1 Chiếc cano của Bộ đội Biên phòng đưa chúng tôi rời bến đến Hòn Bảy Cạnh, lướt nhanh trên mặt nước xanh thẳm, để lại phía sau những vệt sóng trắng xóa như những dòng chữ viết vội của biển cả. Mùa thu ở Côn Đảo không khoác lên mình chiếc áo vàng rực rỡ như tiết trời miền bắc, cũng chẳng mang theo cái se lạnh của cao nguyên. Mùa thu ở đây dịu dàng với gió biển, với hơi thở mặn mòi phả vào da thịt, của ánh nắng, của mặt nước lấp lánh như tấm gương khổng lồ phản chiếu trời xanh. Giữa không gian mênh mông ấy, tôi có cảm giác như mình đang bước vào miền cổ tích bởi núi, biển trời và bởi tiếng chim rừng. Thật sự là ta đã “chạm, cảm” bằng trái tim, bằng sự tĩnh lặng trong tâm hồn.
Theo tài liệu, Hòn Bảy Cạnh nằm ở phía đông đảo chính Côn Sơn, thuộc Vườn quốc gia Côn Đảo, có tổng diện tích tự nhiên gần 20 nghìn ha. Đây là hòn đảo lớn thứ hai trong quần đảo, nổi tiếng với thiên nhiên hoang sơ, với trung tâm bảo tồn rùa biển lớn nhất và ngọn hải đăng lịch sử.
2Đêm xuống, tôi cùng các chuyên gia kiểm lâm bước nhẹ trên bãi cát trắng. Ánh trăng mờ soi bóng những rặng rừng ngập mặn, và rồi, trước mắt tôi là hình ảnh kỳ diệu. Một rùa mẹ chậm rãi bò lên bờ, đôi chân mạnh mẽ cào từng lớp cát để tạo thành chiếc tổ. Thả từng quả trứng trắng ngà xuống hố cát, rùa mẹ quay trở về biển, để lại sau lưng chiếc tổ. Các chuyên gia cho biết, mùa cao điểm, rùa mẹ lên đẻ trứng từ tháng 7 đến tháng 9, và Hòn Bảy Cạnh là nơi có số lượng rùa mẹ nhiều nhất Côn Đảo. Chính sự bảo tồn nghiêm ngặt đã giữ cho vòng đời rùa luôn được tiếp diễn.
Thả rùa về biển - hoạt động bảo tồn tại Hòn Bảy Cạnh, là một trải nghiệm thú vị. Chúng tôi được chứng kiến những chú rùa con xoải những bước chân đầu tiên trên cát vươn ra biển để bắt đầu sự sống cùng với biển khơi. Những sinh linh bé nhỏ, yếu ớt nhưng đầy nghị lực, đồng loạt hướng về phía biển. Chúng bò chậm chạp, để lại những vệt nhỏ trên nền cát như những nét vẽ của thiên nhiên. Với bản tính tự nhiên, rùa con sẽ bò thẳng ra biển và bắt đầu cuộc sống tự lập cùng “lời hứa” 20 năm sau sẽ trở lại nơi này để tiếp tục vòng đời, đẻ trứng và nối tiếp sự sống cho thế hệ sau.
3Ban ngày, biển Hòn Bảy Cạnh mở ra một thế giới khác. Tôi khoác lên mình bộ đồ snorkeling, thả mình xuống làn nước trong vắt. Dưới đáy biển, những rạn san hô hiện ra rực rỡ như một khu vườn cổ tích. San hô đỏ, san hô xanh, những đàn cá nhiệt đới đủ màu sắc bơi lượn quanh tôi. Ánh nắng xuyên qua mặt nước, tạo thành những vệt sáng lung linh, khiến cả không gian như một vũ khúc huyền ảo. Tôi thấy mình nhỏ bé, nhưng thật may mắn khi được hòa vào vòng xoay bất tận của biển cả.
Rời biển, tôi men theo con đường xuyên rừng để lên ngọn hải đăng Bảy Cạnh. Con đường không dài, nhưng đủ để tôi cảm nhận sự nguyên sơ của rừng nhiệt đới. Tiếng chim hót, tiếng lá xào xạc dưới chân như dẫn lối đến với một chứng nhân lịch sử.
Ngọn hải đăng được xây từ năm 1883, sừng sững trên đỉnh đảo. Từ đây, tôi phóng tầm mắt ra khắp biển trời. Sóng vỗ quanh đảo, những con thuyền nhỏ như chấm trắng giữa đại dương. Ánh sáng từ hải đăng, soi đường cho tàu thuyền, soi sáng về một thời quá khứ, về những con người đã gắn bó đời mình với biển cả.
Hòn Bảy Cạnh còn có một hệ sinh thái độc đáo. Rừng ngập mặn mọc trên nền cát và san hô chết. Tôi bước vào khu rừng ấy, thấy những rễ cây chằng chịt như những cánh tay vươn ra níu giữ đất rừng. Rừng ngập mặn Côn Đảo là lá phổi xanh, là tấm khiên bảo vệ đảo trước sóng gió, là nơi nuôi dưỡng vô số loài sinh vật.
Du khách đến Hòn Bảy Cạnh, dù là người Việt hay bạn bè quốc tế, đều có chung một cảm nhận về sự bình yên. Ở đây không có tiếng động cơ ồn ào, không có khói bụi mà chỉ có thiên nhiên nguyên sơ. Người Việt tìm thấy ở đây niềm tự hào về quê hương, một vùng đất vừa mang giá trị sinh thái, vừa mang giá trị lịch sử. Du khách quốc tế lại ngạc nhiên trước sự đa dạng sinh học, trước cách mà Việt Nam bảo tồn rùa biển và hệ sinh thái rừng ngập mặn. Họ cùng nhau chia sẻ trải nghiệm. Đêm xem rùa đẻ trứng, sáng lặn ngắm san hô, chiều leo hải đăng. Mỗi khoảnh khắc đều trở thành kỷ niệm, để khi rời đảo, ai cũng mang theo một phần ký ức xanh.
4 Trong dòng chảy của thời gian, con người thường mải miết với những toan tính, nhưng thiên nhiên lại nhắc nhở ta về sự cân bằng. Biển và rừng không đòi hỏi gì ngoài sự tôn trọng, nhưng lại trao cho ta tất cả, hơi thở, nguồn sống, và cả sự bình yên trong tâm hồn. Bảo vệ môi trường là trách nhiệm, là hành động tự bảo vệ chính mình. Khi ta giữ cho biển xanh, rừng xanh, cũng là khi ta giữ cho trái tim mình một khoảng lặng, một chốn trở về.
Như ánh sáng hải đăng lặng lẽ soi đường cho những con tàu giữa trùng khơi, Hòn Bảy Cạnh cũng gửi đến chúng ta một lời nhắc nhở âm thầm nhưng mạnh mẽ. Thiên nhiên không cần những lời ca tụng hoa mỹ, hơn hết con người phải biết trân trọng và gìn giữ.
Đạo diễn, nhà biên kịch Hồ Lê Huỳnh Nguyễn tâm sự: “Trong kịch bản của đời sống, con người thường muốn làm nhân vật chính. Nhưng ở hòn đảo này, ta nhận ra mình chỉ là một vai phụ nhỏ bé trong vũ trụ rộng lớn. Khi biết sống hài hòa với biển và rừng, biết lắng nghe nhịp thở của đất trời, ta mới thật sự bước vào cảnh quay của sự bình yên. Đó là sự bình yên chân thật và sâu lắng từ tâm hồn”!
Bài và ảnh: Giản Thanh Sơn