Nếu Fed tăng lãi suất trong tháng 9, tỷ giá, lãi suất ở Việt Nam sẽ ra sao?

Tính tới cuối ngày 7/9, tỷ giá trung tâm hiện được Ngân hàng Nhà nước niêm yết ở mức 25.611 đồng/USD, tăng trở lại khoảng 6 đồng/USD so với hôm trước. 

Giá USD ở các ngân hàng thương mại như Vietcombank, BIDV, Agribank được giao dịch quanh 25.830 đồng/USD mua vào, 26.210 đồng/USD bán ra, giảm khoảng 45 đồng/USD so với hôm trước. Giá USD ở các ngân hàng tiếp xu hướng đi xuống từ đầu tháng 9 tới nay.

Trên thị trường quốc tế, tối cùng ngày (giờ Việt Nam) chỉ số USD (DXY Index) được giao dịch quanh 98,95 điểm, giảm 0,22% so với phiên trước. Dù vậy, biến động của đồng USD được dự báo sẽ chịu ảnh hưởng bởi động thái của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong bối cảnh báo cáo việc làm tháng 8 tại Mỹ được công bố khả quan, nâng cao kỳ vọng Fed tăng lãi suất ngay trong tháng 9.

Hiện, giới phân tích đặt cược vào khả năng tăng lãi suất của Fed với xác suất khoảng 60%. Nếu Fed tăng lãi suất, tỷ giá USD/VND và lãi suất ở Việt Nam sẽ ra sao?

Tác động tới tỷ giá có, nhưng không quá lớn

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Nguyễn Danh Thái, chuyên gia phân tích vĩ mô của Công ty CKG Việt Nam, cho rằng tỷ giá USD/VND duy trì biên độ dao động hẹp trong tháng 8, ghi nhận đà tăng từ đầu năm khoảng 3,7% trên thị trường tự do và mức tăng khoảng 0,6% tại các ngân hàng thương mại.

Mặt bằng lãi suất neo cao đã tạo bộ đệm chênh lệch đủ giúp VND tiếp tục là đồng tiền giữ giá ổn định so với khu vực. Do đó, trong kịch bản Fed có tăng lãi suất thêm 0,25% vào kỳ họp tháng 9 hoặc cuối năm nay, mức độ tác động đến tỷ giá là có nhưng không nhiều. Cộng hưởng thêm dòng vốn FDI giải ngân và vốn đăng ký đang tích cực là nền tảng giúp tỷ giá ổn định.

“Nếu Fed thực sự bước vào chu kỳ tăng lãi suất trở lại (được hiểu là tăng từ 2-3 lần), áp lực tỷ giá sẽ lớn hơn. Và để kiểm soát yếu tố tỷ giá buộc Ngân hàng Nhà nước có thể phải giữ lãi suất ở mức cao lâu hơn, thậm chí tăng thêm. Nhưng đây là kịch bản tiêu cực nhất có thể xảy ra, còn kịch bản cơ sở chúng tôi cho rằng lãi suất của Fed đi ngang hoặc mức tăng 0,25%”, ông Thái dự báo.

Trong thông tin mới nhất, Bộ phận Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB (Singapore) cho rằng VND đã tăng giá cùng các đồng tiền châu Á khác trong tháng 8, tăng 0,8% lên mức 26.073 đồng/USD, tiếp tục cho thấy khả năng chống chịu đáng kể trước lập trường cứng rắn của Fed kể từ cuộc họp của Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) hồi tháng 6.

Sự phục hồi này diễn ra ngay cả khi Ngân hàng Nhà nước ấn định tỷ giá trung tâm ở mức 25.610 VND/USD vào cuối tháng 8. Sự khác biệt giữa tỷ giá trung tâm và tỷ giá giao ngay này thường sẽ được điều chỉnh theo thời gian thông qua việc tỷ giá giao ngay trở lại mức phù hợp hơn. Diễn biến đó cho thấy VND có thể chịu áp lực suy yếu nhẹ trong ngắn hạn khi bước vào quý IV.

Một diễn biến đáng chú ý khác, Việt Nam ghi nhận tháng thứ 8 liên tiếp thâm hụt thương mại trong tháng 7, với mức thâm hụt 3,59 tỷ USD, khi nhập khẩu tăng mạnh 41,4% so với cùng kỳ năm trước, vượt xa tốc độ tăng trưởng xuất khẩu 25%. Theo các chuyên gia của UOB, tình trạng thâm hụt kéo dài đang trở thành yếu tố bất lợi ngày càng rõ nét đối với VND, đặc biệt nếu nhập khẩu tiếp tục duy trì ở mức cao trong bối cảnh năng lực sản xuất trong nước được mở rộng.

Tuy nhiên, nhìn xa hơn trong trung và dài hạn, triển vọng VND duy trì ổn định tương đối vẫn được củng cố bởi các yếu tố nền tảng tích cực, bao gồm đà tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, dòng vốn FDI dồi dào và việc Ngân hàng Nhà nước chủ động điều hành tỷ giá.

 “Những rủi ro chính đối với triển vọng của VND bao gồm việc thâm hụt thương mại tiếp tục nới rộng và khả năng thị trường định giá lại triển vọng chính sách tiền tệ của Fed theo hướng thắt chặt hơn”, chuyên gia UOB nêu. 

Dự báo cập nhật của ngân hàng từ Singapore đối với tỷ giá USD/VND ở mức 26.200 đồng/USD trong quý IV/2026 và sẽ giảm dần những quý tiếp theo, vào khoảng 25.900 đồng/USD cho tới quý III/2027.

Lãi suất tăng tác động tới tiêu dùng và đầu tư thế nào?

Với lãi suất, Phòng Nghiên cứu WiGroup - Tổ chức Dữ liệu và Công nghệ Kinh tế Tài chính - cho rằng chu kỳ tăng lãi suất là có thực và gần như sẽ xảy ra. Tuy nhiên điều này đã được thị trường định giá từ trước nên không phải là yếu tố bất ngờ. Quan trọng là chu kỳ này có mạnh và kéo dài hay không?

Trước mắt, thị trường mới kỳ vọng Fed có khoảng 2 lần tăng trong một năm tới rồi duy trì ở mức đó trong dài hạn, nên áp lực từ chu kỳ tăng lãi suất toàn cầu hiện chưa lớn, trừ khi có những diễn biến mới trong câu chuyện lạm phát của Mỹ.

“Với mức tăng khoảng 0,5% không phải áp lực lớn đến lãi suất điều hành trong nước. Chính phủ vẫn cần giữ mặt bằng lãi suất hiện tại để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số. Chưa kể, lãi suất trên thị trường còn chịu nhiều yếu tố chi phối hơn như nhu cầu vốn của các ngân hàng, nhu cầu tín dụng trong nước, các biện pháp hành chính của Ngân hàng Nhà nước… Do vậy việc truyền dẫn sức ép từ lãi suất của Fed đến lãi suất thị trường trong nước với biên độ dự kiến 0,5% là gần như không cao”, chuyên gia của WiGroup nêu.

Đồng thời, với một chu kỳ tăng khoảng 0,5% đã được định giá trước, trong bối cảnh áp lực tỷ giá trong nước đã dịu đi đáng kể, kênh lãi suất gần như không truyền dẫn tới quyết định đầu tư và tiêu dùng.

Với đầu tư, quyết định bỏ vốn của khu vực tư nhân phụ thuộc vào cầu tiêu dùng cuối và niềm tin vào chu kỳ, chứ không phụ thuộc vào chênh lệch nửa điểm phần trăm của lãi suất.

Với khối xuất khẩu, biến số quyết định trong giai đoạn này là chính sách thuế quan và sức cầu của các thị trường lớn, chứ không hẳn lãi suất của Fed.

Về dư địa chính sách tiền tệ, các chuyên gia của Phòng Nghiên cứu WiGroup nhận định dư địa vẫn còn, nhưng không nằm ở chỗ hạ thêm lãi suất điều hành. Mặt bằng lãi suất điều hành thực hiện đã ở mức thấp; hạ thêm thì hiệu quả biên rất nhỏ, trong khi lại nới rộng chênh lệch lãi suất VND-USD và kích hoạt trở lại chính áp lực tỷ giá.

“Với một nền kinh tế mở, không thể cùng lúc giữ tỷ giá ổn định, để dòng vốn tương đối tự do và duy trì một chính sách tiền tệ hoàn toàn độc lập. Dư địa thực sự của Ngân hàng Nhà nước lúc này là giữ vững mặt bằng hiện tại và bảo đảm thanh khoản hệ thống dồi dào, chứ không phải nới lỏng thêm. Đây chính là lý do chính sách tài khóa cần “chia lửa”, và đây cũng là nơi dư địa còn rộng nhất, bởi nợ công vẫn nằm dưới trần và chi phí vay của Chính phủ đang ở mức thấp”, chuyên gia của WiGroup phân tích nêu.

Và một chính sách cần đẩy mạnh theo các chuyên gia là hỗ trợ trực tiếp sức mua thị trường qua công cụ thuế giãn, giảm thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. So với việc kích tiêu dùng bằng tín dụng tiêu dùng, cách này truyền dẫn nhanh hơn, đến đúng đối tượng hơn và không để lại một khoản nợ trên vai hộ gia đình.