Mỹ - Canada 'ăn miếng trả miếng' trong thương chiến

Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Canada tiếp tục nóng lên khi hai nước liên tiếp áp dụng các biện pháp đáp trả, mở rộng phạm vi hàng hóa chịu tác động. Theo trang Axios ngày 9.9, Washington sẽ cấm nhiều sản phẩm rượu, sữa và mô tô phân khối lớn của Canada tiếp cận thị trường Mỹ từ ngày 29.9. Đây là bước đi mạnh hơn những đợt tăng thuế trước đó, bởi các mặt hàng bị nhắm đến sẽ mất hoàn toàn cánh cửa vào thị trường tiêu dùng lớn nhất khu vực. Lệnh cấm mới khiến các doanh nghiệp Canada đối mặt nguy cơ mất đầu ra quan trọng, nhất là khi hoạt động thương mại giữa hai quốc gia vốn gắn kết trong nhiều thập niên. Những sản phẩm bị chặn không chỉ liên quan tới các ngành sản xuất, chế biến thực phẩm, mà còn tác động tới hệ thống phân phối và người tiêu dùng hai bên biên giới. Bên cạnh lệnh cấm, Nhà Trắng còn thông báo mở rộng mức thuế quan 50% đối với hàng chục sản phẩm khác của Canada kể từ ngày 15.9. Danh sách chịu mức thuế mới gồm thép, nhôm và đồ nội thất, những nhóm hàng vốn giữ vai trò đáng kể trong chuỗi cung ứng Bắc Mỹ. Việc áp thuế với các vật liệu công nghiệp có thể gây thêm sức ép cho nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và các doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu từ Canada. Trong bối cảnh đó, tranh chấp không còn giới hạn ở một vài mặt hàng riêng lẻ, mà đang lan rộng sang nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8.9 viết trên mạng xã hội Truth Social rằng Washington có thể loại các sản phẩm Canada khỏi những hợp đồng mua sắm của chính phủ Mỹ. Ông cũng cảnh báo khả năng tăng thuế đối với ô tô Canada vào năm tới, tạo thêm bất ổn cho ngành công nghiệp vốn phụ thuộc sâu vào hoạt động sản xuất xuyên biên giới. Nếu được triển khai, những biện pháp này sẽ tiếp tục gây áp lực lên các doanh nghiệp đang phải tính toán lại thị trường, chi phí và chuỗi cung ứng. Ottawa không đứng ngoài cuộc và đã chính thức công bố biện pháp trả đũa vào ngày 8.9, áp thuế lên tới 50% đối với khoảng 20 tỉ USD hàng hóa Mỹ. Động thái của Canada cho thấy chính phủ nước này muốn đáp trả trực tiếp, đồng thời phát tín hiệu rằng các quyết định từ Washington sẽ kéo theo tổn thất tương ứng. Những mặt hàng Mỹ chịu ảnh hưởng cụ thể không được nêu đầy đủ trong phần thông tin được dẫn lại, nhưng quy mô 20 tỉ USD cho thấy mức độ phản ứng đáng kể. Theo Hãng tin AP, Thủ tướng Canada Mark Carney thừa nhận việc giảm bớt quan hệ kinh tế với Mỹ sẽ gây tổn thất cho Canada. Dù vậy, ông cho rằng đây là bước đi cần thiết để bảo vệ nền kinh tế trong nước trước sức ép ngày càng tăng từ chính sách thương mại của Washington. Lập trường này phản ánh lựa chọn khó khăn của Ottawa, khi duy trì phụ thuộc có thể tạo rủi ro, còn tách bớt quan hệ lại khiến doanh nghiệp và người lao động chịu chi phí lớn. Canada hiện vẫn phụ thuộc rất nhiều vào thị trường Mỹ, khi hơn 70% lượng hàng xuất khẩu của nước này đang hướng sang quốc gia láng giềng. Tỷ lệ này giúp hàng hóa Canada tiếp cận một thị trường rộng lớn, nhưng đồng thời khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương mỗi khi Washington thay đổi chính sách. Vì vậy, chính phủ của ông Carney muốn đa dạng hóa đối tác thương mại, nhằm từng bước giảm sự lệ thuộc đã hình thành qua nhiều năm. Quá trình tìm kiếm thị trường mới chắc chắn không thể thay thế ngay vai trò của Mỹ, bởi quy mô thương mại, khoảng cách địa lý và mức độ liên kết giữa hai nền kinh tế rất đặc biệt. Tuy nhiên, các biện pháp trả đũa hiện nay cho thấy Ottawa đã bắt đầu đặt vấn đề tự chủ thương mại ở vị trí cấp thiết hơn. Theo những thông tin được Thanh Niên dẫn từ Axios và AP, cuộc đối đầu Mỹ Canada đang chuyển sang giai đoạn ăn miếng trả miếng, với nguy cơ gây thêm xáo trộn cho doanh nghiệp và người tiêu dùng hai nước.