Từ đóng góp vào ngân sách đến năng lực tạo lợi nhuận
Khởi nguồn từ sáng kiến Top 1000 Doanh nghiệp nộp thuế thu nhập doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam (V1000) được công bố năm 2010, Top 500 Doanh nghiệp lợi nhuận tốt nhất Việt Nam (PROFIT500) ra đời năm 2017, tiếp nối nghiên cứu về những doanh nghiệp có đóng góp đáng kể cho nền kinh tế, đồng thời khai thác sâu hơn về năng lực tạo lợi nhuận - nguồn lực để doanh nghiệp tái đầu tư, đổi mới và phát triển.
Sau 10 năm, PROFIT500 ghi nhận 1.828 doanh nghiệp từng góp mặt, trong đó chỉ có 108 doanh nghiệp duy trì sự hiện diện trong danh sách xuyên suốt cả thập kỷ - “The 108 Titans”.
Con số 108 doanh nghiệp được nhận diện từ dữ liệu lịch sử PROFIT500, sau khi loại trùng, cho thấy phần nào sự sàng lọc của thị trường trong giai đoạn 2017 - 2026.
“The 108 Titans” - Lợi nhuận được thử thách bởi thời gian
Trải qua mười năm với nhiều biến động, sự bền bỉ của 108 doanh nghiệp không đồng nghĩa với việc lợi nhuận tăng đều. Chỉ 5 doanh nghiệp duy trì lợi nhuận trước thuế tăng liên tục từ năm 2016 đến năm 2025, trong khi phần lớn tăng - giảm đan xen qua các năm.
Đến năm 2025, 96/108 doanh nghiệp có lợi nhuận trước thuế cao hơn năm 2016. Mức tăng trưởng lợi nhuận trước thuế điển hình của nhóm (trung vị) đạt khoảng 10,3%/năm. Tổng lợi nhuận trước thuế của cả nhóm tăng từ khoảng 207,7 nghìn tỷ đồng năm 2016 lên 645,3 nghìn tỷ đồng năm 2025.
Hai giai đoạn biến động lớn trong thập kỷ qua là phép thử rõ nét đối với “lợi nhuận bền vững”.
Năm 2020, tổng lợi nhuận trước thuế của 108 doanh nghiệp giảm 2,9% so với năm 2019, song 71 doanh nghiệp vẫn duy trì/ gia tăng lợi nhuận. Trong hai năm 2020 - 2021, 61 doanh nghiệp không có năm nào ghi nhận lợi nhuận trước thuế thấp hơn mức trước Covid-19. Những doanh nghiệp suy giảm lợi nhuận cũng phục hồi khá nhanh: 97 doanh nghiệp lấy lại/ vượt mức lợi nhuận năm 2019 trong năm 2022, tăng lên 102 doanh nghiệp trong năm 2025.
Một phép thử khác đến vào năm 2023, khi tổng lợi nhuận trước thuế của nhóm giảm khoảng 7,0%, 57/108 doanh nghiệp suy giảm lợi nhuận. Chỉ một năm sau, 75 doanh nghiệp tăng lợi nhuận trước thuế. Đến năm 2025, con số này tăng lên 87 doanh nghiệp. Mức tăng trưởng lợi nhuận trước thuế điển hình cải thiện từ 10,9% năm 2024 lên 17,8% năm 2025.
Giống như “titan” được biết đến bởi độ bền và khả năng duy trì tính năng trong các môi trường khác nhau, năng lực tạo lợi nhuận cũng cần được thử thách qua nhiều chu kỳ để bộc lộ giá trị. 108 doanh nghiệp là những trường hợp tiêu biểu của sức bền ấy - nơi năng lực tạo lợi nhuận được nhìn nhận không chỉ ở một thời điểm mà là cả một hành trình. Lợi nhuận bền vững không đồng nghĩa với không suy giảm, mà là khả năng giữ được nền tảng sinh lời, thích ứng trước cú sốc và phục hồi tăng trưởng.
108 Doanh nghiệp lợi nhuận bền vững - Những hành trình độc bản qua một thập kỷ
Một thập kỷ hiện diện trong PROFIT500 không đồng nghĩa với việc luôn đứng ở một vị trí cố định. Hơn một nửa số doanh nghiệp ở cả 2 Bảng có biên độ thứ hạng trên 100 bậc, phản ánh những thay đổi về chu kỳ ngành, tốc độ tăng trưởng và tương quan cạnh tranh. Đáng chú ý, 27/83 doanh nghiệp thuộc Bảng 1 và 23/65 doanh nghiệp thuộc Bảng 2 giữ vững vị trí trong Top 100 ở cả 10 kỳ xếp hạng.
108 doanh nghiệp trải rộng trên 18 nhóm ngành nhưng hơn một nửa tập trung ở ba lĩnh vực: Tài chính (29), Bất động sản - Xây dựng - Vật liệu xây dựng (14) và Vận tải - Logistics (14).
Xét về tỷ trọng lợi nhuận trước thuế năm 2025, 36 doanh nghiệp thuộc ba nhóm Tài chính, Thông tin - Truyền thông và Khoáng sản - Xăng dầu đóng góp 83,5% tổng lợi nhuận trước thuế của cả nhóm; riêng Tài chính tạo ra 58,3%.
Cơ cấu này cho thấy lợi nhuận của 108 doanh nghiệp vẫn tập trung ở một số ngành có quy mô lớn, trong khi sự trải rộng trên 18 nhóm ngành chứng tỏ có nhiều con đường tạo lợi nhuận bền vững.
Theo phân tích dữ liệu truyền thông gần đây của Vietnam Report, nền tảng của lợi nhuận ngày càng được nhìn nhận rộng hơn kết quả tài chính thuần túy. Phía sau một kết quả sinh lời là các động lực cạnh tranh và năng lực vận hành khác nhau, được hình thành từ đặc thù từng ngành, cấu trúc quản trị, văn hoá và câu chuyện thương hiệu của mỗi doanh nghiệp.
10 năm PROFIT500 - Khi thời gian làm nên giá trị
Giá trị của PROFIT500 không chỉ nằm ở việc ghi nhận những doanh nghiệp có lợi nhuận tốt nhất trong từng năm, mà còn ở khả năng tạo dựng một lát cắt đủ lớn để thấy được những chuyển động sâu hơn của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Qua 10 kỳ xếp hạng, những biến động vừa phản ánh sự thay đổi của từng doanh nghiệp, vừa cho thấy những dịch chuyển của thị trường và các ngành kinh tế, cùng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong mỗi giai đoạn.
Chiều dài dữ liệu giúp PROFIT500 không chỉ trả lời câu hỏi đâu là những doanh nghiệp lợi nhuận tốt nhất, mà còn góp phần nhận diện những doanh nghiệp lợi nhuận bền vững, những chuyển dịch đang diễn ra và những giá trị được bồi đắp qua nhiều chu kỳ.
10 năm PROFIT500 vì thế không chỉ là một giai đoạn nghiên cứu của một bảng xếp hạng, mà còn là hành trình quan sát dữ liệu và ghi nhận các giá trị thực sự. Trong hành trình ấy, 108 Doanh nghiệp lợi nhuận bền vững hiện lên như những “titan” với sức mạnh được tích luỹ qua nhiều chu kỳ thay vì chỉ ở một thời điểm.
(Nguồn: Vietnam Report)