Phiên giao dịch ngày 16/10, mã HPG hiện giao dịch quanh mức 20.900 đồng/cổ phiếu, giảm khoảng 25% so với vùng đỉnh gần nhất hồi cuối năm ngoái.
Được ví như cổ phiếu "quốc dân", Hòa Phát hiện là một trong những doanh nghiệp có lượng cổ đông cá nhân nắm giữ nhiều nhất thị trường, từng đạt mốc 300.000 cổ đông.
Dù vậy, việc liên tục giảm điểm khiến nhiều cổ đông “ôm hàng” mất kiên nhẫn. Bất chấp những lần người nhà lãnh đạo mua vào để đỡ giá, HPG vẫn chưa thể hồi phục.
Nỗi lo từ biến động thị trường
Là doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu thép lớn tại Việt Nam, “vua thép” theo giới phân tích rất nhạy cảm với biến động giá trên thị trường quốc tế.
Báo cáo mới đây của Chứng khoán Rồng Việt nêu sau giai đoạn hồi phục trong quý II, giá thành phẩm thép nhìn chung, gồm thép xây dựng, thép cuộn cán nóng và tôn mạ, đã hạ nhiệt khi nhu cầu thép tại Trung Quốc không đạt kỳ vọng. Song song, chi phí vận chuyển giảm cũng làm hạ nhiệt giá nguyên liệu.
Dù giá nguyên liệu đầu vào như quặng sắt, than cốc ghi nhận mức giảm khoảng 8-10%, nhưng giá thép thành phẩm lại giảm với biên độ sâu hơn. Thực tế này đã tạo sức ép ngược lên biên lợi nhuận của các doanh nghiệp sản xuất thép, bao gồm cả Hòa Phát.
Thực tế, doanh nghiệp cũng đã chủ động điều chỉnh giảm giá bán thép trong tháng 7 để duy trì lợi thế cạnh tranh tại nội địa. Giá bán trung bình trong quý III dự kiến có thể giảm khoảng 7% so với quý trước.
Nhu cầu giảm, giá bán cũng giảm đang gây áp lực lên biên lợi nhuận của Hòa Phát. Doanh thu và lợi nhuận sau thuế cổ đông quý III, theo giới phân tích, dự kiến giảm so với quý II (thậm chí lợi nhuận dự báo giảm đến 16%). Dù vậy, so với cùng kỳ năm ngoái, lợi nhuận kỳ vọng vẫn tăng trưởng nhờ đóng góp lớn từ sản lượng của Dung Quất 2.
Quý II Hòa Phát đạt doanh thu 55.557 tỷ đồng, tăng 53% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 6.424 tỷ đồng, tăng 51%.
Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu và lợi nhuận sau thuế của tập đoàn lần lượt đạt 108.870 tỷ đồng và 15.480 tỷ đồng, tương ứng tăng 47% và 103% so với cùng kỳ năm trước.
Một chuyên gia đầu tư lâu năm cho hay, thanh khoản chung thấp cùng với thiếu động lực rõ ràng cũng ảnh hưởng đến cổ phiếu HPG. So với thời đỉnh cao thanh khoản lên đến hàng trăm nghìn đơn vị/phiên, HPG hiện chỉ duy trì ở mức vài chục nghìn cổ phiếu mỗi phiên.
Chưa kể, thị trường bất động sản trong nước chững lại cũng ảnh hưởng đến sản lượng của doanh nghiệp.
Áp lực nợ vay
Bên cạnh cơ hội kinh doanh, áp lực nợ vay lên dòng tiền gia tăng cũng khiến sức hút của cổ phiếu HPG hạ nhiệt.
Theo báo cáo tài chính quý II, nợ vay tài chính Hòa Phát tính đến ngày 30/6 ở mức kỷ lục 98.530 tỷ đồng, tăng 9% so với cuối năm ngoái. Tương ứng, chi phí lãi vay cũng tăng 186 tỷ đồng lên 1.519 tỷ đồng, cao nhất từ trước đến nay.
Mặt bằng lãi suất của các ngân hàng thương mại liên tục tăng cao khiến chi phí này của Hòa Phát leo thang. Nửa đầu năm, lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng, kỳ hạn 12 tháng, tăng từ 1-3% so với cuối năm ngoái.
Hòa Phát lý giải dư nợ vay của công ty đi lên chủ yếu do tăng vay ngắn hạn để phục vụ vốn lưu động cho việc sản xuất. Cuối quý II, các khoản vay ngắn hạn chiếm khoảng 73% tổng nợ, tương đương 71.433 tỷ đồng, tăng hơn 10% so với cuối năm ngoái.
Chia sẻ tại phiên họp thường niên năm nay, Chủ tịch HĐQT Trần Đình Long cho biết chiến lược của Hòa Phát là tiếp tục mở rộng và đầu tư sâu vào mảng thép. Gần đây, công ty đã và đang mở rộng hoạt động bất động sản, áp lực huy động vốn theo đó gia tăng.
Dù vậy, tình hình tài chính của Hòa Phát, theo giới quan sát, vẫn lành mạnh. Vốn chủ sở hữu tại cuối tháng 6 của công ty đạt hơn 141.500 tỷ đồng, tăng 8% so với cuối năm ngoái. Ngoài ra tập đoàn này còn sở hữu hơn 37.255 tỷ đồng tiền mặt và tiền gửi, đem về hơn 441 tỷ đồng tiền lãi trong quý II, bù đắp chi phí đi vay. Tổng nguồn vốn ở mức 278.929 tỷ đồng.
Định giá cổ phiếu HPG rẻ hơn 93% sau 5 năm
Về giao dịch cổ phiếu, theo báo cáo mới đây của Chứng khoán Techcombank (TCBS), mã HPG đang giao dịch với hệ số P/E ở mức 9,1 lần và P/B ở mức 1,23 lần. Hai chỉ số này lần lượt thấp hơn 73% và 93% thời gian trong vòng 5 năm qua.
Giao dịch cổ phiếu HPG 5 năm qua (Ảnh: VNDStock).
TCBS nhận định, Hòa Phát hiện là nhà sản xuất thép lớn nhất Việt Nam, với danh mục sản phẩm trải dài từ thép xây dựng, ống thép, tôn mạ đến thép cuộn cán nóng (HRC). Bên cạnh lĩnh vực cốt lõi là thép, tập đoàn còn hoạt động trong các lĩnh vực nông nghiệp, bất động sản khu công nghiệp, sản xuất container và điện máy gia dụng.
Một trong những động lực tăng trưởng của Hòa Phát là Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2. Việc đưa dự án vào vận hành thương mại góp phần nâng cao năng lực sản xuất thép cuộn cán nóng - mặt hàng mà Việt Nam hiện vẫn phải nhập khẩu phần lớn. Bên cạnh đó, việc áp dụng thuế chống bán phá giá đối với thép cán nóng nhập khẩu từ Trung Quốc cũng được xem là yếu tố giúp thu hẹp áp lực cạnh tranh về giá đối với các nhà sản xuất trong nước.
Theo số liệu Hòa Phát công bố ngày 12/10, trong 9 tháng đầu năm, tập đoàn tiêu thụ 10,3 triệu tấn thép, tăng 39% so với cùng kỳ năm trước. Riêng sản lượng thép cuộn cán nóng đạt 5,47 triệu tấn, tăng 59%.
Một thông tin đáng chú ý khác là ngày 2/10, con trai Chủ tịch HĐQT Hòa Phát đăng ký mua 50 triệu cổ phiếu HPG. Giao dịch dự kiến được thực hiện trong khoảng thời gian từ ngày 7/10 đến ngày 5/11.
Những yếu tố này kỳ vọng sẽ là động lực cho HPG những tháng cuối năm.
Tuy nhiên, TCBS cũng lưu ý lợi nhuận của Hòa Phát chịu ảnh hưởng lớn từ chênh lệch giữa giá thép bán ra và giá nguyên liệu đầu vào, chủ yếu là quặng sắt và than cốc nhập khẩu. Do đó, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp có tính chu kỳ và có thể biến động theo diễn biến thị trường hàng hóa.