Ngày 27/10, The Straits Times công bố báo cáo "Khảo sát toàn diện về ống hút dùng một lần", nêu tác động thực sự của các loại được coi là thân thiện môi trường. Báo cáo do Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Hàn Quốc ủy thác thực hiện, trình lên văn phòng của đại biểu Kim Wi-sang - Ủy viên Ủy ban Khí hậu, Năng lượng, Môi trường và Lao động Quốc hội.
Nhóm nghiên cứu đánh giá tác động suốt vòng đời của 4 loại ống hút làm từ vật liệu nhựa thông thường (PP), giấy, nhựa phân hủy sinh học và polyethylene sinh học (bio-PE) - một loại nhựa trộn với vật liệu sinh học. Các tác động được xem xét gồm phát thải khí nhà kính, suy giảm tầng ozone, acid hóa (tăng độ pH), tác động gây ung thư ở người và bụi mịn.
Đánh giá được thực hiện từ tháng 5/2025 đến 4/2026 trong điều kiện tỷ lệ đốt rác thải ở mức 73,6%, còn chôn lấp 26,4%.
Dù được coi là "vật liệu thay thế nhựa", ống hút giấy có mức độ gây suy giảm tầng ozone cao hơn 2,2 lần nhựa thường. Tỷ lệ này so với ống hút nhựa phân hủy sinh học và bio-PE cao hơn lần lượt 2,4 lần và 4 lần.
Trong khi đó, ống hút nhựa thông thường ghi nhận tác động môi trường thấp nhất trong các hạng mục biến đổi khí hậu, acid hóa, bụi mịn và độc tính với con người. Phát hiện này trái ngược với giả định phổ biến rằng các sản phẩm thay thế thân thiện với môi trường ít gây hại hơn so với nhựa thường.
Khách hàng lấy ống hút giấy từ một quán cà phê tại Seoul, ngày 1/4. Ảnh: Korea Times
Liên quan đến sức khỏe con người, kết quả cho thấy ống hút giấy tiềm ẩn nguy cơ ung thư cao gấp 6,33 lần loại nhựa thông thường. Với ống hút nhựa sinh học, tỷ lệ này cao hơn 16 lần. Về bụi mịn, ống hút giấy phát thải cao gấp 1,62 lần, còn loại nhựa sinh học là 12 lần.
Báo cáo lưu ý rằng số liệu này đo lường rủi ro tiềm ẩn từ lượng phát thải trong toàn bộ chuỗi sản xuất và xử lý cuối vòng đời sản phẩm, không phải tính toán trên người dùng trực tiếp.
Nhóm tác giả báo cáo cũng xác nhận ống hút hầu như không thể tái chế, bất kể chất liệu là gì. Ghi nhận tại các cơ sở phân loại tái chế, ống hút quá nhỏ để phân loại bằng máy móc hoặc thủ công, chuyển thành rác thải bị đốt bỏ.
Tờ Chosun bổ sung rằng chính sách cấm ống hút tập trung vào vật liệu nhựa là không phù hợp, khi loại trừ các loại vật liệu dùng một lần khác. Nhóm nghiên cứu khuyến nghị người bán không nên mặc định ống hút dùng một lần. Trọng tâm chính sách nên chuyển sang khuyến khích mọi người không dùng ống hút, thay vì tranh luận về chất liệu nào thân thiện với môi trường hơn.
Hàn Quốc không nhất quán trong chính sách quản lý ống hút dùng một lần. Cuối năm 2022, chính phủ đã hạn chế sử dụng ống hút nhựa tại các quán cà phê, khuyến khích chuyển sang các lựa chọn thay thế như loại bằng giấy. Một năm sau, việc thực thi chính sách này bị hoãn vô thời hạn do bất tiện từ người dùng và chi phí cao với chủ doanh nghiệp nhỏ.
Cuối năm ngoái, chính phủ khuyến nghị nhà hàng, quán cà phê chỉ cung cấp ống hút khi khách hàng yêu cầu, áp dụng với tất cả vật liệu (giấy, nhựa, nhựa sinh học...). Tuy nhiên, chính sách này chỉ mang tính tự nguyện, với sự tham gia của một số quán cà phê và chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh, thiếu tính ràng buộc pháp lý.
Thực tế, nhiều nhà khoa học từng bày tỏ lo ngại về ống hút giấy. Trước đó, một nghiên cứu từ tập đoàn xuất bản lớn Taylor & Francis (Anh) cho thấy, 18 trong số 20 thương hiệu ống hút giấy được kiểm tra có chứa PFAS - nhóm hóa chất có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe.
Năm ngoái, nhóm nghiên cứu từ Đại học Northeastern và Viện Hải dương học Woods Hole (Mỹ), thử nghiệm 13 loại ống hút làm từ giấy, nhựa sinh học, vật liệu từ vỏ hàu... Kết quả cho thấy ống hút giấy có tính bền vững thấp, do nhu cầu nước trong sản xuất cao gấp 10-100 lần so với nhựa sinh học. Họ nhận định các tuyên bố về ống hút giấy liên quan đến tính tuần hoàn, bền vững và độ bền có thể thiếu cơ sở.
Bảo Bảo (theo The Straits Times, Chosun, Packaging Insights)