Phố chuyên doanh TPHCM: Nơi ồ ạt trả mặt bằng, chỗ nhộn nhịp ngày đêm

Lời tòa soạn: TPHCM từ lâu được biết đến với những đường, phố chuyên doanh mang đậm dấu ấn thương mại đô thị - từ phố váy cưới Hồ Văn Huê, phố thời trang Nguyễn Trãi, phố vải Soái Kình Lâm, phố văn phòng phẩm Phùng Hưng, phố nội thất Ngô Gia Tự hay phố ẩm thực Phan Xích Long, chợ hoa Hồ Thị Kỷ…

Trước áp lực chi phí mặt bằng, sức mua suy giảm, cạnh tranh bởi các mô hình kinh doanh mới, thương mại điện tử… nhiều tuyến phố chuyên doanh đang đứng trước bước ngoặt lớn “chuyển mình hoặc bị đào thải”.

Báo Dân trí triển khai tuyến bài với bức tranh toàn diện về thực trạng các phố nghề, phố chuyên doanh của TPHCM, đề xuất giải pháp gìn giữ, phát huy lợi thế cạnh tranh của thành phố trong lộ trình trở thành siêu đô thị, trung tâm thương mại, mua sắm hàng đầu của khu vực.

Từng là những khu vực tập trung các cửa hàng cùng ngành hàng, thu hút khách từ nhiều tỉnh, thành đến mua sắm và nhập hàng, nhiều phố chuyên doanh tại TPHCM nay lại khá vắng khách.

Loạt mặt bằng đóng cửa, bảng cho thuê xuất hiện dày hơn, những cửa hàng khác vẫn mở thì lượng khách thưa vắng, tiểu thương phải thu hẹp quy mô hoặc chuyển sang bán thêm các mặt hàng khác.

Từ phố vải Soái Kình Lâm, phố văn phòng phẩm Phùng Hưng (phường Chợ Lớn) đến phố thời trang Nguyễn Trãi (phường Chợ Quán), phố nội thất Ngô Gia Tự (phường Vườn Lài), phố ẩm thực Nguyễn Thượng Hiền (phường Bàn Cờ) hay phố thời trang Võ Văn Ngân (phường Thủ Đức), hoạt động kinh doanh tại nhiều tuyến phố không còn sôi động, tấp nập như giai đoạn trước.

Phố chuyên doanh ngóng khách

Tại phố vải Soái Kình Lâm, gồm các tuyến Trần Hưng Đạo, Dương Tử Giang và Đỗ Ngọc Thạnh, nhiều mặt bằng treo bảng cho thuê trong thời gian dài. Bên trong khu chợ, một số cửa hàng đã chuyển sang làm kho, hoạt động mua bán tập trung ở khu vực mặt tiền.

Gần 20 năm bán vải tại Soái Kình Lâm, ông Nguyễn Dư từng quen với cảnh cửa hàng đông người làm và khách sỉ từ các tỉnh, thành tìm đến tận nơi. Có thời điểm, cửa hàng của ông có 8-10 người làm việc, khách sỉ mỗi lần lấy hàng có thể mua nguyên cây vải dài 60-70m.

Nhưng cảnh mua bán đó không còn như trước. Hiện cửa hàng chỉ còn ông và một thợ may. Khách đến lấy hàng cũng ít hơn, có người trước đây lấy cả cây vải thì nay chỉ mua khoảng 10-20m.

“Một mặt bằng ở mặt tiền đường như của tôi có giá thuê khoảng 30 triệu đồng/tháng, chưa kể nhân công. Trong khi phố vải không còn cảnh nhộn nhịp như trước. Khách từ các tỉnh, thành cũng ít đến trực tiếp hơn, một phần họ tìm mẫu mã, đặt hàng và tiếp cận nguồn hàng qua các kênh như Zalo, Facebook”, ông Dư nói.

Không chỉ phố vải, sự vắng khách cũng thể hiện rõ tại phố văn phòng phẩm Phùng Hưng cách đó không xa. Tuyến phố dài khoảng 500m, tập trung gần 30 hộ kinh doanh giấy, tập vở, bút viết, băng keo và đồ dùng văn phòng. Nhiều cửa hàng đã hoạt động 50-60 năm, qua 2-3 thế hệ.

Tháng 11/2023, tuyến phố được đặt tên là “phố chuyên doanh” với kỳ vọng trở thành điểm mua sắm tập trung cho người dân, trường học, doanh nghiệp và khách từ các tỉnh, thành. Có điều, hiện tại lượng khách ngày càng vắng. Bà Ngọc Dung, một chủ cửa hàng lâu năm ở tuyến đường này cho biết khách sỉ từ các tỉnh, thành giảm mạnh, trong khi khách lẻ cũng ít dần, ngay cả mùa tựu trường.

“Có những hôm mở cửa nhưng không có khách, vắng đến mức tôi chỉ ngồi lướt điện thoại cho qua thời gian”, bà nói.

Từ phố hàng vải, văn phòng phẩm đến thời trang và nội thất, mặt bằng bỏ trống cũng xuất hiện ở nhiều tuyến phố khác. Tại phố thời trang Nguyễn Trãi hay phố chuyên doanh nội thất Ngô Gia Tự, không ít căn nhà treo bảng cho thuê, sang nhượng trong thời gian dài. Những cửa hàng còn mở cửa vẫn trưng đầy hàng hóa nhưng lượng khách ra vào thưa thớt.

Không chỉ các phố bán hàng hóa, những tuyến được tổ chức theo mô hình phố ẩm thực cũng gặp bài toán tương tự. Ở phố Nguyễn Thượng Hiền, tuyến đường tại phường Xuân Hòa được khánh thành đường ẩm thực từ cuối năm 2022. Dọc tuyến phố chưa đầy 1km, gần chục bảng rao bán nhà, cho thuê hoặc sang nhượng mặt bằng.

Anh Khánh, chủ một quán trà sữa nhà làm, từng thuê mặt bằng rộng với chi phí 15-20 triệu đồng/tháng để đón khách. Sau một thời gian, nhận thấy phần lớn đơn hàng đến từ các ứng dụng giao đồ ăn, anh chuyển sang mặt bằng nhỏ hơn và tập trung bán trực tuyến.

Theo dữ liệu Batdongsan.com.vn, trong quý II, giá thuê nhà phố tại TPHCM giảm ở nhiều khu vực. Khu vực quận 10 và quận 11 cũ giảm hơn 20%, quận 1 cũ gần 9%. Các khu vực quận 4, 5, 7, Bình Thạnh và Phú Nhuận cũ giảm 7-16% so với quý trước. Đây là giá chào thuê, giá thực tế khi ký hợp đồng có thể thấp hơn.

“Những nơi khác chỉ cần áp khuyến mãi, giá cạnh tranh, món mới là hút khách nên phố ẩm thực như chúng tôi không nhộn nhịp như kỳ vọng”, anh Khánh than.

Ở phía Đông thành phố, phố thời trang Võ Văn Ngân cũng không nằm ngoài xu hướng này. Tối 14/9, nhiều cửa hàng vẫn mở cửa nhưng khách ra vào thưa thớt. Dọc tuyến phố, không ít mặt bằng treo bảng cho thuê, sang nhượng.

Một đại diện cửa hàng thời trang cho biết phải khuyến mãi quanh năm, mức giảm phổ biến 30-50%, nhưng có những tháng vẫn phải treo biển thanh lý để trả mặt bằng. Doanh thu thường tăng vào dịp gần Tết hoặc mùa tựu trường, còn lại chỉ bằng khoảng 50% so với năm 2019 (trước dịch Covid-19).

Phố chuyên doanh ghi dấu ấn, khách ra vào tấp nập

Trong khi nhiều phố chuyên doanh vắng khách, phố Hồ Thị Kỷ và Phan Xích Long lại gây bất ngờ khi tạo sức hút, hoạt động kinh doanh tập nập từ sáng tới tối.

Tại phố Hồ Thị Kỷ, hoạt động mua bán hoa diễn ra chủ yếu vào ban ngày, sau đó chuyển sang kinh doanh ẩm thực từ khoảng 15h đến 23h. Khu ẩm thực có hơn 100 hàng quán, với nhiều món có giá 10.000-50.000 đồng, từ bún, hủ tiếu, đồ ăn vặt đến món nướng, món Campuchia và hải sản…

Các gian hàng ẩm thực trong khu vực này cũng được đầu tư khá chỉn chu về chỗ ngồi, niêm yết giá cả và bảng hiệu chuyên nghiệp hơn so với nhiều đường chuyên doanh khác.

Anh Giang Thanh, người dân phường Xuân Hòa, cho biết trước đây thường đi ngang khu vực này nhưng ít chú ý. Gần đây, khi thấy các biển lớn giới thiệu chợ hoa Hồ Thị Kỷ, chợ đêm và phố chuyên doanh, anh tò mò ghé vào. Theo anh, ngay cả ngày trong tuần, khu vực chợ hoa vẫn có người mua bán tấp nập, trong khi về chiều các tuyến hẻm bắt đầu đông khách tới thưởng thức ẩm thực.

“Chỉ một khu chợ mà bán đa dạng món, không khác gì các chợ đêm ở Thái Lan, Malaysia, Đài Loan (Trung Quốc) tôi từng trải nghiệm. Khá bất ngờ!”, anh nói.

Nếu tuyến phố Hồ Thị Kỷ kết hợp được hoạt động mua bán hoa với ẩm thực, khu phố ẩm thực Phan Xích Long lại có lợi thế từ hệ thống hàng quán dày đặc trên tuyến đường dài hơn 1,5km và các tuyến nhánh.

Hoạt động ẩm thực tại đây đã hình thành từ lâu, trước khi chính thức ra mắt mô hình phố ẩm thực vào tháng 1/2024 với đa dạng đồ ăn Việt hay ẩm thực Nhật Bản, Hàn Quốc, món Hoa, món Âu. Đồ ăn vặt, hàng quán trên Phan Xích Long có nhiều phân khúc giá đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách du lịch và người dân địa phương.

Sau gần 10 tháng ra mắt phố ẩm thực, cơ quan quản lý khi đó cho biết số điểm kinh doanh ẩm thực tăng hơn 10%, từ 273 lên 286 nhà hàng, quán ăn. Doanh thu các cơ sở tăng 20-30%. Người dân cũng đóng góp 2,72 tỷ đồng để cùng địa phương cải tạo vỉa hè, dải phân cách. Vào giờ cao điểm, một số nhà hàng phải nhận đặt chỗ trước.

Thực tế tại Hồ Thị Kỷ và Phan Xích Long cho thấy điểm khác biệt ở những tuyến phố này là khách có nhiều lựa chọn và có thể tìm đến với nhiều mục đích khác nhau, từ mua sắm, ăn uống đến gặp gỡ, vui chơi.

Theo Nghị quyết 26-NQ/TW của Bộ Chính trị, đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, 160 triệu lượt khách nội địa, với du lịch đóng góp trực tiếp 10-12% GDP và tổng thu 80-90 tỷ USD.

Mục tiêu này cũng đặt ra yêu cầu khai thác tốt hơn các điểm mua sắm, ẩm thực và trải nghiệm để giữ chân du khách.

Tại TPHCM, trong 8 tháng đầu năm, thành phố ước đón 7,77 triệu lượt khách quốc tế và 35,5 triệu lượt khách nội địa, với tổng thu du lịch khoảng 259.696 tỷ đồng. Mục tiêu năm nay thành phố đón 11 triệu lượt khách quốc tế, 50 triệu lượt khách nội địa và tổng thu 330.000 tỷ đồng.

Với lượng khách và mức chi tiêu lớn, du khách đến TPHCM rất cần có thêm những hoạt động để mua sắm, khám phá và trải nghiệm. Nhiều phố chuyên doanh được ra mắt rầm rộ nhưng sau đó lại hoạt động cầm chừng, vắng khách cần lời giải…