Thời gian tốt nhất trong ngày để bổ sung sắt, vitamin D và B12
Nguồn ảnh: Thanh Niên
Giới chuyên gia cho biết thời điểm uống thuốc bổ sung sắt, vitamin D và B12 tốt nhất trong ngày tùy thuộc vào bữa ăn, thức uống và những loại thuốc khác thay vì một thời gian cụ thể.
Quầy thảo dược, thuốc bổ sung vitamin và khoáng chất tại một hiệu thuốc ở Sydney(Úc)
ảnh: reuters
Cần lưu ý rằng đối với người trưởng thành nhìn chung khỏe mạnh, kết quả phân tích 84 cuộc nghiên cứu cho thấy việc bổ sung vitamin và khoáng chất thường xuyên lại ít hoặc không mang đến tác dụng bảo vệ trước nguy cơ tim mạch, ung thư hoặc nguy cơ tử vong sớm.
Khi có lý do cần phải uống thực phẩm bổ sung, thời gian uống trong ngày đôi khi ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ. Và các kết quả nghiên cứu cho thấy thời điểm ở đây không phải là một khung giờ cụ thể, mà thường liên quan đến bữa ăn, thức uống và những loại thuốc khác, theo báo Independent.
Sắt - thực phẩm bổ sung cần lưu ý nhất
Khi được bác sĩ kê đơn bổ sung sắt, cần chú ý không nên uống cùng cà phê.
Theo một báo cáo, cà phê có thể làm giảm đáng kể khả năng hấp thu sắt, giảm đến 54% lượng sắt được hấp thu nếu uống cùng với cà phê thay nước. Còn uống viên bổ sung sắt trong lúc ăn sáng làm giảm mức hấp thu đến 66%, dù bữa ăn có nước cam.
Cũng theo báo cáo này, khả năng hấp thu viên bổ sung sắt tăng 30% khi uống cùng 80 mg vitamin C, trong khi liều 500 mg lại không mang đến lợi ích gì thêm.
Canxi có thể làm giảm hấp thu sắt trong một bữa ăn hoặc một lần dùng thuốc, đặc biệt khi sử dụng với lượng lớn. Tuy nhiên, ảnh hưởng của canxi đối với tình trạng sắt trong dài hạn là nhỏ. Nếu được khuyến nghị sử dụng cả canxi và sắt, cần hỏi kỹ bác sĩ liệu có nên uống canxi và sắt cách xa nhau hay không.
Nhìn chung, sắt được hấp thu tốt hơn khi bụng đói nhưng có thể gây buồn nôn, táo bón, tiêu chảy hoặc đau bụng. Uống cùng thức ăn có thể giúp cơ thể dễ dung nạp hơn, dù bị giảm mức hấp thu.
Dịch vụ Y tế Quốc gia của Vương quốc Anh (NHS) khuyến nghị nên uống bổ sung sắt nửa tiếng trước khi ăn hoặc 2 giờ sau khi ăn. Nếu bao tử khó chịu khi dùng thuốc, có thể uống cùng hoặc sau bữa ăn.
Vitamin D - nên uống cùng bữa ăn
Vitamin D là vitamin hòa tan trong chất béo. Một cuộc nghiên cứu phát hiện vitamin D3 được hấp thu tốt hơn khi dùng cùng bữa ăn có chất béo so với bữa ăn không có chất béo. Kết quả này ủng hộ việc uống viên vitamin D trong một bữa ăn.
Nghiên cứu chỉ so sánh hàm lượng chất béo trong các bữa ăn, nên không thể kết luận rằng uống vào bữa sáng hoặc bữa tối là tốt hơn.
Bên cạnh đó, một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu hoặc chuyển hóa vitamin D của cơ thể. Trong số đó có orlistat, thuốc điều trị béo phì bằng cách làm giảm hấp thu chất béo, và các loại thuốc corticosteroid như prednisolone, được sử dụng để giảm viêm.
Cần thông báo với bác sĩ về những loại thuốc mình đang uống khi cần bổ sung vitamin D để đưa ra phương án thích hợp.
Vitamin B12 - lý do quan trọng hơn thời điểm uống
Vitamin B12 hỗ trợ quá trình sản xuất hồng cầu và hoạt động của hệ thần kinh. Kết quả nghiên cứu cho thấy người ăn chay không uống vitamin bổ sung có lượng vitamin B12 kém hơn người ăn theo chế độ có thịt, cá.
Với hầu hết sản phẩm B12, nguyên nhân cần bổ sung quan trọng hơn thời điểm uống trong ngày, và cần có ý kiến bác sĩ uống như thế nào là phù hợp.
Metformin và các thuốc làm giảm tiết axít dạ dày như omeprazole có thể làm giảm hấp thu B12 theo thời gian. Đối với viên bổ sung B12, NHS khuyến nghị nên uống lúc bụng đói.
Với người trưởng thành nhìn chung khỏe mạnh, việc uống vitamin và khoáng chất thường xuyên không hẳn giúp ngừa bệnh như nhiều người kỳ vọng, theo bài viết của Thanh Niên dẫn các nghiên cứu liên quan. Phân tích 84 nghiên cứu cho thấy bổ sung các chất này ít hoặc không mang lại tác dụng bảo vệ trước nguy cơ tim mạch, ung thư hay tử vong sớm. Nếu có lý do cần dùng thực phẩm bổ sung, điều đáng quan tâm thường không phải một giờ cố định, mà là cách uống cùng bữa ăn, thức uống và những thuốc khác.
Trong ba chất được đề cập, sắt là loại cần chú ý nhiều nhất đến những gì dùng chung, bởi một số thức uống và thực phẩm có thể cản trở cơ thể hấp thu. Báo cáo được bài viết dẫn lại cho biết uống viên sắt cùng cà phê có thể làm lượng sắt hấp thu giảm đáng kể, tới 54% so với uống cùng nước. Ngay cả khi có nước cam trong bữa sáng, uống viên sắt trong lúc ăn vẫn làm mức hấp thu giảm 66%, nên thời điểm gắn với bữa ăn có ý nghĩa.
Vitamin C có thể hỗ trợ hấp thu sắt: một nghiên cứu ghi nhận mức hấp thu tăng 30% khi dùng cùng 80 mg vitamin C, nhưng tăng liều lên 500 mg không đem lại lợi ích thêm. Canxi cũng có thể làm giảm hấp thu sắt khi dùng trong cùng bữa ăn hoặc cùng lần uống thuốc, đặc biệt nếu lượng canxi sử dụng lớn. Dù vậy, ảnh hưởng của canxi đến tình trạng sắt về lâu dài được cho là nhỏ; người cần bổ sung cả hai nên hỏi bác sĩ liệu có cần uống cách xa nhau hay không.
Nhìn chung, cơ thể hấp thu sắt tốt hơn khi bụng đói, nhưng cách uống này có thể gây buồn nôn, táo bón, tiêu chảy hoặc đau bụng ở một số người. Uống sắt cùng thức ăn có thể giúp dạ dày dễ chịu hơn, đổi lại lượng sắt hấp thu có thể giảm so với lúc bụng đói. Dịch vụ Y tế Quốc gia Vương quốc Anh, gọi tắt là NHS, khuyến nghị uống sắt nửa tiếng trước bữa ăn hoặc hai giờ sau bữa ăn, nhưng người khó chịu có thể uống cùng hoặc sau khi ăn.
Với vitamin D, câu hỏi hữu ích hơn là uống cùng loại bữa ăn nào, chứ không phải nhất thiết chọn bữa sáng hay bữa tối trong ngày. Vitamin D hòa tan trong chất béo, và một nghiên cứu cho thấy vitamin D3 được hấp thu tốt hơn khi dùng với bữa ăn có chất béo thay vì bữa không có. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ so sánh lượng chất béo trong bữa ăn, nên chưa thể khẳng định một thời điểm cụ thể trong ngày giúp hấp thu tốt hơn.
Một số thuốc có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể hấp thu hoặc chuyển hóa vitamin D, vì vậy người đang dùng thuốc nên trao đổi với bác sĩ trước khi bổ sung. Trong những thuốc được nêu có orlistat, thuốc điều trị béo phì làm giảm hấp thu chất béo, cùng corticosteroid như prednisolone, vốn được sử dụng để giảm viêm. Thông báo đầy đủ các thuốc đang dùng sẽ giúp bác sĩ cân nhắc phương án phù hợp, thay vì tự chọn thời điểm uống vitamin D dựa trên một quy tắc chung.
Vitamin B12 hỗ trợ cơ thể sản xuất hồng cầu và duy trì hoạt động của hệ thần kinh, nên việc thiếu hụt chất này có thể khiến nhu cầu bổ sung trở nên đáng lưu tâm. Kết quả nghiên cứu được bài viết dẫn lại cho thấy người ăn chay không dùng vitamin bổ sung có lượng B12 thấp hơn người ăn thịt và cá. Với phần lớn sản phẩm B12, lý do cần bổ sung quan trọng hơn giờ uống; người dùng nên hỏi bác sĩ cách sử dụng phù hợp với tình trạng của mình.
Một số thuốc có thể khiến khả năng hấp thu B12 giảm dần theo thời gian, trong đó có metformin và thuốc làm giảm tiết axít dạ dày như omeprazole. Vì vậy, người đang dùng những thuốc này nên trao đổi với bác sĩ nếu cần bổ sung B12, thay vì chỉ tập trung vào thời điểm uống trong ngày. Với viên bổ sung B12, NHS khuyến nghị uống lúc bụng đói; còn nguyên tắc chung là cân nhắc bữa ăn, thuốc đang dùng và lý do bổ sung trước khi lựa chọn cách uống.
