New Delhi cấm xây dựng nhằm ứng phó ô nhiễm không khí

New Delhi, thủ đô đông dân của Ấn Độ, sẽ cấm hoạt động xây dựng trong sáu tuần để ứng phó nguy cơ ô nhiễm không khí tăng cao vào mùa đông. Biện pháp này nằm trong gói kế hoạch được công bố ngày 28/9, hướng đến ngăn chất lượng không khí tại thành phố suy giảm nghiêm trọng. Theo Dân Trí, lệnh cấm có hiệu lực từ ngày 10/12 đến ngày 20/1/2027, trong khi các biện pháp khác tập trung giảm ùn tắc và khuyến khích đi phương tiện công cộng. Kế hoạch hành động mùa đông không chỉ nhắm vào công trường, mà còn bao gồm hạn chế phương tiện giao thông nhằm giảm lượng khí thải trên những tuyến đường đông đúc. Quan chức cơ quan môi trường New Delhi, Manjinder Singh Sirsa, cho biết triển khai sớm các biện pháp nghiêm ngặt có thể giúp ngăn không khí chạm mức nguy hại. Phát biểu với phóng viên, ông Sirsa nhấn mạnh thời điểm chuẩn bị rất quan trọng, bởi ô nhiễm tại thành phố thường trở nên đặc biệt nghiêm trọng trong mùa đông. Với khoảng 30 triệu dân, New Delhi là một siêu đô thị rộng lớn, thường xuyên nằm trong nhóm những thủ đô ô nhiễm nhất thế giới. Tình trạng này bắt nguồn từ nhiều nguồn khí thải cùng lúc, gồm nhà máy điện, mật độ giao thông cao, hoạt động xây dựng và việc đốt phụ phẩm nông nghiệp. Khi mùa đông đến, không khí lạnh giữ các chất gây ô nhiễm gần mặt đất, khiến chất lượng không khí thường xuyên chạm mức nguy hiểm. Mối lo không chỉ nằm ở bầu trời mù khói hay cảm giác khó chịu trong sinh hoạt, mà còn liên quan đến tác động sức khỏe trên quy mô quốc gia. Nghiên cứu đăng trên tạp chí Lancet Planetary Health năm 2024 ước tính ô nhiễm không khí có liên quan đến 3,8 triệu ca tử vong tại Ấn Độ. Con số này tính trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2019, cho thấy vấn đề ô nhiễm đã kéo dài qua nhiều năm. Chính phủ từng triển khai nhiều cách ứng phó, trong đó có hạn chế một phần phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch và dùng xe bồn phun sương để làm sạch không khí. Tuy nhiên, các biện pháp này chưa mang lại hiệu quả rõ rệt, trong khi nguồn gây ô nhiễm tại New Delhi vẫn đến từ nhiều hoạt động khác nhau. Kế hoạch mới vì thế kết hợp hạn chế xây dựng với điều chỉnh giao thông, nhằm xử lý thêm những áp lực xuất hiện trong đời sống đô thị. Một trong những thay đổi về giao thông là áp dụng giờ làm việc lệch ca, dự kiến kéo dài từ ngày 1/11 đến ngày 28/2. Ông Sirsa cho biết cách sắp xếp này nhằm giảm ùn tắc vào giờ cao điểm, đồng thời hạn chế lượng khí thải phát ra từ các phương tiện. Nếu người lao động di chuyển vào những khung giờ khác nhau, nhà chức trách kỳ vọng áp lực trên đường phố sẽ giảm bớt. Phí đỗ xe cũng sẽ tăng gấp đôi kể từ ngày 1/11, như một biện pháp nhằm hạn chế người dân sử dụng phương tiện cá nhân. Đây là một phần trong hướng tiếp cận rộng hơn của thành phố, khi chính quyền vừa tìm cách giảm lưu lượng xe, vừa khuyến khích người dân chọn phương tiện công cộng. Các mốc thời gian được công bố cho thấy nhiều biện pháp sẽ bắt đầu trước khi lệnh cấm xây dựng có hiệu lực. Giới chức kỳ vọng gói hành động năm nay sẽ giúp New Delhi ứng phó tốt hơn với mùa đông, dù những biện pháp trước đây chưa cho thấy kết quả rõ ràng. Ông Sirsa nói chính quyền hy vọng làm tốt hơn năm ngoái và tiếp tục cải thiện tình hình qua từng năm. Với những hạn chế mới về công trường, giao thông và đỗ xe, thành phố đặt mục tiêu ngăn chất lượng không khí rơi vào mức nguy hại.