Té ngã tưởng nhẹ, người bệnh có thể nguy kịch vì tổn thương nội tạng

Ngày 25/10, Bệnh viện Nhân dân 115 (TPHCM) cho biết, khoa Cấp cứu của bệnh viện vừa tiếp nhận một trường hợp nguy kịch sau tai nạn té thang từ độ cao khoảng 2m, va đập mạnh vào vùng ngực và bụng. Dù bên ngoài chỉ có vết trầy xước nhẹ, người bệnh đã xuất hiện các dấu hiệu suy hô hấp, tụt huyết áp và nguy cơ xuất huyết nội nghiêm trọng.

Trầy xước nhẹ, tổn thương bên trong nguy hiểm

Theo BS.CKII Mộc Thiên Tài, khoa Khám bệnh, trong sinh hoạt và lao động hằng ngày, tai nạn té thang, trượt cầu thang hoặc ngã từ trên cao khá phổ biến. Nhiều người thường chủ quan tự theo dõi tại nhà khi thấy cơ thể chỉ trầy xước nhẹ, không có vết thương chảy máu nhiều.

Tuy nhiên, những chấn thương kín vùng ngực và bụng có thể gây tổn thương nội tạng nghiêm trọng dù không để lại dấu hiệu rõ ràng trên da.

Trường hợp nói trên là một ví dụ. Khi nhập viện, người bệnh trong tình trạng vật vã, kích thích, thở nhanh nông với tần số 25 lần/phút, mạch nhanh nhỏ 120 lần/phút và huyết áp tụt xuống 80/50mmHg.

Qua thăm khám khẩn trương, các bác sĩ ghi nhận lồng ngực trái căng phồng, gõ vang, kèm tĩnh mạch cổ nổi. Đây là những dấu hiệu cảnh báo tràn khí màng phổi áp lực, tình trạng có thể gây chèn ép tim và phổi, đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Đồng thời, siêu âm cấp cứu tại giường theo quy trình eFAST phát hiện dịch tự do, nghi máu, lượng vừa trong ổ bụng. Điều này làm dấy lên nguy cơ chảy máu trong do tổn thương các tạng đặc như gan, lách sau chấn thương bụng kín.

Người bệnh phải đối mặt đồng thời với hai tình trạng nguy hiểm là suy hô hấp, rối loạn tuần hoàn do chấn thương ngực và nguy cơ sốc mất máu do xuất huyết trong ổ bụng.

Cấp cứu khẩn trương trong giờ vàng

Trước diễn biến suy hô hấp cấp và sốc chấn thương, ê-kíp khoa Cấp cứu nhanh chóng kích hoạt quy trình cấp cứu khẩn cấp theo nguyên tắc ABCDE, bao gồm bảo đảm đường thở, hỗ trợ hô hấp, hồi sức tuần hoàn, đánh giá thần kinh và bộc lộ toàn thân để tìm kiếm các tổn thương.

Người bệnh được hỗ trợ hô hấp, can thiệp giải áp và hồi sức dịch truyền tĩnh mạch nhằm ổn định huyết động ban đầu. Song song đó, các xét nghiệm máu, khí máu động mạch, X-quang ngực tại giường và chụp cắt lớp vi tính ổ bụng được triển khai khẩn trương để xác định mức độ tổn thương.

Nhờ phát hiện sớm các dấu hiệu đe dọa tính mạng và xử trí kịp thời, tình trạng sinh hiệu của người bệnh dần ổn định. Sau đó, người bệnh được chuyển đến chuyên khoa phù hợp để tiếp tục theo dõi và điều trị chuyên sâu.

Theo các bác sĩ, khi té ngã từ độ cao hoặc chịu lực va đập mạnh, cơ thể có thể bị tổn thương nghiêm trọng bên trong. Lực tác động có thể làm rách nhu mô phổi, gây tràn khí hoặc tràn máu màng phổi. Đồng thời làm tổn thương các tạng đặc giàu mạch máu như gan, lách, thận, dẫn đến xuất huyết nội.

Vì vậy, người dân không nên chủ quan sau tai nạn té ngã, đặc biệt khi nạn nhân ngã từ trên cao hoặc va đập mạnh vào đầu, ngực, bụng.

Các dấu hiệu cần đặc biệt cảnh giác gồm đau ngực tăng dần, hụt hơi, khó thở, thở gấp; đau bụng âm ỉ hoặc dữ dội, bụng chướng tăng dần; hoa mắt, chóng mặt, vã mồ hôi lạnh, da xanh tái, tay chân lạnh; lơ mơ, vật vã hoặc thay đổi ý thức.

Khi xuất hiện những dấu hiệu này, cần gọi cấp cứu hoặc nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế phù hợp, không chờ đợi triệu chứng tự thuyên giảm.

Bên cạnh đó, trong thời gian chờ nhân viên y tế tiếp cận, người sơ cứu cần tuân thủ nguyên tắc “3 KHÔNG” để hạn chế nguy cơ làm nặng thêm tổn thương.

Thứ nhất, không tự ý bế xốc hoặc di chuyển nạn nhân khi chưa bảo đảm an toàn và chưa đánh giá nguy cơ tổn thương cột sống, trừ trường hợp cần đưa nạn nhân ra khỏi khu vực nguy hiểm như cháy nổ, sập đổ.

Thứ hai, không tự ý cho nạn nhân ăn, uống hoặc dùng thuốc giảm đau. Thức ăn, nước uống có thể làm tăng nguy cơ hít sặc nếu người bệnh phải gây mê phẫu thuật khẩn cấp; thuốc giảm đau tự sử dụng cũng có thể gây khó khăn trong đánh giá diễn biến chấn thương.

Thứ ba, không xoa bóp mạnh, kéo nắn tay chân hoặc thoa dầu nóng lên vùng bị va đập. Những thao tác này có thể làm tổn thương nặng hơn và trì hoãn việc cấp cứu đúng cách.

Các bác sĩ khuyến cáo, sau tai nạn té ngã, việc đánh giá đúng mức độ tổn thương và cấp cứu kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ tính mạng người bệnh. Ngay cả khi không có vết thương hở đáng kể, người dân vẫn cần cảnh giác với nguy cơ chấn thương kín vùng ngực, bụng và các tổn thương nội tạng tiềm ẩn.