Tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ, suy tim

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tại Việt Nam, chỉ hơn 40% người tăng huyết áp biết tình trạng bệnh. Hội Tim mạch Việt Nam dự kiến, ít nhất 50% trong tổng số người bị tăng huyết áp được kiểm soát bệnh, vào năm 2030.

Theo dữ liệu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và một số điều tra nghiên cứu chuyên ngành, tại Việt Nam, trong số những người bị tăng huyết áp, tỷ lệ được kiểm soát hiệu quả khoảng 11,2%; hơn 40% trong số tăng huyết áp biết được tình trạng bệnh; 30% trong số bị tăng huyết áp dùng thuốc điều trị đầy đủ.

Hiến chương 50/30: nâng cao tỷ lệ kiểm soát huyết áp tại Việt Nam đã chính được Hội Tim mạch Việt Nam phát động, trong khuôn khổ Đại hội toàn quốc Hội Tim mạch học Việt Nam diễn ra tại Đà Nẵng ngày 3 - 4.10.

GS-TS Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Hội Tim mạch học Việt Nam, cho biết, hiến chương là sự cam kết chung tay của các ban, ngành, tổ chức cùng ngành y tế triển khai, hướng đến mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Hiến chương 50/30 hướng đến mục tiêu nâng cao tỷ lệ kiểm soát huyết áp tại Việt Nam ít nhất 50% trong tổng số người bị tăng huyết áp, vào năm 2030.

GS Hùng lưu ý, tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu của vòng xoắn chuỗi bệnh lý: đột quỵ, suy tim, tử vong do tim mạch.

Khi kiểm soát huyết áp hiệu quả, giảm 5 mmHg giúp giảm 13% đột quỵ, giảm 13% suy tim, giảm 8% bệnh tim thiếu máu cục bộ và tử vong do tim mạch giảm 5%.

Nếu phát hiện sớm tăng huyết áp, chi phí rất nhỏ đầu tư cho điều trị tăng huyết áp, chính là đầu tư cho sức khỏe, chi phí cho điều trị các biến cố tim mạch giảm rất lớn nếu duy trì kiểm soát tăng huyết áp.

Tăng huyết áp là tình trạng áp lực trong mạch máu quá cao so với chỉ số bình thường là 120/80 mmHg. Với người bị tăng huyết áp, nên kiểm soát dưới 130/80 mmHg, đặc biệt với những người có bệnh tim mạch (bệnh tim hoặc đột quỵ); đái tháo đường, bệnh thận mãn tính.

WHO cho biết, tăng huyết áp khá phổ biến ở một số nhóm tuổi, có thể trở nên nghiêm trọng nếu không được điều trị. Người bị huyết áp cao có thể không cảm thấy triệu chứng gì. Cách để biết là đi kiểm tra huyết áp.

Trên toàn cầu, khoảng 33% dân số trong độ tuổi 30 - 79 mắc bệnh tăng huyết áp (khoảng 1,4 tỉ người). Hơn 60% người trưởng thành từ 30 - 79 tuổi mắc bệnh cao huyết áp sống ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình.

Ước tính có khoảng 600 triệu người trưởng thành bị tăng huyết áp (khoảng 44%) không biết mình mắc bệnh.

Đại hội Tim mạch toàn quốc lần thứ 20 có 2.500 đại biểu trong nước và quốc tế tham dự, diễn ra tại Đà Nẵng từ 3 - 4.10 đã dành nghi thức đặc biệt vinh danh GS-TS Huỳnh Văn Minh, Chủ tịch Hội Tim mạch học Việt Nam nhiệm kỳ 2024 - 2026.

Tại đại hội, 135 phiên khoa học về các nội dung: dự phòng, tăng huyết áp; rối loạn mỡ máu, bệnh động mạch vành, suy tim, rối loạn nhịp, tim mạch can thiệp, bệnh tim cấu trúc; hình ảnh học; phẫu thuật và hồi sức tim mạch; trí tuệ nhân tạo, công nghệ số trong y tế được các chuyên gia trình bày, thảo luận.

Tại Việt Nam, tăng huyết áp hiện được xác định là nguyên nhân hàng đầu khởi phát chuỗi biến cố nghiêm trọng như đột quỵ và suy tim, kéo theo tỷ lệ tử vong do tim mạch ở mức báo động. Dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng các điều tra chuyên ngành chỉ ra rằng, hơn 40% người mắc bệnh trong nước biết rõ tình trạng của mình nhưng chỉ khoảng 11,2% đạt hiệu quả kiểm soát huyết áp tối ưu. Thống kê cũng ghi nhận vỏn vẹn 30% bệnh nhân tuân thủ điều trị bằng thuốc đầy đủ, phản ánh khoảng trống lớn trong ý thức phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Trước thực trạng này, Hội Tim mạch học Việt Nam đã chính thức phát động "Hiến chương 50/30: nâng cao tỷ lệ kiểm soát huyết áp tại Việt Nam" trong khuôn khổ Đại hội toàn quốc diễn ra tại Đà Nẵng ngày 3 và 4 tháng 10. GS-TS Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Hội Tim mạch học Việt Nam, khẳng định hiến chương là cam kết phối hợp giữa ngành y tế với các tổ chức xã hội nhằm đưa tỷ lệ kiểm soát huyết áp đạt ít nhất 50% vào năm 2030. Đáng chú ý, các phân tích y khoa chỉ ra rằng việc giảm thành công 5 mmHg huyết áp sẽ giúp giảm 13% nguy cơ đột quỵ, 13% nguy cơ suy tim và 5% tỷ lệ tử vong chung do bệnh lý tim mạch. Xét trên quy mô toàn cầu, khoảng 1,4 tỷ người trong độ tuổi từ 30 đến 79 đang sống chung với tăng huyết áp, trong đó hơn 60% bệnh nhân tập trung tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình. Do căn bệnh này thường diễn tiến âm thầm không có triệu chứng rõ rệt, ước tính có tới 600 triệu người trưởng thành trên thế giới hoàn toàn không biết bản thân mắc bệnh. Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần chủ động đo kiểm tra định kỳ để duy trì chỉ số áp lực mạch máu dưới mức 130/80 mmHg, đặc biệt ở nhóm đối tượng có tiền sử đái tháo đường hoặc bệnh thận mãn tính.