản 1 Điều 44 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, các hành vi này có thể bị phạt tiền 20-30 triệu đồng.
Tùy hành vi vi phạm, người thực hiện còn có thể bị buộc trả lại tài sản chiếm giữ trái phép hoặc nộp lại số tiền tương ứng với tài sản đã chiếm giữ trái phép nhưng bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy.
Do đó, nếu mẹ chồng tiếp tục đe dọa, gây sức ép buộc bạn đóng tiền vượt khả năng, bạn nên lưu giữ tin nhắn, ghi nhận những lần bị ép buộc và chứng từ thể hiện các khoản vợ chồng đã đóng góp.
Khi có dấu hiệu bạo lực gia đình, bạn có thể phản ánh đến UBND cấp xã hoặc cơ quan công an nơi cư trú để được tiếp nhận, xác minh và hướng dẫn biện pháp bảo vệ phù hợp.
Riêng việc mẹ chồng dọa đuổi bạn ra khỏi nhà cần xem xét thêm quyền sở hữu, quyền sử dụng và tình trạng cư trú hợp pháp của bạn tại nơi ở. Không thể chỉ căn cứ lời đe dọa để kết luận bà có quyền buộc bạn dọn đi hoặc đã thực hiện hành vi vi phạm.
Trong hoàn cảnh hiện tại, bạn nên trao đổi với chồng trước để hai người thống nhất phương án tài chính, sau đó cùng nói chuyện với mẹ chồng. Nếu mâu thuẫn chưa đến mức phải nhờ cơ quan chức năng can thiệp, việc thỏa thuận rõ ràng các khoản đóng góp sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của bạn và hạn chế căng thẳng trong gia đình.
Luật sư Trương Văn Tuấn
Trưởng Văn phòng luật sư Trạng Sài Gòn