Sau hai lần can thiệp lấy sỏi thận trái và sỏi niệu quản phải 10 năm trước, thận phải của ông Xuân bị biến chứng teo nhỏ mất chức năng. Thận trái đảm nhận việc lọc máu cho toàn bộ cơ thể. Một tháng trước, ông đau âm ỉ vùng hông lưng trái, chụp CT tại Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho thấy sỏi thận trái tái phát kích thước 4 cm.
ThS.BS Nguyễn Tân Cương, Trưởng khoa Tiết niệu B, Trưởng đơn vị Ung thư Tiết niệu, cho biết sỏi nhỏ không gây tắc nghẽn có thể theo dõi định kỳ. Trường hợp ông Xuân, sỏi lớn gây đau và chỉ còn một bên thận nên trì hoãn điều trị sẽ có nguy cơ tắc nghẽn, nhiễm khuẩn kéo dài, ảnh hưởng đến thận còn lại.
Bác sĩ Cương (ngoài cùng) và BS.CKI Phan Trường Nam nội soi ngược dòng bằng ống soi mềm tán sỏi thận cho ông Xuân. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Người chỉ còn một quả thận hoạt động như ông Xuân được xếp vào nhóm nguy cơ cao. Biến chứng xảy ra với quả thận duy nhất trong lúc can thiệp cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng thận chung của người bệnh, thậm chí dẫn tới nguy cơ phải lọc máu lâu dài, theo bác sĩ Cương.
Kết quả xét nghiệm, chụp CT, xác định thận trái của ông vẫn hoạt động tốt, nhu mô thận còn khả năng bảo tồn, không có các biến chứng nhiễm trùng. Êkíp chỉ định nội soi ngược dòng bằng ống soi mềm, tán sỏi bằng năng lượng laser mà không cần rạch da hay tạo đường hầm xuyên nhu mô thận. Đây là phương pháp tối ưu hạn chế tổn thương nhu mô, giảm nguy cơ chảy máu, bảo tồn tối đa chức năng của thận còn lại.
Êkíp đưa ống soi mềm với đầu uốn cong linh hoạt, đi ngược dòng từ niệu đạo, qua bàng quang, lên niệu quản, len lỏi qua hệ thống đài bể thận để tiếp cận sỏi. Năng lượng laser tán vụn sỏi thành những mảnh nhỏ và bơm hút ra ngoài theo đường tự nhiên. Do không có đường mổ xuyên qua nhu mô thận, người bệnh ít đau, thời gian hồi phục và nằm viện ngắn hơn. Sau thủ thuật, ông Xuân hồi phục nhanh, không sốt, không đau nhiều, xuất viện chỉ sau 2 ngày.
Một tháng sau, ông Xuân tái khám, tình trạng ổn định và bắt đầu áp dụng các biện pháp phòng ngừa tái phát theo tư vấn của bác sĩ.
Sỏi tiết niệu là bệnh phổ biến tại Việt Nam. Theo bác sĩ Cương, khoảng 50% trường hợp sỏi thận tái phát sau điều trị trong vòng 5-10 năm đầu nếu người bệnh không tuân thủ các biện pháp phòng ngừa.
Để giảm nguy cơ tái phát, sau thủ thuật bệnh nhân cần được phân tích thành phần sỏi và đánh giá chuyển hóa cơ bản, xét nghiệm nước tiểu 24 giờ nhằm phát hiện các rối loạn như tăng canxi niệu, tăng oxalat niệu hay giảm citrat niệu, từ đó có thể cần dùng thuốc dự phòng phù hợp theo chỉ định. Người bệnh nên uống đủ nước, hạn chế ăn mặn, duy trì vận động thể chất đều đặn để tăng cường sức khỏe.
Người có tiền sử sỏi thận, đặc biệt người chỉ còn một thận hoạt động, nên tái khám định kỳ 6-12 tháng để phát hiện sớm sỏi tái phát, tránh nguy cơ ảnh hưởng chức năng thận về lâu dài.
Hà Thanh
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh thận - tiết niệu tại đây để bác sĩ giải đáp