Mô hình giữ trẻ sau giờ học của các nước

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Việc học sinh tan trường nhưng phụ huynh chưa tan làm diễn ra ở nhiều nơi nên các nước có nhiều mô hình khác nhau để giữ trẻ sau giờ học.

Ở Nhật Bản, mô hình "CLB trẻ em sau giờ học" được thành lập từ năm 1998 theo quy định của luật Phúc lợi trẻ em giúp nhiều gia đình "nhẹ gánh" áp lực. CLB cung cấp không gian sinh hoạt sau giờ học cho học sinh (HS) tiểu học (từ lớp 1 - 6) có cha mẹ hay người giám hộ đều đi làm vào buổi chiều, sử dụng những cơ sở vật chất như phòng trống tại trường, nhà văn hóa thiếu nhi hoặc những địa điểm phù hợp khác. Tham gia mô hình, HS không chỉ được chăm sóc cả về sức khỏe thể chất lẫn tinh thần, mà còn được rèn sự chủ động, khả năng sáng tạo... thông qua các hoạt động vui chơi, trong khi chờ phụ huynh đến đón.

Theo thống kê từ Cơ quan Trẻ em và gia đình Nhật Bản, có 1.636 đô thị hoặc địa phương đang vận hành "CLB trẻ em sau giờ học", với tổng số trẻ đăng ký là hơn 1,6 triệu em tính đến đầu tháng 5.2026. Cơ quan này thông tin thêm chính quyền địa phương hay tổ chức dân sự là những đơn vị có thể phụ trách thành lập và vận hành mô hình.

Trong khi đó từ năm 2024, Hàn Quốc bắt đầu triển khai mô hình "Trường Neulbom" (tiếng Hàn có nghĩa là "luôn luôn chăm sóc") tại hơn 6.300 trường tiểu học trên cả nước, sau thời gian thí điểm ở hơn 2.900 cơ sở. Đây là hệ thống quản lý sau giờ học, tích hợp nhiều nguồn lực giáo dục từ trường tiểu học, cộng đồng tới các trường ĐH ở địa phương nhằm giúp HS phát triển toàn diện, theo tờ The Korea Herald.

Các lớp học được thiết kế dựa trên nhu cầu của HS - tập trung những phương pháp học tập thông qua vui chơi và trải nghiệm như lập trình, nghệ thuật, âm nhạc, thể thao, theo Bộ Giáo dục Hàn Quốc. Các chương trình chăm sóc trẻ trước và sau giờ học hoạt động từ 7 - 9 giờ sáng, và từ sau giờ học chính khóa tới 8 giờ tối với mục tiêu giảm bớt gánh nặng cho những phụ huynh bận rộn công việc. Tham gia hỗ trợ chương trình có đội ngũ nhân viên chuyên trách, sinh viên, công chức về hưu, tình nguyện viên...

Ở Anh, phụ huynh có thể gửi con em bậc tiểu học đến chương trình chăm sóc trẻ ngoài giờ (wraparound childcare). Chương trình hoạt động trong khoảng thời gian từ 8 - 18 giờ vào các ngày đi học, tổ chức ngay tại trường hoặc những địa điểm khác trong khu vực như trung tâm cộng đồng, nhà trẻ hay nhà của người trông trẻ được cấp phép, theo chính phủ Anh.

Tương tự Anh, dịch vụ chăm sóc ngoài giờ học (Outside School Hours Care-OSHC) tại Úc chuyên cung cấp chương trình giáo dục và chăm sóc cho trẻ tiểu học từ 5 - 12 tuổi. Những dịch vụ này thường được đặt gần hoặc ngay trong các trường tiểu học, triển khai vào khoảng thời gian ngoài giờ học (từ 7 - 8 giờ 45 sáng hoặc cho đến giờ bắt đầu buổi học) và từ 15 giờ 30 - 18 giờ (hoặc từ khi tan học).

Trong khi đó, chị Nguyễn Thị Thủy, phụ huynh có con du học ở một trường trung học New Zealand, cho biết ngoài các hoạt động thể thao, con chị còn có nhiều lựa chọn khác sau giờ học, như tham gia các hoạt động workshop do trường tổ chức hoặc đến thư viện vì nơi đây kéo dài thời gian hoạt động để tạo điều kiện cho HS...

Khoảng lệch thời gian giữa lịch tan trường của học sinh và giờ tan sở của phụ huynh đang thúc đẩy nhiều quốc gia xây dựng các mô hình bán trú và giữ trẻ sau giờ học bài bản. Thay vì để gia đình tự xoay xở, chính quyền nhiều nước đã chủ động can thiệp bằng các khung pháp lý và hạ tầng phúc lợi công cộng. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm an toàn cho trẻ em, vừa giúp phụ huynh yên tâm tham gia thị trường lao động. Tại khu vực Đông Á, Nhật Bản triển khai "CLB trẻ em sau giờ học" từ năm 1998 theo luật Phúc lợi trẻ em, hiện quy tụ hơn 1,6 triệu học sinh tiểu học tại 1.636 địa phương trên toàn quốc. Trong khi đó, Hàn Quốc mở rộng mô hình "Trường Neulbom" đến hơn 6.300 trường tiểu học từ năm 2024, cung cấp dịch vụ từ 7 giờ sáng đến 20 giờ tối. Chương trình này tích hợp nguồn lực từ trường đại học và cộng đồng, giúp trẻ tiếp cận các hoạt động lập trình, thể thao và nghệ thuật. Ở nhóm các nước phương Tây, chính phủ Anh tổ chức mạng lưới chăm sóc ngoài giờ từ 8 đến 18 giờ tại trường học hoặc các trung tâm cộng đồng địa phương. Tương tự, dịch vụ chăm sóc ngoài giờ học tại Úc đáp ứng nhu cầu cho trẻ từ 5 đến 12 tuổi vào các khung giờ sáng sớm và chiều muộn. Điểm chung của những hệ thống này là tính linh hoạt cao, tận dụng tối đa cơ sở vật chất sẵn có và huy động hiệu quả nhân lực chuyên trách tại địa phương.