Suất ăn lèo tèo, học sinh chờ gần 13g mới được ăn trưa: Ai chịu trách nhiệm?

Sau vụ suất ăn 40.000 đồng tại Trường Tiểu học Trung Giã, Hà Nội, chỉ có vài món khiến phụ huynh bức xúc, câu chuyện bữa trưa học sinh tiếp tục được đặt lên bàn nghị sự. Tại một số trường khác, học sinh còn phải chờ đến gần 13 giờ mới được ăn, làm dấy lên lo ngại về chất lượng phục vụ, sức khỏe và trách nhiệm quản lý. Theo Tiền Phong, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội vừa yêu cầu các phường, xã cùng trường học trực thuộc rà soát toàn bộ phương án tổ chức bữa ăn bán trú. Nội dung rà soát bao gồm cơ sở vật chất, nhân lực, bếp ăn, khu vực dùng bữa, quy trình chế biến, vận chuyển, giao nhận và thời gian ăn nghỉ của học sinh. Các trường phải đối chiếu số lượng học sinh đăng ký bán trú với năng lực phục vụ thực tế, bảo đảm khung giờ ăn phù hợp từng cấp học và điều kiện riêng. Với cơ sở sử dụng suất ăn hoặc thực phẩm từ bên ngoài, nhà trường cần đánh giá năng lực cung ứng, số lượng điểm giao, khoảng cách vận chuyển và phương tiện. Nhà cung cấp cũng phải chứng minh đủ nhân lực, khả năng giao đúng giờ, đồng thời chuẩn bị phương án dự phòng khi bếp, thiết bị, điện, xe vận chuyển hoặc nhân sự gặp sự cố. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội nhấn mạnh, bán trú chỉ được tổ chức khi phù hợp điều kiện thực tế và dựa trên sự tự nguyện của học sinh, cha mẹ học sinh. Nhà trường không được triển khai nếu chưa bảo đảm đầy đủ cơ sở vật chất, nhân lực, an toàn thực phẩm, nguồn gốc nguyên liệu, quản lý học sinh và phương án xử lý sự cố. Điều này đồng nghĩa người đứng đầu cơ sở giáo dục không thể chỉ giao việc cho nhà cung cấp, rồi xem chất lượng bữa ăn là trách nhiệm riêng của đơn vị bên ngoài. Người đứng đầu phải tổ chức, quản lý, kiểm tra và giám sát bữa ăn, đồng thời bố trí người trực tiếp kiểm tra ngay tại thời điểm suất ăn được giao đến trường. Mỗi lần tiếp nhận, trường phải kiểm tra nguồn gốc, số lượng, định lượng, cảm quan, điều kiện vận chuyển, bảo quản, hạn sử dụng và mức độ phù hợp với thực đơn. Nhà trường cũng phải đối chiếu suất ăn thực tế với nội dung đã thống nhất trong hợp đồng, tránh tình trạng thực đơn trên giấy đầy đủ nhưng khay cơm nhận được thiếu hụt. Quy trình kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn và các yêu cầu an toàn thực phẩm phải được thực hiện đầy đủ, không thể rút gọn vì áp lực thời gian. Thực phẩm không rõ nguồn gốc, có dấu hiệu bất thường hoặc được vận chuyển, bảo quản không đúng điều kiện phải bị từ chối tiếp nhận và sử dụng. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội lưu ý, yêu cầu phục vụ đúng giờ không thể trở thành lý do để trường bỏ qua các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Một bữa ăn đến sớm nhưng thiếu chất lượng vẫn không đạt mục tiêu, bởi học sinh cần được ăn đủ, ăn an toàn và được chăm sóc đúng với lứa tuổi. Thực đơn vì thế phải bảo đảm đủ lượng, cân đối dinh dưỡng, phù hợp từng cấp học, đồng thời đa dạng hơn và thay đổi theo mùa. Các trường được yêu cầu sử dụng HanoiCheck để quản lý an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và cập nhật đầy đủ thông tin về quá trình cung ứng. Thông tin cần công khai gồm đơn vị cung cấp, nguồn gốc nguyên liệu, thực đơn, định lượng, quá trình giao nhận suất ăn và kết quả kiểm tra. Nhà trường phải thường xuyên đánh giá nhà cung cấp dựa trên hợp đồng và kết quả thực tế, thay vì chỉ dựa vào hồ sơ năng lực ban đầu. Nếu lỗi còn khả năng khắc phục, nhà cung cấp phải xử lý ngay, bảo đảm không tái diễn; nếu vi phạm hợp đồng hoặc không đủ năng lực, trường có thể thay thế. Trong trường hợp cần thiết, nhà trường và cơ quan có thẩm quyền được xem xét tạm dừng hoặc chấm dứt hợp đồng, đồng thời chuẩn bị phương án khác. Các trường cũng phải công khai thực đơn, mức tiền ăn, định lượng, tên đơn vị cung cấp và tạo điều kiện để đại diện cha mẹ học sinh tham gia giám sát. UBND phường, xã cần tăng cường kiểm tra, nhất là tại trường từng có phản ánh hoặc sử dụng nhà cung cấp phục vụ đồng thời nhiều cơ sở. Khi phát hiện suất ăn có dấu hiệu không an toàn, trường phải dừng sử dụng, bảo quản mẫu cùng hồ sơ liên quan, báo cáo cơ quan chức năng để truy xuất và xử lý. Những yêu cầu này cho thấy trách nhiệm không chỉ nằm ở đơn vị nấu ăn, mà thuộc cả nhà trường, người đứng đầu, cơ quan quản lý và bên cung cấp. Với phụ huynh Trường Tiểu học Trung Giã phải đón con về ăn cơm nhà sau khi trường tạm dừng bán trú, điều họ cần là thông tin rõ ràng và giải pháp đáng tin cậy. Bữa trưa học đường chỉ thực sự ổn định khi mỗi suất ăn được kiểm soát từ nguồn nguyên liệu đến khay cơm, giao đúng giờ và đủ dinh dưỡng.