Một số sinh viên trong nhóm dự án, các bạn kỳ vọng sẽ giúp nông dân canh tác thuận lợi hơn trong thời đại số - Ảnh: LAN NGỌC
Dễ dàng số hóa nhật ký canh tác
Dự án khởi nghiệp sáng tạo MieTaNote Bot (Trợ lí AI ghi nhật ký và tư vấn canh tác sầu riêng) là thành quả của nhóm nữ sinh viên: Hoàng Thảo Trang, Nguyễn Thị Bảo Trúc, Thái Hoàng Thiên Nhi, Nguyễn Thảo Như và Đinh Thị Thuânh (người dân tộc Ba Na) của Trường Sư phạm (Đại học Cần Thơ).
Trưởng nhóm Hoàng Thảo Trang nói thực tế người trồng sầu riêng gặp không ít khó khăn trong việc ghi chép nhật ký canh tác và tiếp cận tư vấn kỹ thuật. Nhóm nhận ra điều đó nên tìm cách nghiên cứu, thiết kế MieTaNote Bot.
Trong đó, yêu cầu đặt ra là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) số hóa dữ liệu sản xuất, hỗ trợ nhận diện vấn đề và cung cấp gợi ý xử lý bệnh hại cho nhà vườn. Với chiếc điện thoại thông minh có kết nối Internet, người dùng cài đặt nền tảng Telegram là có thể dùng được.
Sinh viên cao đẳng nghề Sóc Trăng ‘nâng cúp’ khởi nghiệp với 'Trà lúa non' ST25 độc đáo
Hầu hết ý tưởng khởi nghiệp sinh viên chưa sáng tạo, không thu hút nguồn lực đầu tư
3 trường tìm kiếm ý tưởng sáng tạo sinh viên, giải thưởng hàng trăm triệu
Chatbot của dự án chạy trên nền tảng Telegram cho phép người nông dân tương tác bằng tin nhắn tiếng Việt với hai nhóm tác vụ chính: ghi nhật ký canh tác và tư vấn kỹ thuật.
Với lệnh /nhat_ky ở đầu tin nhắn, hệ thống nhận diện yêu cầu ghi nhật ký, sau đó chuyển dữ liệu thành thông tin có cấu trúc và tự động lưu vào Google Sheets thông qua Make.com. Nhờ đó giảm thao tác thủ công, đồng thời tạo kho dữ liệu tập trung để theo dõi lịch sử chăm sóc vườn.
Còn chức năng tư vấn, người dùng sử dụng lệnh /tu_van để đặt câu hỏi hoặc gửi hình ảnh kèm nội dung mô tả tình trạng cây. Chatbot ứng dụng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) kết hợp công nghệ RAG giúp tra cứu tài liệu kỹ thuật đã được cung cấp để đưa ra thông tin tham khảo về cách xử lý.
Chẳng hạn khi nông dân hỏi về hiện tượng sầu riêng vàng lá hoặc thân bị nứt, xì mủ, hệ thống sẽ tìm kiếm thông tin trong kho tài liệu chuyên môn để phản hồi.
"Làm sao có thể hỗ trợ người trồng nhận biết vấn đề sớm, tham khảo biện pháp chăm sóc phù hợp và hạn chế sử dụng phân, thuốc thiếu căn cứ, hướng tới việc nâng cao năng suất và chất lượng sầu riêng xuất bán", Thảo Trang nói.
Người dân thu hoạch sầu riêng tại tỉnh Đồng Tháp - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Tạo kho dữ liệu kỹ thuật trồng sầu riêng
Để phát triển dự án, nhóm hướng tới xây dựng kho dữ liệu tập trung về kỹ thuật canh tác sầu riêng và các bệnh thường gặp tại Đồng bằng sông Cửu Long như xì mủ, nứt thân, vàng lá trên cây sầu riêng.
Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp chatbot cung cấp thông tin và gợi ý xử lý phù hợp cho nhà vườn nhanh và hiệu quả nhất. Nguồn dữ liệu dự kiến được thu thập từ các tài liệu kỹ thuật có độ tin cậy, nhất là sổ tay hướng dẫn canh tác sầu riêng theo tiêu chuẩn VietGAP.
Song song đó là quy trình canh tác sầu riêng bền vững, bảo đảm an toàn thực phẩm do Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ban hành.
Tuy nhiên việc tìm kiếm, chọn lọc và chuẩn hóa tài liệu kỹ thuật là một trong những thách thức lớn trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu cho AI. Nhóm cho biết cũng cần dành nhiều thời gian để lựa chọn công cụ, kết nối các nền tảng và kiểm thử khả năng vận hành của chatbot.
Việc ứng dụng AI hướng đến hỗ trợ người dân trồng cây sầu riêng và một số loại cây ăn trái là hướng đi mà nhóm đang thực hiện thời gian tới - Ảnh: CHÍ CÔNG
Top 15 dự án sáng tạo của Inspire Mekong 2026
Dự án MieTaNote Bot đã lọt vào top những dự án xuất sắc nhất tại Diễn đàn Thanh niên Inspire Mekong 2026 chủ đề "Thanh niên đổi mới sáng tạo vì phát triển bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long".
Diễn đàn do Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững - United Way Việt Nam và Viện Mekong (Đại học Cần Thơ) tổ chức. Qua đó góp phần trang bị cho các bạn trẻ miền Tây năng lực ứng dụng AI, STEM và đổi mới sáng tạo để giải quyết các vấn đề về nông nghiệp bền vững, môi trường, biến đổi khí hậu.
Đặc biệt, chương trình tạo kênh kết nối và hỗ trợ các bạn trẻ muốn khởi nghiệp theo hướng đổi mới sáng tạo.
Singapore, Pháp, Trung Quốc... học sinh được dùng AI đến đâu?Có nơi cho trẻ học về ai ngay từ những năm đầu tiểu học nhưng chưa vội đưa chatbot vào tay các em, có nơi chờ đến 13-14 tuổi mới cho trực tiếp dùng AI tạo sinh trong lớp.