
Toàn cảnh Nhà máy lọc dầu Dung Quất - Ảnh: NGUYỄN YÊN
Sáng 24-9, UBND tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với báo Tiền Phong tổ chức hội thảo "Quảng Ngãi hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng miền Trung".
Một trong những vấn đề được các chuyên gia tập trung phân tích là Quảng Ngãi không thiếu lợi thế, nhưng cần kết nối các lợi thế đang có thành một không gian kinh tế thống nhất, từ miền núi, cao nguyên xuống đồng bằng, biển và cảng nước sâu Dung Quất.
Mở trục Tây - Đông, đưa Dung Quất thành cửa ngõ
Nêu ý kiến tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Trọng, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Quảng Ngãi, cho biết địa phương xác định tư duy phát triển mới với kịch bản tối ưu "Liên kết để mạnh hơn - Tập trung để bứt phá - Bản sắc để trường tồn".

Ông Nguyễn Văn Trọng, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Quảng Ngãi, tại hội thảo - Ảnh: NGUYỄN YÊN
Trong đó, Quảng Ngãi hướng đến tăng liên kết giữa không gian Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ, lấy hành lang Tây - Đông từ Bờ Y qua khu vực Tây Nguyên, miền núi Quảng Ngãi xuống biển và cảng nước sâu Dung Quất làm trục động lực chủ đạo.
Cách tổ chức này mở ra dư địa để Dung Quất không chỉ là nơi tập trung các dự án công nghiệp lớn mà còn phát huy lợi thế cảng biển, logistics và vai trò cửa ngõ kết nối khu vực phía Tây với biển.
Cùng ý kiến, GS.TS Bùi Quang Bình, Trường đại học Kinh tế (Đại học Đà Nẵng), cho rằng lợi thế của Quảng Ngãi nằm trong cấu trúc biển - cao nguyên - biên giới. Trong cấu trúc đó, Dung Quất giữ vai trò cực công nghiệp, cảng biển và logistics.

Cảng nước sâu Dung Quất - Ảnh: NGUYỄN YÊN
Để khai thác được lợi thế này, Quảng Ngãi cần giải quyết những điểm nghẽn về kết nối sau cảng, vận tải đa phương thức và dịch vụ logistics; đồng thời mở rộng kết nối với Chu Lai, Đà Nẵng, Gia Lai và hành lang Đông - Tây.
Theo ông Bình, phát triển logistics không chỉ nhằm vận chuyển hàng hóa mà cần hướng đến giảm chi phí, hình thành hệ sinh thái dịch vụ và tăng phần giá trị gia tăng được giữ lại tại địa phương. Đây cũng là cách mở rộng không gian tăng trưởng thay vì chỉ dựa vào hoạt động sản xuất tại các khu công nghiệp.
TS Hoàng Hồng Hiệp, Giám đốc Phân hiệu Trường đại học Tài chính - Marketing tại TP Huế, cũng chỉ ra những hạn chế của mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào công nghiệp nặng. Ông đề xuất Quảng Ngãi chuyển dần sang mô hình tăng trưởng đa động lực, trong đó tăng cường liên kết vùng và phát triển đồng thời logistics, đô thị, thương mại - dịch vụ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Không chỉ có công nghiệp nặng
Cùng với logistics, năng lượng được xác định là một trong những dư địa lớn của Quảng Ngãi.
Ông Bùi Quốc Hùng, Phó cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), đánh giá Quảng Ngãi có nhiều điều kiện để hình thành một trung tâm năng lượng có tầm vóc quốc gia. Hạt nhân là Khu kinh tế Dung Quất với chuỗi lọc - hóa dầu, khí - điện, cảng biển, kết hợp không gian phát triển năng lượng phía Tây.
Theo ông Hùng, mục tiêu không nên chỉ dừng lại ở việc tăng công suất nguồn điện mà cần hình thành một hệ sinh thái năng lượng - công nghiệp - hạ tầng - thị trường đồng bộ.
Ở một hướng khác, TS Nguyễn Khánh Tùng, Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho rằng để nâng sức cạnh tranh của nền kinh tế Quảng Ngãi cần tập trung vào đổi mới sáng tạo.
Theo ông, hiện năng lực công nghệ của doanh nghiệp còn hạn chế, nhất là nghiên cứu - phát triển, làm chủ công nghệ và đầu tư cho đổi mới sáng tạo, trong khi doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm đa số. Vì vậy, Quảng Ngãi cần phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tăng liên kết Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, hỗ trợ đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và phát triển nhân lực chất lượng cao.
Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền nói rằng bài toán quan trọng nhất vẫn là biến những lợi thế này thành kết quả phát triển cụ thể.

Ông Trần Phước Hiền, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, phát biểu tại hội thảo - Ảnh: NGUYỄN YÊN
"Có tiềm năng và lợi thế chưa đồng nghĩa với việc trở thành một cực tăng trưởng. Điều quan trọng là phải chuyển hóa hiệu quả tiềm năng thành năng lực sản xuất, giá trị gia tăng và kết quả phát triển thực chất; đồng thời nâng cao chất lượng hạ tầng, nguồn nhân lực, năng lực quản trị và khả năng liên kết", ông Hiền nói.
Theo ông Hiền, Quảng Ngãi sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng chất lượng điều hành, khơi thông nguồn lực xã hội và đồng hành cùng doanh nghiệp, tạo thêm động lực để hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của miền Trung - Tây Nguyên.
Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2-9, Quảng Ngãi đón khoảng 250.000 lượt khách, tăng 30% so với cùng kỳ. Măng Đen và Lý Sơn tiếp tục là hai điểm đến nổi bật, tạo sức hút cho du lịch tỉnh.