Những phụ nữ nong mũi làm xấu cuối cùng ở Ấn Độ

Nguồn ảnh: VnExpress

Khoảng 500 phụ nữ ở thung lũng Ziro là những người cuối cùng còn duy trì tục nong mũi lâu đời, vốn được dùng để làm xấu, tránh bị bắt cóc.

Thung lũng Ziro, vùng đất linh thiêng nằm ở độ cao 2.438 m tại trung tâm bang Arunachal Pradesh, phía đông bắc Ấn Độ, được bao bọc bởi những dãy núi phủ thông xanh uốn lượn và các cánh đồng lúa nước. Đây là nơi sinh sống lâu đời của tộc người Apatani, nổi tiếng với phong tục sửa đổi khuôn mặt của phụ nữ.

Họ có những đường xăm đen kéo dài dọc khuôn mặt và hai nút gỗ lớn nong ở hai bên cánh mũi. Những nút gỗ này được lấy từ rừng và khử trùng qua lửa trước khi xỏ vào mũi. Các đường xăm dọc (tippei) chạy trên mặt làm từ hỗn hợp mỡ heo và muội than bếp lò.

Giai thoại dân gian kể vào thời tiền hiện đại, phụ nữ Apatani được coi là những người đẹp nhất vùng thung lũng. Họ thường bị bộ lạc xung quanh bắt cóc nên đàn ông Apatani quyết định che giấu vẻ đẹp của họ bằng hình xăm và nong mũi từ khi lên 10.

Băng qua những cánh đồng lúa, vlogger Mỹ Drew Binsky đến nơi ở của những phụ nữ Apatani. Đón khách trước hiên nhà là các cụ bà với hai chiếc nút tròn bằng gỗ nhét ở hai bên cánh mũi cùng vệt xăm đậm đặc trưng.

Tại một ngôi nhà có 35 người chung sống, nam du khách gặp một cụ bà khoảng 100 tuổi. Giống các phụ nữ cùng thế hệ, bà không nhớ chính xác tuổi thật, chỉ biết những chiếc nút mũi đã gắn liền với mình gần trọn cuộc đời.

Năm 1975, chính phủ Ấn Độ ban hành lệnh cấm tập tục đục mũi vì vấn đề y tế. Ngày nay, thế hệ trẻ Apatani có khuôn mặt nguyên vẹn, không còn nút gỗ hay vết xăm. Toàn thung lũng Ziro hiện còn chưa tới 500 cụ bà mang nút mũi. Khi thế hệ này qua đời, tập tục vĩnh viễn biến mất.

"Tôi muốn ghi lại câu chuyện của họ để lưu giữ một di sản văn hóa sắp khép lại", Drew nói.

Minh Trang (Theo Drew Binsky, Remote Lands)

Thung lũng Ziro ở độ cao 2.438 m thuộc bang Arunachal Pradesh, phía đông bắc Ấn Độ, là nơi sinh sống lâu đời của tộc người Apatani với phong tục biến đổi khuôn mặt độc đáo. Theo truyền thuyết dân gian, để ngăn chặn nguy cơ bị các bộ lạc lân cận bắt cóc vì vẻ đẹp nổi tiếng, những cô gái Apatani từ 10 tuổi đã phải xăm mặt bằng hỗn hợp muội than mỡ heo và nong mũi bằng hai nút gỗ lấy từ rừng. Tập tục làm giảm nét đẹp tự nhiên để bảo vệ người phụ nữ từng gắn liền với trọn vẹn đời sống của nhiều thế hệ tại vùng đất này. Tuy nhiên, vấn đề an toàn y tế đã thúc đẩy chính phủ Ấn Độ chính thức ban hành lệnh cấm thực hiện quy trình này từ năm 1975. Sự thay đổi chính sách cùng bước tiến xã hội khiến thế hệ trẻ Apatani ngày nay không còn giữ vết xăm hay nút gỗ trên gương mặt. Hiện tại, thung lũng Ziro chỉ còn chưa tới 500 cụ bà tiếp tục mang di sản văn hóa đặc biệt này. Khi những đại diện cuối cùng trút hơi thở cuối cùng, tập tục nong mũi lâu đời của người Apatani sẽ vĩnh viễn đi vào lịch sử. Việc lưu giữ ký ức và hình ảnh về họ trở thành nhiệm vụ cấp thiết nhằm bảo tồn một mảng ký ức nhân văn sắp khép lại.