Vành đai 3 trên cao - Ảnh: H.QUANG
Sở Xây dựng Hà Nội vừa có văn bản trả lời kiến nghị của Cục Cảnh sát giao thông về việc tổ chức lại giao thông trên đường vành đai 3 trên cao.
Trước đó, Cục Cảnh sát giao thông đề xuất bố trí 3 làn xe mỗi chiều, bỏ làn dừng khẩn cấp và điều chỉnh tốc độ khai thác đồng bộ trên toàn tuyến.
Không đáp ứng quy chuẩn thiết kế
Sau khi nhận kiến nghị, Sở Xây dựng Hà Nội phối hợp Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Hà Nội, Trung tâm Nghiên cứu viễn thông - tín hiệu - điện thuộc Trường đại học Giao thông vận tải Hà Nội và các đơn vị liên quan rà soát hiện trạng, đánh giá tình hình giao thông.
Theo hồ sơ được Bộ Giao thông vận tải, nay là Bộ Xây dựng, phê duyệt, đoạn vành đai 3 trên cao từ cầu Thanh Trì đến cầu Thăng Long được đầu tư theo tiêu chuẩn đường cao tốc đô thị, quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 100km/h.
Hiện tốc độ khai thác trên tuyến chưa đồng nhất. Đoạn từ cầu Thanh Trì đến nút giao Mai Dịch và đoạn từ công viên Hòa Bình đến cầu Thăng Long giới hạn 80km/h; đoạn từ nút giao Mai Dịch đến công viên Hòa Bình giới hạn 100km/h.
Tuyến gồm hai đơn nguyên cầu cạn bê tông cốt thép chạy song song, cách nhau 0,5m. Khoảng trống này được bố trí hệ thống chiếu sáng. Mỗi đơn nguyên có 2 làn xe và một làn dừng khẩn cấp.
Theo Sở Xây dựng, đối chiếu các quy chuẩn hiện hành về đường cao tốc và đường đô thị, với tốc độ khai thác giảm còn 60km/h, thậm chí 50km/h, chiều rộng tối thiểu của một làn ô tô là 3,5m, dải an toàn tối thiểu rộng 0,25m.
Nếu bố trí 3 làn xe mỗi chiều và bỏ làn dừng khẩn cấp, có thể xem xét hai phương án phân chia mặt cắt ngang, đều rộng 10,75m:
Phương án 1: 0,4m + 3,5m + 3,5m + 3,0m + 0,35m. Phương án 2: 0,25m + 3,5m + 3,5m + 3,25m + 0,25m.
Như vậy, nếu tổ chức 3 làn ô tô mỗi chiều, một làn sẽ rộng 3-3,25m; bề rộng dải an toàn cũng phải giảm xuống dưới 0,5m. Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia quy định kích thước tối thiểu của mặt cắt ngang đường đô thị và các yếu tố của phần xe chạy, gồm số làn, chiều rộng làn và dải an toàn.
Sở đánh giá phương án này không đáp ứng quy chuẩn thiết kế đường ô tô hiện hành. Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật quy định việc áp dụng quy chuẩn kỹ thuật là bắt buộc, do đó phương án chia lại thành 3 làn ô tô và bỏ làn dừng khẩn cấp không phù hợp, không khả thi.
Bỏ làn khẩn cấp có thể gây ùn tắc nếu gặp sự cố
Sở cũng cho rằng vành đai 3 trên cao có tính chất như tuyến đường độc đạo khi xe gặp sự cố, bởi các phương tiện không thể tránh sang tuyến đường khác.
Bỏ làn dừng khẩn cấp có thể khiến xe gặp sự cố như chết máy, nổ lốp hoặc xảy ra va chạm, tai nạn phải dừng trên làn xe chạy, tạo điểm nghẽn và gây ùn tắc.
Khi ùn ứ xảy ra, việc không còn làn dừng khẩn cấp cũng có thể cản trở xe cứu hỏa, cứu thương và xe cứu hộ tiếp cận hiện trường, kéo dài thời gian xử lý.
Tại một số nút giao như Thanh Xuân, Trung Hòa và đường dẫn lên cầu Thăng Long, mặt cắt ngang hiện trạng thu hẹp còn 9m và không có làn khẩn cấp.
Theo sở, nếu chuyển từ đoạn 3 làn xe sang đoạn 2 làn, các vị trí này có thể trở thành nút thắt, gây thêm điểm nghẽn khi tổ chức giao thông thành 3 làn ô tô.
Để giảm ùn tắc, liên ngành đã điều chỉnh vạch sơn liền thành vạch đứt trên đoạn dài 100m trước lối xuống và 100m sau lối lên tại các nút giao, tạo điều kiện cho xe tách, nhập làn.
Khi xảy ra ùn tắc, Phòng Cảnh sát giao thông chủ động điều tiết, cho phép xe đi vào làn dừng khẩn cấp. Các nút giao phía dưới cũng được điều chỉnh tổ chức giao thông nhằm tăng khả năng lưu thoát xe tại các nhánh lên, xuống.
Trong đó, xe tải trên 10 tấn bị cấm đi từ quốc lộ 32 và đại lộ Thăng Long lên vành đai 3 trên cao trong giờ cao điểm. Giao thông tại nút Khuất Duy Tiến - Nguyễn Trãi và Nghiêm Xuân Yêm - Nguyễn Hữu Thọ cũng được tổ chức lại.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, về lâu dài, Hà Nội sẽ đẩy nhanh tiến độ thi công các tuyến vành đai 4, vành đai 3,5 nhằm giảm lượng xe lưu thông trên vành đai 3 trên cao. TP cũng thúc đẩy tiến độ các cầu qua sông Hồng gồm Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi và Thượng Cát để tăng khả năng kết nối giao thông.
Thời gian tới, Hà Nội dự kiến ứng dụng giao thông thông minh, lắp đặt hệ thống biển báo điện tử VMS trên tuyến. Hệ thống sẽ cảnh báo để tài xế thay đổi lộ trình, đồng thời hỗ trợ điều tiết xe đi vào làn dừng khẩn cấp khi xảy ra ùn tắc.
Hà Nội cũng sẽ xây dựng phương án điều tiết xe tải khi các tuyến vành đai 3,5 và vành đai 4 hoàn thành, nhằm giảm lưu lượng phương tiện trên vành đai 3 trên cao.
Chuyển làn khẩn cấp vành đai 3 trên cao thành đường xe chạy, phương án xử lý sự cố thế nào?Theo Cục Cảnh sát giao thông, khi không có làn dừng khẩn cấp không có nghĩa là không có phương án xử lý khẩn cấp. Việc xử lý sự cố đã được tính toán, xây dựng các phương án, kịch bản cụ thể trong các tình huống.