“Xóa sổ” 3 rốn ngập nặng!
3 khu vực ngập sâu phấn đấu “xóa sổ” gồm đường Phan Văn Hớn, đường Bình Quới và nút giao Quốc lộ 51-Huỳnh Thúc Kháng. Đây là những điểm ngập từ 30cm trở lên và kéo dài hơn 30 phút, đã ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày và đi lại của người dân thành phố.
Tại họp báo ngày 10/9, ông Trịnh Quốc Dũng, Phó phòng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, cho hay, để xóa sổ 3 khu vực này, thành phố cần hoàn thành 9 dự án với tổng mức đầu tư hơn 7.150 tỷ đồng. Đồng thời Sở đã tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố ban hành kế hoạch thoát nước, chống ngập giai đoạn 2026-2030 để tiếp tục xử lý những điểm ngập còn lại trong số 51 vị trí.
Để chủ động thoát nước, chống ngập trong mùa mưa bão, Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành Kế hoạch 402 về triển khai công tác phòng, chống ngập năm 2026; cùng với đó là kế hoạch 477 về thu gom, xử lý nước thải trên địa bàn thành phố đến năm 2030.
Trung tâm Quản lý giao thông và Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng thành phố cũng ghi nhận cơn mưa lớn diễn ra chiều tối ngày 10/9 đã khiến 33 tuyến đường thuộc phạm vi quản lý của đơn vị cùng hai khu vực bị ngập. Trong đó, khu vực thành phố Thủ Đức cũ và Bình Dương cũ bị ảnh hưởng nặng; đường Tô Ngọc Vân, Nguyễn Duy Trinh có đoạn ngập sâu 40-45cm.
Đặc biệt, thành phố xuất hiện điểm ngập mới tại hầm chui An Phú hầm (HC1-02) thuộc khu vực nút giao An Phú làm nhiều phương tiện ô-tô chết máy. Tình hình này đã khiến hầm phải đóng, phương tiện dồn lên các tuyến đường phía trên, gây ùn tắc tại cửa ngõ phía đông thành phố.
Các đơn vị chức năng huy động xe chuyên dụng, máy bơm hút nước và khơi thông hệ thống thoát nước. Sau đó đến chiều 11/9, hầm mới hoạt động trở lại. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông Thành phố Hồ Chí Minh (Ban Giao thông) - chủ đầu tư lý giải, dự án nút giao An Phú vẫn đang thi công, trạm bơm chính của hầm chưa hoàn thành nên thời gian qua chỉ sử dụng hai máy bơm tạm.
Khu vực nút giao An Phú cũng là nơi có địa hình thấp hơn một số khu vực chung quanh. Khi mưa lớn, nước mặt từ các nơi có xu hướng dồn về đây, làm tăng áp lực lên hệ thống thoát nước. Ban này cam kết, sẽ sớm thi công hoàn thiện trạm bơm chính kết hợp nâng cao độ mặt đường tại nút giao An Phú để tạo hướng thoát nước phù hợp, hạn chế nước mặt từ khu vực chung quanh dồn vào hầm.
Tạo “vành đai” chống ngập nội đô
Sau khi mở rộng địa giới hành chính, Thành phố Hồ Chí Minh có 159 điểm thường xuyên ngập, gồm 76 điểm ở khu vực Thành phố Hồ Chí Minh cũ, 52 điểm thuộc Bình Dương cũ và 31 điểm thuộc Bà Rịa-Vũng Tàu cũ.
Cùng với các giải pháp chống ngập lâu dài, mới đây Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất Ủy ban nhân dân Thành phố xây dựng ở các vị trí xung yếu, kết nối với dự án ngăn triều 10.000 tỷ đồng, tạo "vành đai" chống ngập cho nội đô thành phố.
Để phát huy tính kết nối, Sở cho rằng, thành phố cần đầu tư 19 công trình có tổng mức đầu tư khoảng 2.673 tỷ đồng. Các công trình được Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất là một phần trong lộ trình hoàn thiện Quy hoạch thủy lợi 1547. Quy hoạch này đóng vai trò là lớp kiểm soát ngập vòng ngoài cho thành phố cùng vùng phụ cận với tổng diện tích khoảng 969.000ha.
Theo đề xuất, 19 công trình có tổng mức đầu tư khoảng 2.673 tỷ đồng. Trong đó, 17 dự án dùng vốn ngân sách thành phố với hơn 2.300 tỷ, triển khai theo diện cấp bách để hoàn thành năm 2027. Hai dự án còn lại do tư nhân đầu tư, tổng kinh phí khoảng 359 tỷ đồng.
Trong số này, nhiều công trình có quy mô lớn, như tuyến kè bờ trái rạch Cầu Kinh (phường Tân Thuận) với tổng vốn 260 tỷ đồng; xây kè và cống kiểm soát triều rạch Tam Đệ (phường Phú Thuận) khoảng 450 tỷ đồng. Tại xã Hiệp Phước (Nhà Bè cũ), nhiều công trình lớn được triển khai như: cống kiểm soát triều Lấp Dầu (540 tỷ đồng), đê bao và các cống rạch Bà Lào (230 tỷ đồng). Ngoài ra, nhiều công trình kè, cửa van, cống ngăn triều… cũng được xây dựng bổ sung khu vực phía nam thành phố giúp đồng bộ hệ thống thủy lợi.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc đầu tư 19 công trình sẽ kết nối đồng bộ với dự án giải quyết ngập do triều (giai đoạn một), góp phần khép kín hệ thống và tăng hiệu quả chống ngập. Thành phố cũng xây dựng cơ chế phối hợp vận hành giữa các đơn vị, bổ sung hệ thống quan trắc khí tượng, thủy văn để tăng khả năng theo dõi, giám sát.
Dự án giải quyết ngập do triều có xét yếu tố biến đổi khí hậu - giai đoạn một thực hiện theo hình thức BT, tổng mức đầu tư ban đầu gần 10.000 tỷ đồng. Công trình gồm 6 cống ngăn triều lớn, cùng hệ thống đê bao ven sông Sài Gòn dài 7,8km và các hạng mục phụ trợ. Tuy nhiên, do một số vướng mắc công trình này chậm đưa vào khai thác khiến hiệu quả chống ngập do triều chưa phát huy trên phương diện tổng thể.
QUÝ HIỀN