Bỏ qua điều hướng

Thủ tướng Đức tố Mỹ làm căng thẳng quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Thủ tướng Đức tố Mỹ làm căng thẳng quan hệ xuyên Đại Tây Dương
Nguồn ảnh: VietnamNet

Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố kỷ nguyên của tình hữu nghị vô điều kiện với Mỹ đang dần khép lại, đồng thời đổ lỗi cho Washington về sự rạn nứt trong các quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Theo đài RT, Thủ tướng Merz, người từng được coi là một trong những chính trị gia Đức thân Mỹ nhất, đã nhiều lần bất đồng với Tổng thống Mỹ Donald Trump về các vấn đề khác nhau, từ cuộc xung đột Iran cho đến các chính sách đối nội của Đức.

tong thong My thu tuong Duc.jpg
Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) trò chuện với Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại Washington vào tháng 3/2026. Ảnh: Global Look Press

"Kỷ nguyên của tình hữu nghị vô điều kiện xuyên Đại Tây Dương có lẽ sẽ chấm dứt trong tương lai gần. Chúng ta đang chứng kiến ​​sự thay đổi trong thái độ chính trị ở phía bên kia Đại Tây Dương cũng như sự thay đổi trong cách nhìn nhận về liên minh xuyên Đại Tây Dương, những điều có lẽ trước đây chúng ta chưa từng nghĩ tới", ông Merz hôm 17/9 phát biểu trước các thành viên cùng đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) tại một sự kiện vận động tranh cử ở thủ đô Berlin, Đức trước thềm cuộc bầu cử nghị viện bang diễn ra vào cuối tuần này.

Hồi tháng 4, ông Merz từng nhận định Mỹ thiếu một chiến lược nhất quán tại Trung Đông và đã bị Iran "làm cho bẽ mặt" trong cuộc xung đột với quốc gia Hồi giáo. Đáp lại, Tổng thống Mỹ Trump khuyến nghị ông Merz hãy tập trung vào việc "chấn chỉnh đất nước đang rệu rã của mình”.

Một tháng sau, vị Thủ tướng Đức từng có thời gian làm việc cho tập đoàn tài chính khổng lồ BlackRock của Mỹ cho biết ông không còn coi Mỹ là "miền đất của những cơ hội" như trước nữa. Ông Merz nói thêm rằng mình sẽ khuyên các con không nên đến đó để làm việc hay học tập.

Mùa hè năm nay, ông Merz đã cảnh báo chính quyền Mỹ không được can thiệp vào các cuộc bầu cử của Đức. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Bộ Ngoại giao Mỹ triển khai chương trình tài trợ trị giá gần 5 triệu USD nhằm hỗ trợ các dự án tăng cường khả năng chống chịu của nền dân chủ, thượng tôn pháp luật, tự do ngôn luận, tự do báo chí và nhân quyền tại châu Âu.

"Đã đến lúc chúng ta cần tự mình gánh vác nhiều trách nhiệm hơn", ông Merz nói hôm 17/9 khi bảo vệ quyết định tăng chi tiêu quốc phòng của Đức. Ông cũng khẳng định Berlin sẽ tăng cường năng lực quân sự và tiếp tục hỗ trợ tài chính cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga, bất chấp "cuộc khủng hoảng mang tính cấu trúc" đang diễn ra trong chính nền kinh tế Đức.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào đầu năm 2025, ông Trump đã áp thuế lên hầu hết các đối tác thương mại của Mỹ và tiếp tục chỉ trích gay gắt các chính sách nhập cư của châu Âu. Tổng thống Mỹ cũng khơi lại kế hoạch mua lại đảo Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, đồng thời công kích cá nhân ông Merz vì những chỉ trích liên quan đến cuộc xung đột Mỹ - Iran và thậm chí đánh giá ông Merz đang "làm rất tệ" vai trò thủ tướng.

Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã chỉ trích "bức tường ngăn cách", tức lập trường từ chối hợp tác lâu nay của các đảng phái chính thống tại Đức, bao gồm cả đảng CDU của ông Merz với đảng "Lựa chọn vì nước Đức" (AfD) có quan điểm chống nhập cư, hiện là đảng lớn thứ 2 tại Quốc hội Đức (Bundestag).

Hồi tháng 5 năm nay, Lầu Năm Góc đã công bố kế hoạch rút khoảng 5.000 lính trong số hơn 36.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Đức, động thái làm gia tăng thêm căng thẳng trong quan hệ quân sự giữa hai nước đồng minh truyền thống này.

Tuyên bố ngày 17/9 của Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho thấy quan hệ Berlin và Washington đang chuyển từ nền tảng gắn bó gần như mặc định sang hợp tác có điều kiện, trong bối cảnh khác biệt chiến lược ngày càng lộ rõ. Phát biểu trước các thành viên Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo tại Berlin, ông cho rằng kỷ nguyên của tình hữu nghị vô điều kiện xuyên Đại Tây Dương có thể sớm khép lại do thay đổi trong thái độ chính trị và cách Mỹ nhìn nhận liên minh. Sự rạn nứt trở nên đáng chú ý bởi ông Merz từng được xem là một trong những chính trị gia Đức thân Mỹ nhất và từng làm việc cho tập đoàn tài chính BlackRock. Tuy nhiên, từ tháng 4, ông đã chỉ trích Mỹ thiếu chiến lược nhất quán tại Trung Đông và bị Iran làm bẽ mặt, trong khi Tổng thống Donald Trump đáp trả bằng lời khuyên nhà lãnh đạo Đức nên tập trung chấn chỉnh đất nước mình. Bất đồng sau đó lan sang chính sách đối nội và vấn đề can thiệp chính trị, khi ông Merz cảnh báo Washington không can dự vào các cuộc bầu cử tại Đức giữa lúc Bộ Ngoại giao Mỹ triển khai chương trình tài trợ gần 5 triệu USD cho các dự án về dân chủ, pháp quyền, tự do báo chí và nhân quyền tại châu Âu. Cùng lúc, Phó Tổng thống JD Vance công khai phê phán việc các đảng chính thống Đức, trong đó có CDU, từ chối hợp tác với đảng Lựa chọn vì nước Đức, lực lượng chống nhập cư đang giữ vị trí lớn thứ hai tại Bundestag. Thông điệp đòi châu Âu tự gánh vác nhiều trách nhiệm hơn phản ánh cách Berlin chuẩn bị cho một trật tự an ninh ít phụ thuộc vào sự bảo trợ chính trị của Mỹ. Dù kinh tế Đức đang trải qua một cuộc khủng hoảng mang tính cấu trúc, ông Merz vẫn bảo vệ kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng, củng cố năng lực quân sự và tiếp tục hỗ trợ tài chính cho Ukraine, qua đó đặt quyền tự chủ chiến lược vào vị trí trung tâm trong chính sách của Berlin.