"Liên minh châu Âu đã chi 250 tỷ USD để mua năng lượng Nga, nhưng truyền thông chuyên đưa tin giả không muốn đề cập đến câu chuyện này. Tôi đã luôn đưa ra lựa chọn đúng đắn vì người dân Mỹ, luôn đặt nước Mỹ trên hết", Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 12/10.
Ông Trump cho biết đang thực hiện các động thái nhằm hạ giá nhiên liệu vốn ở mức cao, yếu tố có thể đe dọa đến cơ hội của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử quốc hội giữa kỳ vào tháng 11.
Tổng thống Donald Trump tại khuôn viên Nhà Trắng ngày 2/10. Ảnh: AP
Tổng thống Mỹ ngày 9/10 tuyên bố Nga đã đồng ý lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, thêm 500.000 tấn trong tháng 11 và một triệu tấn ngay sau đó. Ông nói thêm rằng Moskva có khả năng cung cấp thêm 3 triệu tấn trong thời gian ngắn tùy tình hình các nhà máy lọc dầu.
Chính quyền của ông cũng đã tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với nhiên liệu từ Nga, vốn được thiết kế để làm giảm doanh thu từ năng lượng của nước này nhằm cắt nguồn tài trợ cho cuộc chiến ở Ukraine.
Động thái của ông Trump đã vấp nhiều chỉ trích. Thủ tướng Litva Mindaugas Sinkevicius hôm nay mô tả thỏa thuận dầu diesel giữa Mỹ và Nga là "nỗi xấu hổ".
"Chúng tôi không tự hào về điều đó. Thật xấu hổ và nhục nhã. Tôi cũng không chắc liệu nó có đang được triển khai hay chỉ là một tuyên bố chính trị", ông Sinkevicius nói với Sky News bên lề Diễn đàn An ninh Warsaw tại Ba Lan.
Tàu chở dầu neo tại vịnh Nakhodka gần thành phố cảng Nakhodka, Nga, ngày 4/12/2022. Ảnh: Reuters
Khi được hỏi liệu còn tin tưởng Tổng thống Trump hay không trong bối cảnh có những lo ngại về cách tiếp cận của ông đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin, Thủ tướng Litva trả lời "tôi hy vọng là có".
Ông Sinkevicius cũng thúc giục châu Âu tăng cường khả năng hành động độc lập, "nỗ lực hết sức có thể" và "dựa vào chính mình".
Một nhóm thượng nghị sĩ Mỹ thuộc cả đảng Cộng hòa và Dân chủ ngày 11/10 kêu gọi ông Trump "đảo ngược quyết định" trong thỏa thuận diesel với Moskva, cho rằng nó có thể vi phạm đạo luật năm 2022 nhằm hỗ trợ Ukraine đẩy lùi lực lượng Nga.
"Chúng ta nên siết chặt trừng phạt hơn nữa, thay vì làm suy yếu các biện pháp này bằng cách cho phép nhập khẩu dầu diesel từ Nga, qua đó có nguy cơ đánh mất đòn bẩy gây sức ép, làm tổn hại uy tín với các đồng minh và tiếp thêm động lực cho các đối thủ", thượng nghị sĩ Cộng hòa Jerry Moran viết trên mạng xã hội.
Thanh Tâm (Theo Reuters, Sky News, Anadolu Agency)