Phát biểu tại hội nghị toàn quốc về nghiệp vụ quản lý nhà nước và tổ chức hoạt động của hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện ngày 29/9 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng cho biết hội nghị nhằm cập nhật các chủ trương, quy định mới, đồng thời lắng nghe khó khăn, kiến nghị từ các hội, quỹ.
Theo ông, việc sắp xếp tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp đang đặt ra những yêu cầu mới đối với hoạt động của hội, quỹ. Qua theo dõi và báo cáo của các hội, Bộ Nội vụ ghi nhận nhiều tổ chức đã chủ động sắp xếp văn phòng, bộ phận trung gian và đơn vị trực thuộc; điều chỉnh phương thức hoạt động để phù hợp với bối cảnh mới.
Thứ trưởng cho rằng tinh gọn tổ chức không chỉ là giảm số lượng đầu mối. Điều quan trọng hơn là xem xét từng bộ phận có hoạt động thiết thực, hiệu quả hay không. Những đơn vị không còn phù hợp cần được rà soát, sắp xếp lại.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng phát biểu tại Hội nghị (Ảnh: Nguyễn Thìn).
Thành lập được tổ chức phải quản lý được
Ông Thắng đề nghị các hội tiếp tục kiểm tra hệ thống đơn vị, tổ chức có tư cách pháp nhân trực thuộc. Việc thành lập các tổ chức này được thực hiện theo quy định và điều lệ hội, song ban lãnh đạo hội phải bảo đảm khả năng quản lý, hướng dẫn, giám sát hoạt động sau khi thành lập.
"Chúng ta lập ra được thì phải quản lý được", ông nói. Theo Thứ trưởng, có hội có nhiều tổ chức trực thuộc, trong khi khả năng theo dõi, kiểm soát chưa tương xứng. Nếu tổ chức hoạt động không đúng định hướng, phát sinh vi phạm hoặc ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, hội cũng phải xem xét trách nhiệm của mình.
Vì vậy, các hội cần xác định đơn vị nào hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, có đóng góp thiết thực để duy trì; đơn vị nào không bảo đảm yêu cầu thì xem xét sắp xếp, sáp nhập hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định. Việc rà soát cần bao gồm cả các bộ phận trung gian và tổ chức trực thuộc đã hình thành qua nhiều giai đoạn.
Một vấn đề khác được Thứ trưởng lưu ý là quản lý tài chính, tài sản và các nguồn tiền do hội, quỹ huy động. Theo ông, việc thành lập quỹ và vận động nguồn lực để thực hiện hoạt động xã hội, từ thiện đòi hỏi trách nhiệm kiểm soát chặt chẽ. Nguồn tiền tiếp nhận, việc sử dụng và đối tượng được hỗ trợ phải phù hợp với tôn chỉ, mục đích hoạt động.
Nếu không kiểm soát được nguồn tiền và quá trình sử dụng, hội, quỹ có nguy cơ thiếu minh bạch hoặc để nguồn lực được huy động cho hoạt động xã hội, từ thiện phục vụ mục đích khác. Ông đề nghị các tổ chức đặc biệt lưu ý vấn đề này trong quá trình vận động, tiếp nhận và phân phối hỗ trợ.
Thứ trưởng cũng nhắc đến công tác phát triển hội viên. Theo ông, số lượng thành viên đông chưa đủ để bảo đảm hội hoạt động hiệu quả nếu thiếu sự thống nhất hoặc người tham gia không phù hợp với tôn chỉ, mục đích của tổ chức. Ban lãnh đạo hội cần chú trọng việc kết nạp, quản lý hội viên và xử lý những bất đồng thuộc phạm vi nội bộ.
Bên cạnh đó, ông đề nghị các hội quan tâm ứng dụng công nghệ trong quản lý dữ liệu, thực hiện chế độ báo cáo và điều hành công việc, phù hợp với điều kiện của từng tổ chức.
Phát huy đội ngũ chuyên gia trong xây dựng chính sách
Về nhiệm vụ thời gian tới, ông Thắng cho rằng các hội có điều kiện đóng góp nhiều hơn vào quá trình xây dựng thể chế, chính sách. Nhiều hội tập hợp chuyên gia, nhà khoa học và người có kinh nghiệm thực tiễn trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, khoa học công nghệ, văn hóa, môi trường. Đây là nguồn lực có thể tham gia nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp đối với những vấn đề thuộc lĩnh vực hoạt động của hội.
Thứ trưởng mong các hội chủ động góp ý chính sách trên tinh thần xây dựng, bám sát tôn chỉ, mục đích của mình. Ở chiều ngược lại, các bộ, ngành có thể xem xét giao nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng báo cáo thực trạng hoặc đề xuất chính sách cho những hội có năng lực phù hợp, kèm nguồn lực để thực hiện.
Tại hội nghị, ông Trương Xuân Quý, Phó Trưởng ban thường trực Ban Công tác Hội quần chúng, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, trình bày những nội dung cốt lõi của Chỉ thị 11-CT/TW về phát huy vai trò của các hội quần chúng trong giai đoạn mới. Theo ông, sau 14 năm thực hiện Chỉ thị 17-CT/TW, tổ chức và hoạt động của nhiều hội đã có chuyển biến, song một số nơi vẫn hoạt động hình thức, dàn trải, phụ thuộc ngân sách; năng lực tự chủ, tự quản và huy động nguồn lực xã hội còn hạn chế.
Ông Trương Xuân Quý, Phó Trưởng ban thường trực Ban Công tác Hội quần chúng, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (Ảnh: Nguyễn Thìn).
Ông Quý cho biết chỉ thị mới yêu cầu các hội lấy hội viên, người dân và lợi ích quốc gia, dân tộc làm trung tâm; lấy hiệu quả đóng góp cho xã hội và mức độ hài lòng làm thước đo. Người làm việc tại hội cần nâng cao kỹ năng quản trị, năng lực số, tinh thần phục vụ và trách nhiệm giải trình; chuyển từ tư duy "làm cho xong việc" sang "làm ra kết quả".
Ở chuyên đề về xử lý đơn, thư liên quan đến hội, quỹ, ông Phạm Trung Giang, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức phi chính phủ, Bộ Nội vụ, đề nghị phân biệt rõ tranh chấp nội bộ với vụ việc thuộc thẩm quyền cơ quan nhà nước. Theo ông, không thể chỉ căn cứ vào tên gọi của đơn để xác định nơi giải quyết mà phải xem nội dung, yêu cầu cụ thể. Những việc thuộc phạm vi điều lệ, quy chế cần được hội, quỹ chủ động xem xét; còn nội dung liên quan đến quyết định hành chính, hành vi công vụ hoặc vi phạm pháp luật phải chuyển, xử lý đúng thẩm quyền