Bỏ qua điều hướng
•

Sau bão lũ gần 1 năm, người nuôi thủy sản vẫn chờ hỗ trợ

Sau bão lũ gần 1 năm, người nuôi thủy sản vẫn chờ hỗ trợ
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Nhiều hộ nuôi trồng thủy sản ở Đắk Lắk bị thiệt hại nặng do bão lũ cuối năm 2025, dù đã kê khai nhưng đến nay gần 1 năm vẫn chưa nhận được tiền hỗ trợ. Trong khi người dân cần vốn tái sản xuất, địa phương lại gặp khó vì hồ sơ, chứng từ chưa đầy đủ.

Sau bão lũ gần 1 năm, người nuôi thủy sản mắc kẹt giữa nợ và hồ sơ chờ hỗ trợ - Ảnh 1.

Khu vực lồng bè nuôi trồng thủy sản tại phường Sông Cầu, Đắk Lắk - Ảnh: MINH CHIẾN

Phản ánh đến Tuổi Trẻ, nhiều hộ nuôi trồng thủy sản ở phía Đông Đắk Lắk (trước là Phú Yên) cho biết đến nay vẫn chưa được nhận tiền hỗ trợ. Nếu không sớm nhận hỗ trợ, rất khó để khôi phục sản xuất. Nhiều hộ phải giảm quy mô nuôi, chuyển sang nuôi loại thủy sản giá trị thấp hơn hoặc không dám tái sản xuất.

Người nuôi thủy sản mỏi mòn mong được nhận hỗ trợ

Theo đó các hộ nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại do thiên tai cuối năm 2025 được hỗ trợ theo Nghị quyết 05/NQ-HĐND ngày 12-2-2026 của HĐND tỉnh Đắk Lắk, căn cứ Luật Thủy sản 2017 và mức hỗ trợ theo Nghị định 09/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Ông Phạm Thanh Xuân (phường Sông Cầu) cho biết bão số 13 và lũ tháng 11-2025 khiến gia đình mất 2.000 con tôm hùm, 20 lồng nuôi và gần 5 tấn ốc hương.

Dù đã kê khai thiệt hại, ông vẫn chưa nhận được tiền hỗ trợ. Để khôi phục sản xuất, gia đình phải vay hơn 300 triệu đồng bên ngoài, trong khi các khoản vay ngân hàng trước đó đã thế chấp hết tài sản.

Tại phường Hòa Hiệp, anh Phạm Ngọc Hoàng Anh có khoảng 3ha ao nuôi cá rô phi và tôm thẻ, thiệt hại sau lũ ước gần 2 tỉ đồng. Anh cho biết đã cung cấp phiếu mua giống, hóa đơn thức ăn, tiền điện và các giấy tờ liên quan khi tổ kiểm tra của phường đến làm việc.

"Từ tháng 8 đến nay, tôi không nhận được thông báo nào về hồ sơ, cũng không biết cần bổ sung gì, chỉ biết chờ đợi. Chúng tôi không kỳ vọng khoản hỗ trợ bù đắp toàn bộ thiệt hại, nhưng vài triệu đồng cũng rất cần để mua con giống tái sản xuất", anh Anh nói.

Sau bão lũ gần 1 năm, người nuôi thủy sản mắc kẹt giữa nợ và hồ sơ chờ hỗ trợ - Ảnh 2.

Ông Xuân phải vay mượn để thả lại ao nuôi ốc hương - Ảnh: MINH CHIẾN

Địa phương được "rót" ngân sách nhưng chưa chi vì vướng thủ tục

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk, tỉnh đã phân bổ hơn 3.140 tỉ đồng để khắc phục hậu quả thiên tai năm 2025.

Riêng kinh phí hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản và một phần chi phí sản xuất ban đầu để người dân khôi phục sản xuất theo Nghị quyết 05/NQ-HĐND được bố trí gần 601 tỉ đồng cho 65 xã, phường bị thiệt hại.

Đến đầu tháng 9-2026, có 47/65 xã, phường đã giải ngân hơn 195 tỉ đồng, đạt hơn 38% tổng kinh phí gần 601 tỉ đồng được bố trí. Có 18 địa phương chưa giải ngân; trong đó 7 địa phương đề xuất trả lại toàn bộ kinh phí được cấp và 11 địa phương chưa giải ngân.

Nguyên nhân chủ yếu là nhiều hộ thiếu hồ sơ chứng minh quá trình nuôi và thiệt hại. Một số không đăng ký nuôi ban đầu, nuôi ngoài vùng quy hoạch hoặc chưa hoàn tất thủ tục cần thiết. Hồ sơ về con giống, thức ăn, thuốc và vật tư nuôi cũng không đầy đủ...

Bên cạnh đó việc rà soát, phối hợp ở một số nơi chưa đồng bộ. Thiên tai xảy ra từ năm 2025, đến khi xác minh, hiện trạng sản xuất đã thay đổi ở một số nơi nên việc xác định thiệt hại càng khó khăn.

Sau bão lũ gần 1 năm, người nuôi thủy sản mắc kẹt giữa nợ và hồ sơ chờ hỗ trợ - Ảnh 3.

Nhà chòi nuôi thủy sản và các ao đìa của anh Anh phường Hòa Hiệp bị thiệt hại nặng sau trận bão lũ năm 2025 - Ảnh: A.T.

Vướng hồ sơ, địa phương có nguy cơ phải trả lại tiền hỗ trợ

Theo Chi cục Thủy sản và Biển đảo, đơn vị đã có văn bản trả lời, hướng dẫn các địa phương tháo gỡ vướng mắc trong hỗ trợ thiệt hại do thiên tai.

Theo đó Nghị định 09/2025/NĐ-CP quy định Chủ tịch UBND cấp xã thành lập tổ kiểm tra thiệt hại, phối hợp thống kê, đánh giá mức độ thiệt hại và nhu cầu hỗ trợ trước khi tổng hợp, báo cáo cấp trên.

Luật Thủy sản 2017 không quy định người nuôi phải kê khai sản xuất ban đầu, nhưng yêu cầu lưu giữ hồ sơ trong quá trình sản xuất. Người đề nghị hỗ trợ cũng phải cung cấp thông tin, số liệu về thiệt hại và chịu trách nhiệm về tính chính xác của hồ sơ.

Như tại phường Hòa Hiệp, theo báo cáo địa phương này được tỉnh phân bổ hơn 6 tỉ đồng hỗ trợ thiệt hại về vật nuôi, thủy sản. Tuy nhiên đến tháng 8-2026, toàn bộ khoản tiền này vẫn chưa giải ngân do vướng cơ sở pháp lý và hồ sơ.

Chủ tịch UBND phường, ông Huỳnh Nguyễn Ngọc Giang cho biết chỉ một số ít hộ có đầy đủ giấy tờ nên địa phương phải rà soát, đối chiếu từng trường hợp. Trước đó địa phương đã hướng dẫn các khu phố, thôn thông báo người dân hoàn thiện hồ sơ chứng minh hoạt động sản xuất và thiệt hại tại thời điểm xảy ra thiên tai.

Theo hướng dẫn, hồ sơ gồm giấy cam kết hỗ trợ có xác nhận của trưởng khu phố; giấy tờ về quyền sử dụng đất, mặt nước hoặc hợp đồng thuê, khoán; hóa đơn, chứng từ mua giống, vật tư, thức ăn, điện và hình ảnh sản xuất... Trưởng khu phố tiếp nhận, phối hợp tổ kiểm tra rà soát, đối chiếu trước khi chuyển hồ sơ về phường.

Ông Hoàng Anh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Hòa Xuân, cho biết phần lớn hộ nuôi thủy sản còn nhỏ lẻ, tự phát. Việc mua bán con giống, thức ăn chủ yếu bằng thỏa thuận, không có hóa đơn, chứng từ nên khó hoàn thiện hồ sơ nhận hỗ trợ. Nếu không có cơ chế tháo gỡ phù hợp, đối với phần kinh phí không thể giải ngân, địa phương sẽ làm thủ tục nộp trả về ngân sách tỉnh theo quy định.

Ông Nguyễn Thiên Văn, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, cho biết các hộ nuôi số lượng lớn phải đăng ký kê khai ban đầu với chính quyền và hoạt động nuôi trong vùng quy hoạch. Trường hợp không đáp ứng điều kiện thì chưa đủ cơ sở pháp lý để nhận hỗ trợ từ ngân sách.

Tuy nhiên qua rà soát, nhiều hộ nuôi bị thiệt hại nặng, đời sống khó khăn. Vì vậy Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp đang rà soát, xin chủ trương sử dụng nguồn vận động, xã hội hóa để hỗ trợ người dân.

Theo ông Văn, hóa đơn, chứng từ mua giống, thức ăn và các tài liệu liên quan là cơ sở xác minh quá trình sản xuất. Cấp xã sẽ phối hợp cộng đồng và cơ quan chuyên môn đánh giá từng trường hợp; hồ sơ đáp ứng quy định sẽ được hỗ trợ.

Sau bão lũ gần 1 năm, người nuôi thủy sản mắc kẹt giữa nợ và hồ sơ chờ hỗ trợ - Ảnh 4.Kiểm điểm trách nhiệm chủ tịch xã và trưởng phòng kinh tế sau sai sót trả tiền hỗ trợ thiên tai

Sau khi người dân phản ánh tiền hỗ trợ khắc phục sản xuất nông nghiệp được chi trả thấp hơn quy định, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thủy và Trưởng Phòng Kinh tế cùng các tập thể liên quan đã được yêu cầu kiểm điểm trách nhiệm.

Gần một năm sau đợt bão lũ nghiêm trọng cuối năm 2025, hàng loạt hộ nuôi trồng thủy sản tại khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk vẫn chưa thể tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ phục hồi sản xuất. Thiệt hại nặng nề khiến nhiều gia đình lâm vào cảnh kiệt quệ tài chính, buộc phải vay mượn lãi ngoài hoặc thu hẹp diện tích canh tác do tài sản thế chấp ngân hàng đã cạn kiệt. Sự chậm trễ này đang trực tiếp kéo dài thời gian tái thiết kinh tế của người dân tại các địa bàn chịu ảnh hưởng nặng như phường Sông Cầu và phường Hòa Hiệp. Dù tỉnh Đắk Lắk đã bố trí gần 601 tỉ đồng từ ngân sách theo Nghị quyết 05/NQ-HĐND để hỗ trợ giống và khôi phục sản xuất, tiến độ giải ngân đến đầu tháng 9-2026 mới đạt hơn 38%. Trong tổng số 65 xã, phường thụ hưởng, hiện vẫn còn 18 địa phương chưa thể giải ngân nguồn tiền được cấp. Đáng chú ý, có 7 địa phương thậm chí đã đề xuất hoàn trả lại toàn bộ kinh phí do không thể hoàn tất thủ tục phân bổ theo quy định. Điểm nghẽn lớn nhất xuất phát từ yêu cầu hồ sơ pháp lý khi phần lớn hộ nuôi thiếu giấy tờ chứng minh quy trình chăn nuôi, hóa đơn con giống, thức ăn hoặc từng nuôi ngoài vùng quy hoạch. Mặt khác, công tác rà soát và phối hợp giữa các cấp cơ sở còn thiếu đồng bộ, dẫn đến việc hiện trạng vùng nuôi thay đổi trước khi lực lượng chức năng kịp xác minh thực địa. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tháo gỡ rào cản hành chính nhằm đưa nguồn lực ngân sách đến đúng đối tượng thụ hưởng kịp thời.
amung