Bỏ qua điều hướng

Quân đội Mỹ lần đầu thử nghiệm 'không chiến' trên quỹ đạo không gian

Quân đội Mỹ lần đầu thử nghiệm 'không chiến' trên quỹ đạo không gian
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Mỹ lần đầu tập trận Apollo Maneuvers, mô phỏng tàu vũ trụ hoạt động trong môi trường xung đột.

- Ảnh 1.

Quân nhân thuộc Lực lượng Không gian Mỹ ở Căn cứ Lực lượng Không gian Vandenberg, bang California - Ảnh: REUTERS

Theo báo Independent ngày 10-9, Bộ Tư lệnh Không gian Mỹ vừa tổ chức cuộc tập trận Apollo Maneuvers lần đầu tiên, với các tàu vũ trụ diễn tập cơ động trong môi trường tranh chấp giả lập. 

Mục tiêu chính của việc diễn tập là chứng minh "năng lực tác chiến động lực học trên quỹ đạo, kiểm định chuỗi hậu cần trong điều kiện xung đột và thúc đẩy học thuyết cơ động không gian hiệp đồng".

Nói đơn giản, quân đội Mỹ đã điều động vệ tinh và tàu vũ trụ áp sát nhau ở cự ly gần trong kịch bản xung đột mô phỏng, để hoàn thiện chiến thuật "không chiến quỹ đạo" (orbital dogfighting) - khái niệm được nhắc đến nhiều lần trong những năm gần đây.

Trong quân sự, "dogfight" dùng để chỉ các trận không chiến cự ly gần giữa máy bay chiến đấu, nơi phi công đối đầu trực diện về cả kỹ năng bay lẫn hỏa lực. 

Khi áp dụng vào không gian, thuật ngữ này mô tả cảnh các vật thể "cơ động đan xen, áp sát và xoay quanh nhau nhịp nhàng trong tầm kiểm soát", theo Tướng Michael Guetlein, Phó tham mưu trưởng Tác chiến Không gian của Lực lượng Không gian Mỹ.

Tướng Stephen Whiting, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Không gian, cho rằng nếu chỉ vận hành trên quỹ đạo cố định và dễ đoán, khí tài Mỹ sẽ chiến đấu từ vị trí tĩnh và dễ bị nhắm mục tiêu. 

"Để hoạt động hiệu quả và chiếm ưu thế trong không gian, năng lực của chúng ta bắt buộc phải cơ động và có khả năng sống sót cao", ông nói.

Lực lượng Không gian Mỹ được thành lập năm 2019 dưới thời Tổng thống Donald Trump, trở thành quân chủng độc lập của quân đội Mỹ, tương tự Lục quân hay Hải quân. 

Cùng năm, ông Trump tái lập Bộ Tư lệnh Không gian Mỹ với vai trò chỉ huy các chiến dịch quân sự ngoài không gian.

Đợt diễn tập mới nhất có sự tham gia của các đối tác quốc tế, diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc và Nga cũng đang phát triển năng lực điều động vệ tinh nhằm do thám các tàu vũ trụ khác.

Quỹ đạo tầm thấp của Trái đất (LEO) ngày càng chật chội và cạnh tranh gay gắt, làm dấy lên lo ngại vệ tinh quân sự có thể bị dùng để vô hiệu hóa hoặc phá hủy hạ tầng không gian thiết yếu, như mạng lưới liên lạc hay hệ thống định vị toàn cầu (GPS).

Theo Tướng Whiting, các cuộc diễn tập như Apollo Maneuvers sẽ giúp Mỹ xác định rõ yêu cầu kỹ thuật và năng lực cần có để giành ưu thế trong không gian. 

- Ảnh 3.Dự án táo bạo của Trung Quốc: Tạo 'bộ não không gian' với 1.000 vệ tinh dùng AI

Trung Quốc giới thiệu dự án Xingshu, mạng lưới điện toán không gian mục tiêu triển khai khoảng 1.000 vệ tinh xử lý dữ liệu bằng AI ngay trên quỹ đạo trước khi truyền kết quả về Trái đất.

Bộ Tư lệnh Không gian Mỹ vừa tổ chức đợt tập trận Apollo Maneuvers lần đầu tiên nhằm thử nghiệm năng lực tác chiến và cơ động trên quỹ đạo không gian trong điều kiện xung đột giả lập. Cuộc diễn tập quy mô này điều động các vệ tinh và tàu vũ trụ áp sát ở cự ly gần để hoàn thiện chiến thuật không chiến quỹ đạo, trực tiếp kiểm định chuỗi hậu cần và học thuyết quân sự hiệp đồng. Sự kiện đánh dấu bước chuyển chiến lược quan trọng của quân đội Mỹ kể từ khi Lực lượng Không gian được thành lập dưới thời Tổng thống Donald Trump vào năm 2019. Theo Tướng Stephen Whiting, việc vận hành tài sản trên các quỹ đạo cố định dễ đoán sẽ khiến vệ tinh quân sự trở thành mục tiêu tĩnh nguy hiểm trong kịch bản chiến tranh. Do đó, Tướng Michael Guetlein cùng các lãnh đạo quân sự Mỹ nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về khả năng sống sót và linh hoạt kiểm soát không gian thông qua các thao tác đan xen nhịp nhàng giữa các vật thể. Đợt diễn tập Apollo Maneuvers chính là tiền đề kỹ thuật quan trọng giúp Bộ Tư lệnh Không gian Mỹ xác định chuẩn xác các yêu cầu tác chiến nhằm giành ưu thế trên quỹ đạo. Hoạt động quân sự mới của Mỹ diễn ra trong bối cảnh quỹ đạo tầm thấp Trái Đất ngày càng chật chội và chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ lớn như Trung Quốc và Nga. Cả Bắc Kinh và Moskva đều đang đẩy mạnh phát triển kỹ thuật điều động vệ tinh do thám cũng như các hạ tầng không gian tiên tiến, tiêu biểu như dự án Xingshu sử dụng khoảng 1.000 vệ tinh xử lý dữ liệu bằng AI của Trung Quốc. Nguy cơ vô hiệu hóa hệ thống liên lạc hay định vị toàn cầu GPS đòi hỏi Mỹ cùng các đối tác quốc tế phải nhanh chóng củng cố năng lực bảo vệ hạ tầng thiết yếu ngoài không gian.