Kính đúng độ giúp cải thiện khả năng nhìn, nhưng việc kiểm soát tiến triển cận thị cần được theo dõi riêng - Ảnh: BVCC
Cận thị không chỉ là chuyện “nhìn không rõ”
Theo ThS.BS Nguyễn Huỳnh Yến Nhi - Trưởng khoa Kiểm soát Cận thị, Mắt Sài Gòn Cách Mạng Tháng Tám - một trong những hiểu lầm phổ biến của phụ huynh là cho rằng khi trẻ đã được chỉnh kính đúng độ thì vấn đề cận thị đã được giải quyết.
Thực tế, chỉnh kính và kiểm soát tiến triển cận thị là hai mục tiêu khác nhau. Vì vậy việc trẻ nhìn rõ sau khi đeo kính không đồng nghĩa với việc cận thị đã ngừng tiến triển.
Với trẻ đang trong độ tuổi phát triển, phụ huynh cần quan tâm đến sự thay đổi của độ cận theo thời gian thay vì chỉ dựa vào khả năng nhìn rõ sau khi chỉnh kính.
Chỉnh kính giúp đưa hình ảnh về đúng tiêu điểm để trẻ nhìn rõ hơn nhưng không có tác dụng làm chậm tiến triển cận thị. Trong khi đó kiểm soát cận thị hướng đến việc làm chậm tốc độ tăng độ, hạn chế kéo dài trục nhãn cầu và giảm nguy cơ biến chứng về sau.ThS.BS Nguyễn Huỳnh Yến Nhi
Một quan niệm sai lầm khác là chỉ cần quan tâm đến kiểm soát cận thị khi độ cận đã tăng nhiều hoặc đến khi trẻ lớn và độ cận ổn định. Theo bác sĩ Yến Nhi, cận thị thường xuất hiện và tiến triển trong giai đoạn trẻ còn phát triển. Do đó việc theo dõi không nên trì hoãn đến thời điểm độ cận ổn định.
Nếu trẻ đã đeo kính đúng độ nhưng độ cận vẫn tăng, phụ huynh cũng không nên cho rằng kính đang đeo là nguyên nhân khiến trẻ tăng độ.
Kính đúng độ có nhiệm vụ giúp trẻ nhìn rõ, trong khi cận thị vẫn có thể tiếp tục tiến triển do quá trình phát triển của mắt và nhiều yếu tố nguy cơ khác.
Trong quá trình học tập, cha mẹ có thể chú ý những biểu hiện như nheo mắt khi nhìn bảng, phải ngồi gần hơn, cúi sát khi đọc hoặc viết, thường xuyên dụi mắt, than nhìn mờ, đau hoặc mỏi mắt. Đây là những dấu hiệu nên đưa trẻ đi kiểm tra thay vì chờ đến khi con không còn nhìn rõ.
Ngay cả khi chưa xuất hiện những biểu hiện trên, phụ huynh vẫn nên ghi nhớ lịch kiểm tra mắt hoặc tái khám của trẻ, đặc biệt với những trẻ đã được ghi nhận cận thị tiến triển.
Mỗi trẻ có tình trạng mắt và khả năng đáp ứng khác nhau nên cần được đánh giá trước khi lựa chọn phương pháp kiểm soát cận thị - Ảnh: BVCC
Hiểu đúng để lựa chọn giải pháp phù hợp cho trẻ
ThS.BS Nguyễn Huỳnh Yến Nhi cho rằng kiểm soát cận thị không chỉ diễn ra tại phòng khám mà còn cần sự đồng hành của phụ huynh trong sinh hoạt hằng ngày của trẻ.
Trong thời gian học tập, cha mẹ nên chú ý giúp trẻ cân bằng giữa học và nghỉ, tránh để trẻ liên tục nhìn gần trong thời gian quá dài. Trẻ nên duy trì khoảng cách đọc, viết phù hợp, học trong điều kiện đủ ánh sáng và có những khoảng nghỉ để mắt được chuyển sang nhìn xa.
Bên cạnh đó, nên tạo điều kiện để trẻ ra ngoài trời và vận động khoảng 2 giờ mỗi ngày khi điều kiện cho phép. Với điện thoại, máy tính bảng hay máy tính, điều cần quan tâm không chỉ là thời lượng sử dụng mà còn là khoảng cách, thời gian nhìn liên tục và việc trẻ có được nghỉ mắt, vận động ngoài trời đầy đủ hay không.
Phụ huynh cũng nên xem việc kiểm tra mắt định kỳ như một phần trong lịch chăm sóc sức khỏe của con, thay vì chỉ đưa trẻ đi khám khi con nhìn mờ hoặc kính hiện tại không còn phù hợp.
“Tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn, chúng tôi định hướng là không áp dụng một giải pháp duy nhất cho tất cả trẻ. Trẻ được đánh giá trước khi lựa chọn phương pháp kiểm soát cận thị phù hợp”, bác sĩ Yến Nhi nhận định.
Phụ huynh nên đưa trẻ tái khám theo lịch để theo dõi sự thay đổi của thị lực và tình trạng mắt - Ảnh: BVCC
Kiểm soát cận theo từng trường hợp
Theo bác sĩ Nguyễn Huỳnh Yến Nhi, tùy tình trạng và chỉ định chuyên môn, các giải pháp có thể bao gồm kính gọng kiểm soát cận thị, kính áp tròng ban đêm Ortho-K, thuốc nhỏ mắt atropine nồng độ thấp hoặc các phương án phối hợp phù hợp trong từng trường hợp.
Điều quan trọng là phương pháp kiểm soát cận thị cần được lựa chọn phù hợp với tình trạng của từng trẻ và có sự theo dõi trong quá trình sử dụng. Qua các lần tái khám, bác sĩ có thể theo dõi sự thay đổi độ khúc xạ, chiều dài trục nhãn cầu khi có chỉ định, tình trạng sức khỏe mắt và mức độ đáp ứng để có hướng theo dõi phù hợp.
“Phụ huynh cần đồng hành cùng trẻ trong sinh hoạt hằng ngày, từ việc xây dựng thói quen sử dụng mắt hợp lý, tạo điều kiện cho trẻ hoạt động ngoài trời đến việc ghi nhớ lịch tái khám”, bác sĩ Yến Nhi nhấn mạnh.
Hoạt động ngoài trời: 'liều thuốc bổ' cho đôi mắt của trẻTheo dự báo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đến năm 2050, khoảng 50% dân số thế giới sẽ mắc cận thị. Số liệu từ Bệnh viện Mắt Trung ương cũng cho thấy tình trạng tật khúc xạ ở trẻ đáng lo ngại khi khoảng 51% trẻ tại Hà Nội và 75,6% trẻ tại TP.HCM mắc tật khúc xạ.