Sợi dây dù trùng khớp lời kể về nhiều bộ đội bị trói: Những hy vọng tìm cha

Những hy vọng tìm cha trước ngôi mộ tập thể

Chính quyền xã Hiệp Đức, thành phố Đà Nẵng đã tổ chức lễ viếng, truy điệu, an táng mộ liệt sĩ tập thể có 17 hài cốt cán bộ, chiến sĩ các đơn vị trực thuộc Sư đoàn 2, Quân khu 5 hy sinh trong trận đánh tại khu vực Đồi Thi, huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam (cũ), năm 1970.

Các hài cốt được cất bốc tại thôn Gò Cao, xã Thu Bồn (Đà Nẵng) vào ngày 15/9. Ngôi mộ này được ông Võ Đình Thế (quê thành phố Đà Nẵng) cung cấp thông tin. Ông Thế từng trực tiếp phát hiện, cất bốc, mai táng và chăm lo hương khói các phần mộ nhiều năm trước.

Trong lễ truy điệu, đứng lặng trước linh cữu phủ quốc kỳ, bà Bùi Thị Son (65 tuổi, quê tỉnh Hải Dương cũ, hiện trú thành phố Đồng Nai) không giấu được xúc động. Bà đến xã Hiệp Đức với một niềm hy vọng trong số những hài cốt lần này có cha của mình.

Cha bà Son là liệt sĩ Bùi Văn Sáu, nhập ngũ năm 1968, hy sinh tại chiến trường miền Nam năm 1970, khi mới 29 tuổi. Khi cha lên đường, bà Son mới 7 tuổi và chỉ một lần được gặp lại ông trong thời gian ông về quê làm nhiệm vụ.

“Tôi vẫn hy vọng cha được trở về với gia đình. Nhưng dù chưa biết có phải cha hay không, nhìn đồng đội của ông được đưa về yên nghỉ, tôi rất xúc động”, bà Son nghẹn ngào nói.

Cũng lặng lẽ trước ngôi mộ tập thể, ông Bùi Văn Ngoạn (58 tuổi, trú thành phố Hải Phòng) mang theo một nỗi mong chờ đã kéo dài gần cả cuộc đời. Cha nhập ngũ năm 1968 khi ông Ngoạn sinh được vài tháng. Từ đó, người con chưa một lần biết mặt cha, hình ảnh về ông chỉ hiện diện qua lời kể của mẹ.

Suốt nhiều năm, ông Ngoạn luôn đau đáu về người thân mà mình chưa một lần được gọi tiếng “cha”. Khi biết 17 hài cốt vừa được tìm thấy tại Hiệp Đức đều là cán bộ, chiến sĩ thuộc Sư đoàn 2, Quân khu 5, đơn vị cha mình từng chiến đấu, ông Ngoạn lập tức lên đường vào viếng thăm.

Theo ông Ngoạn, bản thân không có kỷ niệm tuổi thơ để nhận ra cha, chỉ có những thông tin ít ỏi được gia đình gìn giữ suốt nhiều năm. Thế nhưng, trong khoảnh khắc đứng trước linh cữu này, ông vẫn mong một trong 17 người lính đang trở về chính là cha mình.

Ông Ngoạn thành kính thắp nén hương cho các liệt sĩ. Ông nói rằng dù danh tính vẫn đang chờ cơ quan chức năng xác định, nhưng được đứng ở đây, được biết những người lính từng chiến đấu cùng thế hệ của cha mình đã có một nơi an nghỉ cũng là một niềm an ủi khó tả.

Những ký ức về đồng đội chưa bao giờ mất đi

Với đôi mắt đỏ hoe, ông Trần Phước Sảo, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 15, Sư đoàn 2, Quân khu 5 cũng lặng người trước những linh cữu đồng đội đã nằm lại nhiều thập kỷ.

Với ông Sảo, Đồi Thi không chỉ là một địa danh trên bản đồ. Đó là nơi từng diễn ra những trận đánh ác liệt của Sư đoàn 2 trong năm 1969-1970, nơi nhiều đồng đội của ông đã ngã xuống.

Ông Sảo kể sau các trận đánh, nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh nhưng đồng đội không có điều kiện đưa thi thể về. Địch đã bắt người dân thu gom thi thể bộ đội, sau đó bị buộc tay, chân bằng dây dù và chôn trong những hố tập thể.

Khi nhắc đến chi tiết “sợi dây dù”, ông Sảo chậm lại. Giọng người cựu tiểu đoàn trưởng trầm xuống, đôi mắt vẫn hướng về những linh cữu trước mặt. Ông bảo sau gần 60 năm, những ký ức về đồng đội đã nằm lại chiến trường vẫn chưa bao giờ mất đi.

“Anh em hy sinh nhiều. Có người chúng tôi biết, có người không kịp biết tên. Chỉ mong bây giờ tìm được hết, đưa các anh về với đồng đội, với gia đình”, ông Sảo xúc động chia sẻ.

Như Dân trí đã thông tin, trong các ngày 29/7 và 5/8, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố tổ chức lấy ý kiến nhân chứng để xác minh nguồn gốc các hài cốt. Nhiều nhân chứng cung cấp căn cứ cho thấy đây là những liệt sĩ hy sinh trong các trận đánh tại Hiệp Đức năm 1970.

Ngày 9/9, ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND thành phố, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thành phố Đà Nẵng, ký kết luận xác định 17 hài cốt là cán bộ, chiến sĩ các đơn vị trực thuộc Sư đoàn 2, Quân khu 5, hy sinh tại khu vực Đồi Thi, quận lỵ Hiệp Đức từ ngày 26 đến 30/4/1970.

Ngày 15/9, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng đã khai quật, cất bốc ngôi mộ tập thể gồm 17 hài cốt liệt sĩ nói trên tại thôn Gò Cao, xã Thu Bồn.

Trong quá trình khai quật, lực lượng chức năng phát hiện nhiều di vật như dây dù, võng, ví da, bàn chải cùng các dấu tích liên quan. Các di vật cơ bản phù hợp với lời kể của ông Thế và ông Sảo về quá trình phát hiện và mai táng 17 hài cốt.