Thống đốc Phạm Đức Ấn: Kỳ thực tập của sinh viên không phải để rót nước, pha trà
Nguồn ảnh: VietnamNet
Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, kỳ thực tập của sinh viên phải là quãng thời gian quý giá để thực hành nghề nghiệp, thay vì chỉ đến “pha trà, rót nước” và nhận một chứng nhận đã đi thực tập.
Ngày 28/9, Học viện Ngân hàng tổ chức lễ khai giảng năm học 2026-2027. Chia sẻ tại buổi lễ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho hay việc đào tạo nhân lực ngành ngân hàng không nên chỉ dừng ở việc trang bị kiến thức chuyên môn mà cần giúp sinh viên hình thành tư duy độc lập, năng lực xử lý vấn đề, bản lĩnh nghề nghiệp.
Vì thế, quá trình đào tạo cần phải gắn với thực tiễn. Sinh viên cần có cơ hội tiếp cận thực tế ngay trong quá trình học.
“Kỳ thực tập của sinh viên phải trở thành quãng thời gian rất quý giá để thực hành chứ không phải chỉ đến pha trà, rót nước và lấy một chứng nhận đã đi thực tập”, Thống đốc nói.
Mục tiêu cuối cùng, theo ông, không phải chỉ là sinh viên lấy được tấm bằng tốt nghiệp mà phải có năng lực làm việc ngay và có bản lĩnh nghề nghiệp. Để thực hiện được điều này, ông cho rằng không chỉ sinh viên mà cả nhà trường, doanh nghiệp cũng cần phải thay đổi cơ chế và quy trình phối hợp.
Trong bối cảnh hoạt động ngân hàng ngày càng được số hóa, việc sinh viên thực tập tại ngân hàng cũng cần được tổ chức phù hợp với môi trường làm việc thực tế. Chẳng hạn, sinh viên muốn thực hành nghiệp vụ trên hệ thống cần phải được cấp tài khoản với phạm vi và mức độ truy cập phù hợp.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn chia sẻ tại buổi lễ. Ảnh: Thúy Nga
Ông dẫn thực tế ở một số nước, sinh viên năm cuối khi đi thực tập tại doanh nghiệp có thể được xem xét tuyển dụng ngay sau đó. Vì vậy, thời gian thực tập trong năm cuối cần được coi là một giai đoạn quan trọng trong quá trình đào tạo và chuẩn bị nghề nghiệp.
“Điểm số và bằng cấp rất quan trọng nhưng chưa thể phản ánh đầy đủ năng lực của một sinh viên. Thông qua thực hành, đơn vị tuyển dụng có thể đánh giá rõ hơn việc kiến thức được học có chuyển hóa thành khả năng thực hiện công việc thực tế hay không”, Thống đốc chia sẻ.
Vì thế, Thống đốc đề nghị các tổ chức tín dụng và các ngân hàng thương mại nhà nước cần đi đầu trong việc tạo điều kiện để sinh viên được thực tập và thực hành nghiệp.
Qua đó, các ngân hàng cũng có thể đánh giá sinh viên ngay trong thời gian thực tập, từ đó rút ngắn thời gian tuyển dụng và đào tạo lại sau này.
PGS.TS Bùi Hữu Toàn, Giám đốc Học viện Ngân hàng. Ảnh: Thúy Nga
Từ yêu cầu của Thống đốc, PGS.TS Bùi Hữu Toàn, Giám đốc Học viện Ngân hàng, cũng bày tỏ mong muốn phối hợp với các ngân hàng xây dựng một chương trình đào tạo có sự tích hợp giữa kiến thức lý thuyết tại trường và đào tạo thực tiễn tại ngân hàng.
“Chương trình có thể dành riêng một cấu phần để các ngân hàng cử cán bộ tham gia giảng dạy trực tiếp, chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm thực tế cho sinh viên. Không có gì quý hơn là sinh viên từ năm thứ ba vừa được lĩnh hội tri thức lý thuyết nền tảng, vừa được đào tạo bởi chính cán bộ ngân hàng”, ông Toàn nói.
Theo Giám đốc Học viện Ngân hàng, cách làm này giúp sinh viên có cơ hội tiếp cận sớm với quy trình nghiệp vụ và văn hóa của từng ngân hàng. Khi được tuyển dụng, sinh viên có thể nhanh chóng thích nghi với môi trường làm việc thực tế.
Tại lễ khai giảng năm học 2026-2027 của Học viện Ngân hàng ngày 28/9, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn nêu một kỳ vọng rõ ràng về việc học nghề ngân hàng. Sinh viên không nên chỉ tích lũy kiến thức chuyên môn trên giảng đường, mà cần rèn tư duy độc lập, khả năng giải quyết vấn đề và bản lĩnh nghề nghiệp. Muốn đạt mục tiêu ấy, theo ông, đào tạo phải gắn chặt với thực tế, để người học có cơ hội tiếp xúc công việc ngay trong quá trình học tập.
Thông điệp nổi bật của Thống đốc là kỳ thực tập cần trở thành khoảng thời gian thực hành thực sự có giá trị, thay vì chỉ đến cơ quan pha trà, rót nước. Sinh viên cũng không nên xem tấm giấy xác nhận đã thực tập là đích đến, bởi điều quan trọng hơn là những gì họ thực sự trải nghiệm và học được. Đích cuối cùng của đào tạo, ông nhấn mạnh, không chỉ là tấm bằng tốt nghiệp, mà còn là khả năng bắt tay vào việc cùng bản lĩnh làm nghề.
Để kỳ thực tập phát huy tác dụng, sự thay đổi không thể chỉ trông chờ vào sinh viên, mà cần có sự tham gia của nhà trường và doanh nghiệp. Cả ba phía cần điều chỉnh cơ chế, quy trình phối hợp để tạo điều kiện cho sinh viên tham gia những hoạt động sát với công việc chuyên môn. Khi môi trường ngân hàng ngày càng số hóa, cách tổ chức thực tập cũng cần phù hợp hơn với phương thức làm việc và yêu cầu nghiệp vụ hiện nay.
Chẳng hạn, sinh viên muốn thực hành nghiệp vụ trên hệ thống ngân hàng cần được cấp tài khoản có phạm vi truy cập phù hợp, thay vì chỉ đứng ngoài quan sát. Cách phân quyền này, theo nội dung được nêu tại buổi lễ, giúp việc thực hành gắn với môi trường thực tế, đồng thời xác định rõ mức độ tiếp cận của người học. Đây là một trong những điều kiện cần được tính đến khi ngân hàng và nhà trường thiết kế chương trình thực tập cho sinh viên.
Ông Phạm Đức Ấn cũng dẫn kinh nghiệm tại một số nước, nơi sinh viên năm cuối thực tập ở doanh nghiệp có thể được cân nhắc tuyển dụng ngay sau đó. Vì vậy, thời gian thực tập năm cuối nên được nhìn nhận như một chặng quan trọng trong quá trình đào tạo và chuẩn bị bước vào nghề. Điểm số và bằng cấp vẫn có giá trị, nhưng theo Thống đốc, chúng chưa thể hiện đầy đủ năng lực thực tế của mỗi sinh viên.
Thông qua công việc thực hành, đơn vị tuyển dụng có thể thấy rõ hơn kiến thức trên lớp đã chuyển thành khả năng xử lý nhiệm vụ cụ thể đến đâu. Từ đó, Thống đốc đề nghị các tổ chức tín dụng và ngân hàng thương mại nhà nước đi đầu trong việc mở cơ hội thực tập, thực hành nghiệp vụ cho sinh viên. Ngân hàng cũng có thể quan sát, đánh giá ứng viên ngay trong thời gian này, qua đó rút ngắn quá trình tuyển dụng và giảm nhu cầu đào tạo lại sau đó.
Hưởng ứng định hướng trên, PGS.TS Bùi Hữu Toàn, Giám đốc Học viện Ngân hàng, bày tỏ mong muốn cùng các ngân hàng xây dựng chương trình kết hợp lý thuyết với đào tạo thực tiễn. Một cấu phần riêng có thể dành cho cán bộ ngân hàng trực tiếp tham gia giảng dạy, chia sẻ kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm từ công việc hằng ngày. Theo ông Toàn, sinh viên từ năm thứ ba có thể vừa học nền tảng tại trường, vừa tiếp nhận bài học nghề nghiệp từ chính những người đang làm trong ngành.
Cách phối hợp ấy được kỳ vọng giúp sinh viên sớm làm quen với quy trình nghiệp vụ cũng như văn hóa riêng của từng ngân hàng. Khi bước vào vị trí chính thức, người học có thể thích nghi nhanh hơn với môi trường làm việc thực tế, thay vì bắt đầu từ con số không. Những nội dung này được VietnamNet phản ánh từ lễ khai giảng, nơi yêu cầu đổi mới thực tập được đặt song song với mục tiêu đào tạo nhân lực ngân hàng vững kiến thức, giỏi thực hành.
