Ngủ trưa là thói quen của nhiều người, nhất là sau bữa ăn hoặc khi làm việc liên tục vào buổi sáng. Tuy nhiên, không phải ai cũng cần ngủ trưa mỗi ngày. Lợi ích phụ thuộc vào thời lượng, thời điểm ngủ và chất lượng giấc ngủ ban đêm.
Ngủ trưa có thể tăng tỉnh táo và cải thiện tâm trạng
Theo EatingWell, ngủ trưa ngắn giúp cơ thể phục hồi năng lượng, tăng tập trung, duy trì sự tỉnh táo và cải thiện tâm trạng. Thói quen này hữu ích khi thiếu ngủ tạm thời, làm việc theo ca hoặc hoạt động nhiều giờ liên tục. Tuy nhiên, ngủ trưa chỉ giúp giảm buồn ngủ trong thời gian ngắn, không thể thay thế giấc ngủ ban đêm.
Ngủ trưa có thể cải thiện trí nhớ, thời gian phản ứng và hiệu suất làm việc. Tuy nhiên, tác dụng khác nhau tùy từng người. Một số người cảm thấy tỉnh táo hơn sau khi ngủ, trong khi người khác khó chợp mắt ban ngày hoặc cảm thấy uể oải khi thức dậy, theo Mayo Clinic.
Ngủ trưa phù hợp giúp tăng sự tỉnh táo, giảm mệt mỏi, cải thiện tâm trạng buổi chiều. Ảnh minh họa: Đức Trung
Không phải ai cũng cần ngủ trưa mỗi ngày
Người ngủ đủ giấc vào ban đêm và tỉnh táo suốt ngày không nhất thiết phải ngủ trưa. Tuy nhiên, người làm việc theo ca, thiếu ngủ tạm thời hoặc thường buồn ngủ vào đầu giờ chiều có thể ngủ ngắn để giảm mệt mỏi và duy trì sự tập trung.
Thời lượng ngủ cũng ảnh hưởng đến cảm giác sau khi thức dậy. Theo các chuyên gia, ngủ trưa khoảng 10-30 phút thường giúp tăng tỉnh táo, hạn chế cảm giác uể oải kéo dài.
Ngủ trưa quá lâu có thể khiến một người thức dậy giữa giai đoạn ngủ sâu, gây ra tình trạng quán tính giấc ngủ với biểu hiện choáng váng, chậm chạp hoặc khó tập trung trong một khoảng thời gian. Ngủ trưa kéo dài hoặc quá muộn trong ngày có thể khiến một số người khó đi vào giấc ngủ ban đêm.
Ngủ trưa dậy vẫn mệt có thể do đâu?
Cảm giác uể oải ngay sau khi thức dậy đôi khi xuất phát từ quán tính giấc ngủ, nhất là khi giấc ngủ trưa kéo dài. Tình trạng này thường giảm dần sau một khoảng thời gian. Tuy nhiên, nếu thường xuyên thức dậy vẫn mệt hoặc buồn ngủ nhiều vào ban ngày, cần xem xét cả chất lượng giấc ngủ ban đêm.
Thiếu ngủ là một nguyên nhân phổ biến. Người ngủ không đủ thời gian hoặc thường xuyên thức giấc ban đêm có thể vẫn mệt dù đã chợp mắt vào buổi trưa. Trong trường hợp này, điều chỉnh lịch ngủ và bảo đảm thời gian nghỉ ngơi ban đêm quan trọng hơn việc kéo dài giấc ngủ trưa.
Một khả năng khác là ngưng thở khi ngủ, tình trạng đường thở bị tắc nghẽn từng lúc khiến giấc ngủ gián đoạn. Theo Prevention, các dấu hiệu có thể gồm ngáy to, có lúc ngừng thở khi ngủ, thức dậy đau đầu và buồn ngủ quá mức vào ban ngày.
Nhu cầu ngủ trưa tăng lên rõ rệt, mệt mỏi kéo dài hoặc thường xuyên ngủ gật dù đã ngủ đủ thời gian cũng có thể liên quan đến tác dụng phụ của thuốc hay vấn đề sức khỏe khác. Người gặp tình trạng này nên đi khám để xác định nguyên nhân, thay vì chỉ cố ngủ trưa lâu hơn.
Cách duy trì giấc ngủ trưa có lợi
Để tận dụng lợi ích của giấc ngủ trưa, người trưởng thành có thể lưu ý một số nguyên tắc:
- Ngủ ngắn: Thử bắt đầu với khoảng 10-20 phút nếu mục tiêu là tỉnh táo hơn sau khi thức dậy. Điều chỉnh thời lượng theo phản ứng của cơ thể.
- Chọn thời điểm phù hợp: Đầu giờ chiều thường là thời điểm thuận lợi. Tránh ngủ quá muộn nếu điều đó khiến bạn khó ngủ vào buổi tối.
- Tạo môi trường yên tĩnh: Hạn chế ánh sáng và tiếng ồn, chọn nơi nghỉ thoải mái để dễ thư giãn.
- Duy trì giấc ngủ ban đêm: Người trưởng thành thường cần ngủ ít nhất 7 giờ mỗi đêm. Nên giữ giờ đi ngủ và thức dậy tương đối ổn định, thay vì dùng giấc ngủ trưa để bù đắp tình trạng thiếu ngủ kéo dài.
Bảo Bảo (Tổng hợp)