Phát hiện nhiều đại học kê 'khống' giảng viên

Nguồn ảnh: VnExpress

Nhiều trường kê khai nhiều thạc sĩ, tiến sĩ để tính chỉ tiêu tuyển sinh nhưng thực tế họ không giảng dạy, theo Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Lê Quân.

Vấn đề này được ông đề cập tại hội nghị về giáo dục đại học do Bộ tổ chức ngày 1/10. Thứ trưởng cho biết số lượng giảng viên có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ liên quan trực tiếp đến chỉ tiêu tuyển sinh. Do đó, tất cả trường phải kê khai.

"Nhưng kiểm tra thu nhập, thuế thu nhập cá nhân thì không thấy họ nhận tiền lương từ trường. Như vậy là có đi giảng đâu", ông Quân nói, song không nêu chi tiết.

Ông cho hay sắp tới Bộ sẽ thay đổi cách quản trị dữ liệu và thí điểm trước ở một số trường, ngành học "hot". Sinh viên được theo dõi từ khi nhập học đến khi đi làm. Cách làm tương tự với giảng viên, khi hệ thống sẽ truy vết theo mã số bảo hiểm xã hội, thuế thu nhập cá nhân,.... để biết họ có "gắn" với trường hay không.

Trước đó, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu trăn trở khi nhiều trường mở ngành, tăng quy mô tuyển sinh "vượt" năng lực đội ngũ giảng viên và các điều kiện đảm bảo chất lượng. Ông đề nghị các trường khắc phục việc này, đồng thời xác định rõ thế mạnh, tập trung vào những lĩnh vực có lợi thế, không chạy đua mở rộng quy mô, ngành nghề, gây lãng phí nguồn lực xã hội.

Ngoài ra, nhà trường phải chịu trách nhiệm về tính trung thực của dữ liệu và chất lượng đào tạo.

"Thông tin đội ngũ giảng viên phải thực chất, phù hợp với quy mô và ngành đào tạo, không kê khai hình thức, trùng lặp", Phó thủ tướng yêu cầu.

Theo quy định, giảng viên đại học cần có trình độ thạc sĩ trở lên. Trong đó, số tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư là một trong những điều kiện cần để các trường được mở và duy trì ngành, chương trình.

Bộ quy định tỷ lệ sinh viên trên giảng viên là 40, từ năm sau. Trong đó, giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ được tính hệ số 1, còn thạc sĩ là 0,75. Như vậy, cứ có một giảng viên là giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, trường được tuyển 40 thí sinh, với thạc sĩ là 30.

Giai đoạn 2019-2023, các trường mở mới gần 1.200 ngành. Thanh tra Bộ từng công bố nhiều trường phải đóng hàng loạt ngành vì không có sinh viên hoặc không đảm bảo quy định.

Cả nước hiện có khoảng 250 cơ sở giáo dục đại học với hơn 95.000 giảng viên. Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ là 36,3%, cao nhất từ trước tới nay.

Lệ Nguyễn

Tình trạng nhiều cơ sở giáo dục đại học kê khai danh sách thạc sĩ, tiến sĩ nhằm tăng chỉ tiêu tuyển sinh nhưng thực tế không chi trả tiền lương đang đặt ra thách thức lớn đối với công tác quản lý chất lượng đào tạo. Phát biểu tại hội nghị ngày 1/10, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân khẳng định cơ quan quản lý sẽ truy vết dữ liệu giảng viên qua mã số thuế và bảo hiểm xã hội để chấm dứt hiện tượng ảo này. Thí điểm này sẽ được triển khai trước tại các ngành học có sức hút lớn nhằm kiểm soát chặt chẽ việc gắn bó thực tế của đội ngũ cán bộ giảng dạy với từng nhà trường. Trước thực trạng trên, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu các đại học tập trung vào thế mạnh cốt lõi, loại bỏ tư duy chạy đua mở rộng quy mô gây lãng phí nguồn lực xã hội. Các trường phải tự chịu trách nhiệm về tính trung thực của dữ liệu công bố và bảo đảm thông tin giảng viên phản ánh đúng năng lực thực tế. Yêu cầu này đặt ra trong bối cảnh giai đoạn 2019-2023 chứng kiến gần 1.200 ngành học mới ra đời, song không ít ngành đã bị thanh tra buộc đóng cửa do vi phạm quy định hoặc không tuyển được sinh viên. Theo quy định hiện hành, trình độ của giảng viên là điều kiện bắt buộc để mở ngành và tính chỉ tiêu tuyển sinh với tỷ lệ tối đa 40 sinh viên trên một giảng viên có bằng tiến sĩ trở lên. Dù cả nước hiện có khoảng 95.000 giảng viên với tỷ lệ tiến sĩ đạt mức kỷ lục 36,3%, việc khai khống nhân sự vẫn diễn ra nhằm hợp thức hóa năng lực đào tạo. Việc siết chặt quản trị dữ liệu liên thông được kỳ vọng sẽ minh bạch hóa năng lực thực sự của 250 cơ sở giáo dục đại học trên toàn quốc.