Phát hiện cây bút khắc tên 'Ngô Sỹ Nghĩa' trong mộ liệt sĩ ở Quảng Ngãi
Nguồn ảnh: Thanh Niên
Trong quá trình lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN tại các nghĩa trang liệt sĩ ở Quảng Ngãi, cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều di vật có giá trị như cây bút máy có khắc tên 'Ngô Sỹ Nghĩa' và bình tông, dép cao su, thắt lưng…
Ngày 9.9, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi cho biết trong quá trình lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN tại Nghĩa trang liệt sĩ Ba Tơ và Nghĩa trang liệt sĩ Minh Long (Quảng Ngãi), lực lượng chức năng đã tìm thấy nhiều di vật có giá trị được an táng trong các phần mộ liệt sĩ.
Phát hiện nhiều di vật trong mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại xã Minh Long, Quảng Ngãi
ẢNH: BỘ CHỈ HUY QUÂN SỰ TỈNH QUẢNG NGÃI
Đáng chú ý, quá trình khai quật lấy mẫu tại phần mộ số 13, hàng 5, khu C tại Nghĩa trang liệt sĩ Ba Tơ, Đội lấy mẫu số 5 (Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi) tìm thấy cây bút máy màu đỏ, trên thân có khắc mấy chữ "Ngô Sỹ Nghĩa".
Thời gian cùng ngày, khi lấy tiến hành lấy mẫu tại ngôi mộ có mã số định danh 5104000292, hàng V/1, Đội lấy mẫu số 2 (Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi) phát hiện nhiều di vật gồm chiếc bình tông cùng một số vật dụng cá nhân khác như dép cao su, ca inox, dây thắt lưng và chiếc lược.
Phát hiện cây bút máy màu đỏ, trên thân khắc mấy chữ "Ngô Sỹ Nghĩa"
ẢNH: BỘ CHỈ HUY QUÂN SỰ TỈNH QUẢNG NGÃI
Trung tá Nguyễn Khắc Sinh, Phó chủ nhiệm chính trị Trung đoàn 990 (Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi), Phó đội trưởng Đội lấy mẫu số 2 của tỉnh Quảng Ngãi, cho biết ngay khi phát hiện di vật, lực lượng làm nhiệm vụ lau rửa sạch sẽ. Quan sát trên thân chiếc bình tông, dòng phía trên có khắc chữ "Ngọc Khánh" hoặc "Quốc Khánh", do chữ đầu tiên bị mờ nên nhìn không rõ và hàng dưới có khắc chữ "Thắng te" cùng dãy số 16.2.68.
"Đội đã tiến hành lấy mẫu hài cốt và chụp ảnh di vật, ghi chép cẩn thận vào phiếu lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, sau đó hoàn trả xuống phần mộ", trung tá Nguyễn Khắc Sinh nói.
Phát hiện bình tông có khắc dòng chữ "Ngọc Khánh" hoặc "Quốc Khánh"
ẢNH: BỘ CHỈ HUY QUÂN SỰ TỈNH QUẢNG NGÃI
Theo cơ quan chức năng, những di vật cá nhân được tìm thấy trong các phần mộ là nguồn thông tin quan trọng để đối chiếu, xác minh danh tính liệt sĩ, qua đó mở thêm hướng tìm kiếm nếu xác định được người sở hữu hoặc có nhân chứng, đồng đội biết thông tin liên quan.
Thực hiện lấy mẫu tại 113 nghĩa trang trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, đến ngày 9.9, các lực lượng đã khai quật hơn 12.760 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính, thu được 8.578 mẫu sinh phẩm; trong đó, 3.348 mẫu đã được bàn giao cho Viện Pháp y quân đội (Bộ Quốc phòng) để giám định ADN. Công tác lấy mẫu phấn đấu hoàn thành trước ngày 15.9.
Ngày 9.9, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi thông tin lực lượng chức năng vừa phát hiện nhiều di vật đáng chú ý trong quá trình lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại hai nghĩa trang trên địa bàn. Hoạt động được triển khai tại Nghĩa trang liệt sĩ Ba Tơ và Nghĩa trang liệt sĩ Minh Long, nhằm thu thập mẫu phục vụ giám định ADN cho những phần mộ chưa xác định danh tính. Trong số các di vật được tìm thấy, đáng chú ý nhất là một cây bút máy màu đỏ, trên thân khắc dòng chữ “Ngô Sỹ Nghĩa”, gợi mở manh mối quan trọng về người đã hy sinh.
Tại phần mộ số 13, hàng 5, khu C thuộc Nghĩa trang liệt sĩ Ba Tơ, Đội lấy mẫu số 5 phát hiện cây bút trong lúc khai quật lấy mẫu hài cốt. Cây bút có màu đỏ, phần thân được khắc mấy chữ “Ngô Sỹ Nghĩa”, chi tiết có thể giúp cơ quan chức năng tiếp tục đối chiếu hồ sơ, thông tin nhân chứng và đồng đội. Dù chưa thể khẳng định ngay danh tính hài cốt trong phần mộ, dòng chữ trên cây bút vẫn được xem là dấu hiệu đặc biệt, bởi di vật cá nhân thường gắn với người sử dụng.
Cũng trong ngày, tại ngôi mộ mang mã số định danh 5104000292, hàng V/1, Đội lấy mẫu số 2 phát hiện một bình tông cùng nhiều vật dụng cá nhân khác. Những di vật này gồm dép cao su, ca inox, dây thắt lưng và chiếc lược, phản ánh các vật dụng sinh hoạt thường gắn bó với người lính trong thời chiến. Trung tá Nguyễn Khắc Sinh, Phó chủ nhiệm chính trị Trung đoàn 990, đồng thời là Phó đội trưởng Đội lấy mẫu số 2, cho biết các di vật được xử lý cẩn thận ngay sau khi phát hiện.
Lực lượng làm nhiệm vụ lau rửa sạch sẽ từng hiện vật, bảo đảm những dấu khắc hoặc đặc điểm nhận dạng còn lại được quan sát rõ hơn trước khi ghi nhận. Sau đó, đội lấy mẫu tiến hành lấy mẫu hài cốt, chụp ảnh các di vật và ghi chép đầy đủ vào phiếu lấy mẫu hài cốt liệt sĩ theo quy trình. Trung tá Nguyễn Khắc Sinh cho biết toàn bộ di vật sau khi kiểm tra, ghi nhận đã được hoàn trả xuống phần mộ, bảo đảm việc an táng được giữ nguyên.
Trên thân chiếc bình tông, lực lượng chức năng nhận thấy một dòng chữ phía trên có thể là “Ngọc Khánh” hoặc “Quốc Khánh”, do ký tự đầu đã bị mờ. Ở hàng chữ bên dưới, bình tông được khắc dòng “Thắng te” cùng dãy số 16.2.68, những chi tiết đang được lưu giữ để phục vụ quá trình xác minh sau này. Việc đọc chính xác các ký tự trên bình tông gặp khó khăn vì dấu khắc đã phai mờ, do đó cơ quan chức năng chưa đưa ra kết luận về chủ nhân hiện vật.
Theo cơ quan chức năng, các di vật cá nhân trong phần mộ là nguồn thông tin quan trọng, giúp đối chiếu và xác minh danh tính liệt sĩ chưa rõ tên. Nếu xác định được người sở hữu cây bút, bình tông hoặc những vật dụng liên quan, lực lượng chức năng có thể mở thêm hướng tìm kiếm nhân chứng và đồng đội. Những người từng biết về đơn vị, quê quán hoặc hoàn cảnh chiến đấu của liệt sĩ có thể cung cấp thông tin, góp phần nối lại dữ liệu còn thiếu trong hồ sơ.
Tại 113 nghĩa trang trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính đang được triển khai với khối lượng lớn. Đến ngày 9.9, các lực lượng đã khai quật hơn 12.760 phần mộ, thu được 8.578 mẫu sinh phẩm để phục vụ công tác giám định ADN. Trong số đó, 3.348 mẫu đã được bàn giao cho Viện Pháp y quân đội thuộc Bộ Quốc phòng, nơi thực hiện quá trình giám định theo quy định.
Công tác lấy mẫu tại các nghĩa trang ở Quảng Ngãi được đặt mục tiêu hoàn thành trước ngày 15.9, tiếp tục mở cơ hội xác định danh tính nhiều liệt sĩ. Mỗi cây bút, chiếc bình tông hay vật dụng nhỏ được tìm thấy đều có thể trở thành đầu mối quý giá, giúp thân nhân tìm lại thông tin về người đã khuất. Với các dữ liệu đang được thu thập, đối chiếu và giám định, những phần mộ chưa rõ danh tính tại Quảng Ngãi tiếp tục được trao thêm hy vọng trở về đúng tên.